Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình: Tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ

“Tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ” là tiêu chí ứng xử chung được nêu cụ thể trong Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình (gọi tắt là BTC) do Bộ VH-TT&DL ban hành. BTC nhằm xác định và từng bước đưa vào cuộc sống các chuẩn mực giá trị đạo đức, văn hóa con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Khơi gợi tình yêu thương

Bên cạnh việc đề cao đạo đức, trách nhiệm của mỗi người với bản thân, gia đình (GĐ), xã hội và đất nước; ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức trong GĐ thì BTC còn nhằm nâng cao nhận thức về xây dựng, giữ gìn hạnh phúc bền vững của mỗi GĐ, khơi gợi tình yêu thương, chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên trong xây dựng GĐ no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, làm nền tảng xây dựng cộng đồng hạnh phúc, quốc gia phồn thịnh.

BTC áp dụng cho các thành viên GĐ, bao gồm: vợ, chồng; cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng; con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng, con dâu, con rể; anh, chị, em cùng cha mẹ, anh, chị, em cùng cha khác mẹ, anh, chị, em cùng mẹ khác cha, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha, anh, chị, em nuôi; ông bà nội, ông bà ngoại; cháu nội, cháu ngoại, cháu nuôi; cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột; những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng.

BTC được phổ biến và áp dụng với mọi GĐ và các thành viên GĐ Việt Nam. Các thành viên thuộc nhóm vợ chồng; ông bà, cha mẹ và con, cháu; anh, chị, em trong GĐ ngoài thực hiện tiêu chí ứng xử chung thì có trách nhiệm thực hiện các tiêu chí cụ thể được quy định tại BTC này.

Gia đình - nơi của yêu thương và chia sẻ là một trong nhiều thông điệp mà Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình đề cập đến. Ảnh minh họa: C.T

Cụ thể từng nhóm đối tượng

Tiêu chí ứng xử chung “tôn trọng, bình đẳng, yêu thương, chia sẻ” là một trong 5 nhóm nội dung BTC đề cập. Tôn trọng là coi trọng danh dự, phẩm giá, quan điểm, sự lựa chọn và lợi ích của nhau. Bình đẳng là được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của GĐ và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó. Yêu thương là có tình cảm gắn bó, quan tâm chăm sóc nhau. Chia sẻ là cùng nhau vun đắp tình cảm, chia sẻ vui buồn, giúp đỡ nhau lúc khó khăn, hoạn nạn.

Ngoài ra, 4 nội dung còn lại áp dụng vào từng nhóm đối tượng cụ thể. Theo đó, tiêu chí ứng xử của vợ, chồng là “chung thủy, nghĩa tình”. Vợ chồng cùng nhau xây dựng hôn nhân bền vững, không vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng. Yêu thương, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ công việc, cùng có trách nhiệm nuôi dạy con, đóng góp tài chính GĐ. Tạo điều kiện giúp đỡ nhau lựa chọn nghề nghiệp, học tập, tham gia các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Lắng nghe, cùng nhau thảo luận, thống nhất và quyết định những vấn đề chung của GĐ.

Tiêu chí ứng xử của cha mẹ với con, ông bà với cháu là “gương mẫu, yêu thương”. Cha mẹ, ông bà làm gương tốt cho con, cháu. Quan tâm, nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy bảo khi con cháu còn nhỏ; khi con cháu không có khả năng tự nuôi sống, chăm sóc bản thân. Trao truyền các giá trị truyền thống, kinh nghiệm sống cho con cháu; giáo dục, động viên con cháu thực hiện lối sống văn hóa, ý thức công dân, giữ gìn nền nếp, gia phong.

Tiêu chí ứng xử của con với cha mẹ, cháu với ông bà là “hiếu thảo, lễ phép”. Kính trọng, lễ phép, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; yêu thương, quan tâm, chia sẻ tình cảm, nguyện vọng với cha mẹ và các thành viên trong GĐ. Học tập, rèn luyện, giữ gìn nền nếp GĐ, phụ giúp cha mẹ và các thành viên trong GĐ những công việc phù hợp với độ tuổi, giới tính. Thăm hỏi, chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, ông bà khi cha mẹ, ông bà ốm đau, già yếu, gặp khó khăn trong cuộc sống.

Tiêu chí ứng xử của anh, chị, em là “hòa thuận, chia sẻ”. Anh, chị, em tôn trọng, bảo nhau điều hay, lẽ phải. Anh chị bao dung đối với em, em kính trọng anh chị. Cùng chia sẻ với nhau công việc chung trong GĐ, giúp đỡ nhau khi khó khăn, hoạn nạn.

GĐ - nơi của yêu thương và chia sẻ; ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền; giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa ứng xử tốt đẹp trong GĐ; xây dựng nhân cách người Việt Nam từ giáo dục đạo đức, lối sống trong GĐ... là những thông điệp cốt lõi mà BTC muốn hướng đến.

NHẬT QUỲNH