Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Việc khuyến khích mọi người nên ở nhà, hạn chế tập trung đông người để phòng chống dịch COVID-19 đã khiến cho nhu cầu giải trí tại nhà bằng việc chơi trò chơi điện tử trực tuyến, xem YouTube của trẻ em tăng cao. Các kênh YouTube với nội dung dành cho trẻ em cũng ngày càng đa dạng, phong phú. Tuy nhiên, làm sao để bảo vệ các em trên không gian mạng đang ngày càng khuếch trương như hiện nay đang là nỗi trăn trở của nhiều phụ huynh.

Nhiều bậc phụ huynh cũng tranh thủ được thời gian ở nhà để chơi cùng con. Tuy nhiên, với nhiều gia đình ít người chăm trẻ, thường để trẻ một mình “làm bạn” với thiết bị công nghệ như: điện thoại thông minh, máy tính bảng, tivi kết nối Internet… Không gian “số” mở ra cho trẻ em vô vàn chương trình giải trí đa màu sắc. Thế nhưng, nếu không biết cách kiểm tra và kiểm soát trẻ thì sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy không mong muốn. Điển hình như sự việc nổi lên vừa qua là kênh YouTube của Thơ Nguyễn đăng tải một số video clip có dấu hiệu tuyên truyền mê tín dị đoan, có thể gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý, nhận thức của khán giả nhỏ tuổi. Trường hợp khác là nhiều trẻ em đã xem và làm theo video hướng dẫn của trò chơi thắt cổ nhưng vẫn thở được dưới tên gọi “Thử thách Momo”. Cộng đồng mạng từ lâu đã dậy sóng khi “trò lừa bịp” này gây ra nhiều vụ tử vong cho trẻ em. Dẫn chứng lại vài điển hình như thế để thấy, dù trẻ em giải trí tại nhà nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường.

Chơi với con là cách hiệu quả tách dần trẻ em khỏi môi trường mạng. Ảnh: Q.A

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 - 2025”. Chương trình hướng tới “mục tiêu kép”: vừa bảo vệ bí mật đời sống riêng tư và ngăn chặn, xử lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại trẻ em, trong đó đặc biệt chú trọng đến việc trang bị cho trẻ em kiến thức, kỹ năng phù hợp theo từng lứa tuổi (hệ miễn dịch số) để trẻ em tự nhận biết và có khả năng tự bảo vệ mình trên môi trường mạng; vừa duy trì một môi trường mạng lành mạnh, phát triển hệ sinh thái các sản phẩm, ứng dụng Việt cho trẻ em học tập, kết nối, giải trí một cách sáng tạo…

Một trong những mục tiêu cụ thể của chương trình là 100% các trường tiểu học, THCS, THPT và các cơ sở bảo vệ, nuôi dưỡng trẻ em định kỳ tổ chức chương trình tuyên truyền, giáo dục kiến thức, kỹ năng cần thiết cho trẻ để tham gia môi trường mạng an toàn. 100% trẻ em là nạn nhân bị xâm hại trên môi trường mạng được hỗ trợ, can thiệp khi có yêu cầu từ bản thân trẻ em hoặc từ người thân, cộng đồng xã hội. Phấn đấu 100% tổ chức, cá nhân khi bị tố giác, phát hiện vi phạm quy định pháp luật đối với trẻ em trên môi trường mạng bị xử lý theo quy định của pháp luật. Chương trình cũng quy định, các website tên miền quốc gia “.vn”, website có địa chỉ IP tại Việt Nam cần tự phân loại nội dung phù hợp với các độ tuổi của trẻ em. Nếu có cung cấp dịch vụ, ứng dụng cho trẻ em, tự triển khai các giải pháp để bảo vệ trẻ em và hỗ trợ cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ quản lý việc sử dụng ứng dụng, dịch vụ của con em mình.

Mỗi địa phương có phương thức thực hiện chương trình sao cho phù hợp. Điều trước mắt cần làm trong giai đoạn ở nhà phòng dịch là phụ huynh phải quản lý nội dung khi con trẻ sử dụng các thiết bị công nghệ, hoặc tạo những sân chơi để hạn chế thời gian các con đến với môi trường mạng.

Giữ trẻ an toàn trên không gian mạng là điều khó làm nhưng vẫn thực hiện được. Sắp xếp để dành nhiều hơn quỹ thời gian vui chơi cùng con cũng là lúc để phụ huynh gần gũi, nắm bắt tâm lý, nhất là quản lý con được tốt hơn.

Ngọc Vũ