Bữa cơm quê

Ngày còn nhỏ, ở quê, không chỉ riêng tôi mà hầu như đứa trẻ con nào cũng thế, luôn khao khát được “thoát ly” khỏi lũy tre làng. Mười tám, đôi mươi - những đứa trẻ năm xưa lớn lên rồi lần lượt rời làng quê. Thời gian vô tình cuốn trôi cộng với nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền đã đẩy chúng tôi xa dần quê hương. Nhưng rồi, những ngày tha hương ấy, lòng tôi lúc nào cũng nhớ quê, thèm được trở về ăn một bữa cơm quê nhà.

Bữa cơm quê nhà với tôi là bữa cơm thiêng liêng hơn bất cứ bữa cơm nào trên đời. Bởi bữa cơm quê nhà sẽ luôn có bóng hình mẹ cha, có anh em ruột thịt thân thương. Những năm tuổi thơ tôi lớn lên vẫn chưa có điện, nấu ăn đều phải dùng bếp củi. Chái bếp bên hông nhà cha tôi chất đầy củi khô và rơm rạ khô. Những bữa ăn tốn nhiều thời gian hơn khi phải nấu bằng bếp củi. Có thể nhiều người không nhận ra nhưng cơm nấu bằng bếp củi sẽ khác với cơm nấu bằng nồi cơm điện rất nhiều. Khói củi bằng một cách nào đó nó đã lẩn quất vào trong những hạt gạo tạo nên một mùi vị rất riêng.

Tôi đặc biệt để ý tới bữa cơm quê gạo mới. Cơm gạo mới luôn có một hương vị đặc biệt, hạt cơm cũng dẻo thơm bội phần. Cơm nấu gạo mới ăn rất “tốn cơm” (nói theo cách của mẹ tôi hay đùa). Mặc dù đã căng no bụng nhưng dường như ai cũng muốn ăn thêm nữa.

Minh họa: Internet

Bữa cơm quê thời nghèo khó không có bóng dáng sơn hào hải vị, nhưng với tôi vẫn ngon một cách lạ kỳ. Thường thì thức ăn của gia đình tôi chủ yếu là rau củ vườn nhà, tôm cá dưới ao hoặc bắt ở đồng ruộng. Hiếm khi lắm mẹ đi chợ mới mua được dăm ba lạng thịt heo. Cách nấu của mẹ cũng giản đơn, chẳng cầu kỳ. Những món ăn cứ lặp đi lặp lại năm này qua năm khác nhưng anh em tôi vẫn không biết chán.

Bữa cơm quê không chỉ đơn giản chỉ là ăn mà còn là nơi những đứa con thấm nhuyễn bao nhiêu bài học từ bậc mẹ cha. Cha mẹ dạy cho anh em chúng tôi phải biết học ăn học nói, học gói học mở, nhường cơm xẻ áo, kính trên, nhường dưới, ăn trông nồi, ngồi trông hướng… Nghĩa là phải biết kính trên nhường dưới, có miếng gì ngon cần chú ý để phần cho người khác, không giành lấy ăn hết. Mỗi bữa cơm là sự kết nối, nhân lên tình cảm gia đình, và là lúc để mọi thành viên thể hiện tình cảm với nhau. Đời người thật hạnh phúc khi có nơi chốn để trở về và càng hạnh phúc hơn nữa khi có  đầy đủ mẹ cha, người thân quây quần bên mâm cơm gia đình. Cho dù ta có xuôi ngược nơi đâu thì lòng lúc nào cũng hướng về quê nhà như câu ca: “Giang hồ ta chỉ giang hồ vặt/ Nghe tiếng cơm sôi cũng nhớ nhà”.

Tăng Hoàng Phi