Bữa cơm quê

Cuộc đời mỗi người, có rất nhiều bữa ăn khiến chúng ta ấn tượng, lưu giữ trong đầu mãi mãi. Có thể là lần ăn cỗ cưới đầu tiên, ăn sinh nhật, ăn mừng nhà mới… Nhưng với tôi thì tôi lại nhớ hoài những bữa cơm quê nhà mẹ nấu. Bữa cơm đơn sơ giản dị đã cùng tôi đi suốt những năm tháng tuổi thơ cho đến khi rời lũy tre làng lên thành phố. 

Tôi nhớ ngày ấy, dù thiếu thốn cỡ nào anh em chúng tôi cũng được mẹ nấu cho ăn ngày ba bữa đều đặn vào buổi sáng, trưa và tối. Bữa sáng lót dạ thường là khoai lang luộc hoặc cơm nguội còn thừa hôm trước rang lên với tóp mỡ. Kỳ lạ thay, ăn thường xuyên mà tôi chẳng bao giờ biết ngán. Mẹ tôi luôn nói rằng, bữa ăn sáng rất quan trọng, dẫu ít dẫu nhiều cũng phải lót dạ chút ít. Anh em tôi vì thế mà không dám bỏ bữa. Hồi đó nhà tôi nghèo lắm! Bữa sáng ăn đơn giản đã đành, bữa chính cũng chẳng có thịt thà, cá mắm gì nhiều. Có gì thì ăn nấy. Bữa cơm chính toàn rau là rau. Rau được hái ngoài vườn mẹ trồng sẵn. Mùa bông bí thì ăn bông bí. Mùa rau muống ăn rau muống. Mùa cà tím lại ăn cà tím. Chỉ khi có con gà lớn, con heo xuất chuồng bán đi, có tiền mẹ mới ra chợ mua đôi ba ký thịt về kho. Bữa ăn có thịt, anh em tôi ví như ăn cỗ, ăn như chưa từng ăn món nào ngon hơn thế. Mẹ tôi nhìn mấy anh em tôi cứ mỉm cười, chúng tôi cười theo nhưng đâu hay rằng trong lòng mẹ đang xót xa lắm.
Vào những mùa mưa mâm cơm được cải thiện bởi cua, cá ba đi bắt ở đồng. Tối tối, ba treo đèn pin ở trán, thêm cái giỏ giắt ngang hông soi cá, ếch tới tận đêm khuya. Nếu là cua đồng thì mẹ giã nấu canh với rau tập tàng. Còn cá thì mẹ kho lạt với khế chua, lá nghệ thơm lừng. Mâm cơm vì thế mà hấp dẫn bao nhiêu, ăn no rồi nhưng tôi vẫn cứ thòm thèm. Hồi đó tôi bé tí chưa suy nghĩ được nhiều, cứ mong quanh năm suốt tháng mưa để bữa ăn có cá, có cua. Khi lớn lên mới hay rằng ba và mẹ đã đánh đổi cả tuổi xuân, hy sinh sức khỏe vì anh em chúng tôi. Những bữa cơm quê như vậy tôi cứ nhớ mãi, nhớ đến ứa nước mắt, thương ba mẹ vô cùng.
Một người bạn cũng dân quê kể với tôi, nhớ hồi mới lên thành phố trọ học, ăn cơm một mình, bạn nhớ lắm những bữa cơm quê nhà, nhớ đến nỗi cứ mỗi bữa ăn bạn lại rơm rớm nước mắt. Rồi cho đến khi ra trường, đi làm cuộc sống khá hơn, mâm cơm không còn vất vả nữa nhưng bạn vẫn không bao giờ quên được ngày tháng hồi còn ở quê. Bạn bảo ăn cơm chỉ dăm ba con cá khô, dĩa rau muống ruộng nhưng lại thấy ngon vô cùng. Bạn thèm được vào bếp chuẩn bị bữa ăn với mẹ, nghe mẹ tỉ tê đủ chuyện từ chuyện bếp núc, chuyện đồng ruộng, con gà con qué. Bạn còn bảo thích ăn những bữa cơm quê có mùi khói rơm khói rạ, cái mùi hăng hắc ấy thích thú lắm. Tôi như cá gặp nước, tụm đầu cùng bạn hàn huyên chuyện cũ...
Bữa cơm quê chỉ có vậy, đơn sơ giản dị như chính người dân quê nhưng với bất kỳ người con đi xa nào cũng nhớ, cũng thương đến nao lòng!
Tăng Hoàng Phi