Truyền hình
Trang phục truyền thống là một trong những nét đẹp tiêu biểu, chứa đựng giá trị thẩm mỹ và đặc trưng văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Thế nhưng, trước sự phát triển của xã hội hiện đại, đồng bào các dân tộc không còn gìn giữ được sự trọn vẹn của trang phục truyền thống. Trước nguy cơ mai một giá trị văn hóa, Bộ VH-TT&DL vừa phê duyệt đề án “Bảo tồn và phát huy trang phục truyền thống đồng bào DTTS Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”.
Ở khu vực Nam bộ, Bạc Liêu là một trong những địa phương có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống. Cùng với các dân tộc anh em Kinh và Hoa, người Khmer đã góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa cho quê hương Bạc Liêu. Những năm qua, Tỉnh ủy - UBND tỉnh cùng các ngành, các cấp đã có nhiều chủ trương, chính sách bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Khmer, trong đó có trang phục truyền thống.
Điển hình là tỉnh đang khẩn trương triển khai công tác trưng bày Bảo tàng tổng hợp Bạc Liêu tại khối nhà B - C của Trung tâm triển lãm VH-NT và Nhà hát Cao Văn Lầu. Trong đó, hạng mục trưng bày trang phục truyền thống 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa được ngành chức năng tích cực tìm kiếm, sưu tầm tại nhiều nơi trong và ngoài tỉnh. Riêng trang phục của đồng bào Khmer sẽ được giới thiệu ở nhiều khía cạnh trong đời sống như: lao động sản xuất, cưới hỏi, lễ hội.
Các thiếu nữ dân tộc Khmer mặc trang phục truyền thống trong lễ hội. Ảnh: H.T
Trước đó, trong khuôn khổ Ngày hội VH-TT&DL đồng bào Khmer Nam bộ - Bạc Liêu 2017, hội thi trình diễn trang phục truyền thống được các đơn vị tham gia thể hiện rất sinh động, đặc sắc. Dù chỉ là hoạt động nhỏ nhưng hội thi đã góp phần quảng bá nét đẹp văn hóa Khmer đến du khách, giáo dục cho thế hệ trẻ niềm tự hào, tình yêu với trang phục truyền thống của dân tộc mình.
Tuy có sự quan tâm từ các ngành, các cấp nhưng trang phục truyền thống của đồng bào Khmer Nam bộ nói chung, Bạc Liêu nói riêng đang dần mai một. Trong vài năm gần đây, đồng bào dân tộc, nhất là các bạn trẻ ít chuộng mặc trang phục truyền thống trong các lễ hội. Thay vào đó, những bộ quần áo theo phong cách hiện đại đang là ưu tiên hàng đầu của thanh niên dân tộc. Nhiều bạn cho rằng, mặc trang phục truyền thống khá bất tiện khi tham gia các hoạt động vui chơi trong lễ hội. Chính suy nghĩ này làm cho các lễ hội Khmer hiện nay nhạt dần bản sắc văn hóa.
Mới đây, Bộ VH-TT&DL phê duyệt đề án “Bảo tồn và phát huy trang phục truyền thống đồng bào DTTS Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”. Đề án được thực hiện từ năm 2019 - 2030, với những mục tiêu cụ thể như: hoàn thành 100% việc kiểm kê và lập danh mục di sản văn hóa vật thể về trang phục truyền thống của DTTS; đến năm 2022, 100% học sinh trường dân tộc nội trú các tỉnh, thành phố triển khai mặc trang phục truyền thống 2 buổi/tuần và các dịp lễ, tết, hội.
Đề án nêu rõ tính cấp thiết của bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống các DTTS. Theo đó, nhiệm vụ của đề án là khẩn trương nghiên cứu, khôi phục trang phục truyền thống các DTTS đã bị mai một và có nguy cơ mai một; xây dựng “ngân hàng dữ liệu” về trang phục truyền thống DTTS bằng các hình thức: quay phim, chụp ảnh, bài viết phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu khoa học, giảng dạy và quảng bá. Tổng kinh phí thực hiện đề án là hơn 222 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương là 51,2 tỷ đồng và ngân sách các địa phương là 171,7 tỷ đồng.
Đây có thể xem là tin vui cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị trang phục truyền thống các DTTS Việt Nam, trong đó có dân tộc Khmer. Để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này, vai trò và trách nhiệm của chính quyền, ngành chức năng tại mỗi địa phương là rất quan trọng. Trước khi chờ đề án triển khai vào thực tế, Bạc Liêu cần tiếp tục làm tốt một số vấn đề như: tăng cường giáo dục, tuyên truyền để khơi dậy niềm tự hào các giá trị văn hóa truyền thống trong đồng bào, đặc biệt là thế hệ trẻ; thường xuyên tạo môi trường (học đường, du lịch, các hoạt động nghệ thuật) để trang phục truyền thống được nuôi dưỡng và phát triển; huy động xã hội hóa trong nghiên cứu, quảng bá, đầu tư trang phục truyền thống.
HỮU THỌ
Xem thêm bình luận