Bánh thuẫn ngày tết

Ký ức về những cái tết xưa của tôi luôn gắn liền cùng bánh thuẫn.

Ảnh: B.T

Thường cỡ rằm tháng Chạp, mẹ tôi sẽ bày cái khuôn bằng đồng nặng trịch ra đổ bánh thuẫn. Chị Hai được giao nhiệm vụ nhóm cho than cháy hừng. Tôi không được giao việc nhưng vẫn còn cạnh bên chăm chú dõi theo từng động tác của mẹ và chị Hai.

Trước tiên là phần đánh trứng, mẹ tách vỏ lần lượt từng quả trứng cho vào cái thau, sau đó cho đường vào. Một tay giữ vành thau, tay kia mẹ cầm cây phới lồng lò xo đánh đều tay cho đường tan, trứng nổi phồng lên, tăng gấp đôi, gấp ba so với ban đầu. Tiếp tới là rây bột (theo tỷ lệ tám phần bột khoai hạ, hai phần bột năng) vào hỗn hợp trứng và đường. Biết thao tác là vậy, nhưng mẹ vẫn không cho tôi phụ, tôi đành chuyền lại cái rây cho chị Hai. Cho bột vào rây, lắc nhẹ cho bột rơi xuống hỗn hợp trứng, đường. Bột rơi đến đâu thì đánh kịp thời cho tan hết tới đó. Bột xuống rây càng nhiều thì hỗn hợp bột bánh càng đặc, nặng tay, khó thao tác. Thấy mặt mẹ đỏ bừng, trán lấm tấm mồ hôi, biết tay mẹ đã mỏi nhừ, chị Hai muốn thay thế, nhưng mẹ nói: “Khâu này quan trọng lắm; đánh không đều tay để bột óc trâu (vón cục lại) là bỏ cả thau bột!”.

Khuôn đồng đã được cọ rửa sạch bắc lên lò than cháy hực. Đợi khuôn khô, mẹ dùng đũa có quấn một ít vải vụn nhúng vô chén dầu ăn cho vải thấm hút dầu rồi phết lên đều khắp các lòng khuôn. Mẹ múc một ít bột ra tô, dùng vá múc nhẹ nhàng đổ đầy từng khuôn bánh, sau đó đậy nắp lại. Cái nắp khuôn cũng bằng đồng nặng trịch, ngay ở giữa có cái khoen để xỏ đũa bếp vào nhấc lên. Trên mặt nắp khuôn cũng được phủ đầy những hòn than đỏ au để bánh được chín đều hai mặt và nở tai hoa… Bởi bánh thuẫn mà không nở tai hoa, hoặc nở lúp búp sẽ bị kêu là “bánh tịt”, xấu lắm. Tới tết, nhà nào làm bánh thuẫn lỡ bị tịt thì chỉ để cho người trong nhà ăn chớ không dám đãi khách…

Canh đủ lửa, đủ thời gian, mẹ nhẹ nhàng nhấc nắp khuôn, lập tức hương thơm của bánh chín tỏa ra ngào ngạt. Cả chục cái bánh trong khuôn đồng nở toác, vàng ươm. Quá đẹp! Giờ thì nụ cười của mẹ thật sự mãn nguyện. Chị Hai cũng háo hức, dùng cái nĩa nhỏ chị khêu từng chiếc bánh xinh xinh nóng hổi ra khỏi khuôn, nhẹ nhàng đặt lên mâm có lót giấy. Xong chị lại tiếp tục phết dầu, nhẹ nhàng múc bột đổ tiếp vào khuôn, thao tác hết sức gọn gàng.

Ngồi cạnh lò than ấm áp trong cái lạnh cuối năm, căng mũi hít hà hương bánh mới thơm lựng mùi đường, trứng, vani…, bất giác nước miếng tôi tứa đầy chân răng. Thầm mong cho có cái bánh ra lò nào bị tịt để… xin. Vị bánh thuẫn mới ra lò mềm múp, nóng hổi, lựng thơm, đảm bảo ăn miếng nào nhớ miếng đó!

Y Nguyên