Bìm bịp kêu chiều

Hồi nhỏ tôi hay theo ba đi giăng lưới, cắm câu, đặt lờ. Chiều, ba bơi xuồng chở nào câu, lưới, lờ ra cánh đồng mênh mông nước. Lúc này bìm bịp kêu vang, tôi rất thích âm thanh được lặp đi lặp lại như điệp khúc dài. Tôi hỏi ba, con bìm bịp đứng đâu mà con không thấy? Ba tôi cố gắng giải thích nhưng tôi không hiểu nhiều, chỉ nhớ câu “Bìm bịp kêu nước lớn anh ơi/ Mua bán không lời, chèo chống mỏi mê” mà má tôi hay hát đưa em, nghe buồn xa xăm.

Khi mặt trời sắp lặn, tiếng bìm bịp càng rõ mồn một, như xoáy vào lòng tôi cảm giác vời vợi, miên man. Mái dầm ba cứ đều đều, đến vạt đất có nhiều năn và ngang dọc mương phèn, ba cắm giềng giăng lưới. Xong công đoạn này là ba bơi xuồng đến gò đất giữa đồng cắm nốt số câu rồi mới tìm chỗ đặt lờ. Tôi nhảy ùm xuống ruộng mang từng chiếc lờ đặt những nơi ba chỉ và làm đúng hướng dẫn của ba, tôi vui và tự hào lắm.

 Cứ đến chiều không cần nhìn đồng hồ chỉ nghe tiếp bìm bịp âm vang là ba tôi đem lưới, đem câu xuống chiếc xuồng ba lá. Ba khoan thai đẩy mái dầm lướt trên đám năn mới mọc. Tiếng bìm bịp mỗi lúc dồn dập gần hơn, tôi căng mắt nhìn để tìm chỗ con bìm bịp, khi xuồng đến gần bụi rậm thì một vết xám vụt bay lên. Ba tôi chỉ: “Bìm bịp đó con!”. Không chỉ chiều hôm ấy mà tiếng bìm bịp kêu đã theo tôi suốt những buổi chiều tuổi thơ nơi đồng chua.

 Con nít thường hay ngủ nướng, nhưng tôi lại siêng dậy sớm để theo ba đi thăm câu. “Ba! Cho con giở lờ trước nghen!”, tôi nói. Mũi xuồng vừa tới họng đìa là tôi nhảy ùm xuống nước lội băng băng rồi nhấc bổng chiếc lờ. Một tiếng “rào” của đàn cá sặc trắng phếu rộ lên, trong lòng tôi cũng rộ lên niềm vui khôn tả. “Nhiều quá ba ơi!”, tôi hí hửng. Rồi cái thứ hai, thứ ba… còn mấy tay lưới và câu cắm của ba nữa. Ôi thôi, cá là cá…

Thời gian trôi, kinh tế khấm khá lên, nhưng môi trường cũng bị ảnh hưởng, các nhà khoa học đã nói nhiều đến việc xâm nhập mặn, mất cân bằng sinh thái, đất bạc màu… Còn tôi, với tình cảm của người gắn bó tuổi thơ cùng đồng ruộng, tiếng bìm bịp kêu chiều và tiếng rộ lên của đàn cá sặc trong chiếc lờ bánh ú làm tôi không khỏi nuối tiếc cái yên ả của ngày xưa.

Bây giờ, những đứa trẻ ít được nghe mẹ ru “Bìm bịp kêu nước lớn anh ơi…”, thay vào đó là những bài hát thu sẵn trong điện thoại, chỉ cần “quẹt” một cái thì bài gì cũng có. Quê tôi cũng thưa thớt tiếng bìm bịp vọng vang trên cách đồng loang loáng nước, những điệp khúc muôn thuở của loài chim mà tiếng kêu của nó khiến người ta buồn khôn nguôi.

LÊ NGỌC