Bụi chuối sau hè...

Cuối tuần về quê, má chồng tôi bảo: “Con ra sau vườn, đốn cây chuối vô làm chuối ghém chấm cá kho. Nhớ lựa cây non mà đốn...”. Má chỉ vậy vì sợ con dâu mình không quen việc bếp núc ở quê thôi, chứ tôi cũng biết, cây chuối già, ai mà làm chuối ghém bao giờ.

“Gió đưa bụi chuối sau hè...”. Ảnh: C.T

Tôi đội nón lá ra vườn chọn cây chuối non lớn bằng bắp tay người lớn, chặt rinh vô nhà. Nhờ mấy lần được chỉ dẫn nên giờ làm cũng thạo tay. Tôi tước bỏ lớp bẹ ngoài bớt đi, chỉ còn cái lõi bằng cổ tay. Lõi non được xắt mỏng ra, ngâm vào thau nước có ngâm nước đá pha ít giấm (để chuối ghém có độ giòn và trắng), sau đó đem vớt giũ ráo nước rồi trộn với ít rau thơm, húng quế, thế là có ngay đĩa chuối ghém ngon lành chấm cá kho.

Bụi chuối sau hè của má không biết trồng từ khi nào mà nó gắn bó với nhà nội mấy đứa nhỏ đến không thể thiếu được. Đâu chỉ là món rau ghém ngon lành tôi vừa tả, mà hầu như quanh năm suốt tháng, bụi chuối thay phiên cho cả nhà những món ngon. Chuối trổ hoa, kết đủ những nải chuối thì má ra cắt lấy hoa chuối (còn gọi là bắp chuối) đem vô làm món bắp chuối ăn với gà luộc (gọi là món gà xé phay), hoặc có khi má đem nấu chua với con cá trê, cá phi câu được dưới ao. Cả bắp chuối và cây chuối non đem nấu chua hay làm rau ghém đều ngon không tưởng. Buồng chuối lớn dần rồi chín từ trên cây. Mà không, nó vừa hườm thôi thì má đã bảo mấy đứa trong nhà ra vườn đốn đem vô, kẻo không nhanh tay thì lũ chim sẽ “xơi” những trái chín đầu tiên. Chuối hườm đem nướng ăn với mỡ hành hoặc hấp chín xắt mỏng làm món chuối xào dừa, còn chuối chín hơn thì làm món bánh chuối hấp, chuối chiên, hoặc canh chua chuối nấu với cá lóc. Chuối chín ăn không kịp thì ép phơi khô ăn dần...

Mùa này buổi trưa, những tàu chuối cứ khua vào nhau kêu xào xạc cùng tiếng gió ngoài hè. Những lá chuối bị gió đánh rách đến tả tơi, không giống với những bẹ lá chuối xanh rờn, nguyên vẹn để má lấy đem vào nhà mà gói bánh tét, bánh ít. Bụi chuối sau hè những ngày Tết vì thế còn là người bạn đồng hành trong gian bếp của biết bao người nội trợ ở quê là vậy. Thế là từ bắp chuối, trái chuối, thân chuối... đều được người dân quê tận dụng vào việc chế biến những món ăn cây nhà lá vườn mà rất ngon lành.

“Gió đưa bụi chuối sau hè/ Anh mê vợ bé bỏ bè con thơ...”, có lẽ vì chuối đã sống lâu, sống bền, sống hữu ích như thế trên đất quê nên hình ảnh bụi chuối sau hè trong câu ví dầu ầu ơ nghe man mác buồn vẫn được ru hời miên man từ xưa đến tận bây giờ...

THÚY ANH