Cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa

Cách mạng tháng Tám năm 1945 là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam và lịch sử hiện đại của thế giới. 

Khi nói về Cách mạng tháng Tám, tại Hội nghị cán bộ cao cấp, lão thành cách mạng vào tháng 2/2000, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cho rằng: “Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 diễn ra trong tình hình: Mệnh lệnh chưa đến mà cả nước đã vùng lên trong khoảnh khắc. Thử hỏi: Có cuộc Tổng khởi nghĩa nào vùng lên như thế mà bền vững như vậy, cho đến bao giờ?”. Sự thành công của cuộc tổng khởi nghĩa là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của nhân dân ta từ khi có Đảng lãnh đạo, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, mở ra một kỷ nguyên mới trong sự nghiệp phát triển lịch sử dân tộc, kỷ nguyên trong đó sự nghiệp giải phóng dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, thắng lợi của Cách mạng tháng Tám luôn có ý nghĩa vô song trong phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới và lịch sử hiện đại nước ta, kể từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, cho đến công cuộc đổi mới và phát triển đất nước hiện nay.

Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu Cách mạng tháng Tám năm 1945 của Việt Nam do các tác giả nước ngoài biên soạn và được đánh giá cao tại nước ta. Bên cạnh là nhiều công trình nghiên cứu, bài viết, kỷ yếu hội thảo khoa học kỷ niệm Cách mạng tháng Tám hàng năm, là chương phần trong lịch sử Đảng bộ huyện, thị, tỉnh, thành cả nước. Mọi tư liệu đều góp phần làm phong phú thêm giá trị lịch sử và giúp vào việc định hướng cái nhìn hoàn thiện về cuộc cách mạng vĩ đại của dân tộc ta. Trong dòng chảy tư liệu đó, khi đọc quyển “Cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa” (tác giả Đặng Việt Thủy và Đặng Thành Trung), bạn đọc sẽ cảm nhận rõ sinh khí hào hùng, ý nghĩa lớn lao của cả giai đoạn lịch sử đối với vận mệnh dân tộc trong suốt tiến trình phát triển. 
Tập sách khái quát một cách khá đầy đủ theo trình tự thời gian những sự kiện lịch sử trọng đại tiến tới Tổng khởi nghĩa và trong Cách mạng tháng Tám, đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, tình hình đất nước sau tổng khởi nghĩa, đấu tranh giữ vững chính quyền cách mạng còn non trẻ. Các tác giả nỗ lực sưu tầm tuyển chọn những tư liệu ngắn gọn và bổ ích đối với bạn đọc khi tìm hiểu về cách mạng Việt Nam giai đoạn này. Đó là tóm lược những sự kiện trọng đại tiến tới tổng khởi nghĩa, cách mạng tháng Tám năm 1945. Trong phần này, tập sách khái quát hiện trạng lịch sử của chiến tranh thế giới thứ hai; tình hình chuyển hướng chỉ đạo chiến lược và chuẩn bị các căn cứ du kích, lực lượng vũ trang, các cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn và Nam kỳ, việc thành lập Mặt trận Việt Minh do Đảng ta lãnh đạo; tiến tới việc thành lập các khu giải phóng, chiến khu cách mạng. Nội dung trọng tâm của tập sách là trình bày những sự kiện lịch sử trọng đại trong tổng khởi nghĩa, Cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Từ thời cơ lịch sử đến diễn biến tổng khởi nghĩa khắp địa phương trong cả nước; sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa và tình hình đất nước giữ vững chính quyền cách mạng còn non trẻ… Hàng loạt sự kiện, tư liệu có giá trị gắn chặt với nội dung tập sách đã phác họa bức tranh toàn cảnh chân thực và toàn diện về giai đoạn lịch sử quan trọng này.
“Cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” góp phần vào nguồn tư liệu giá trị, hoàn thiện về giai đoạn lịch sử trọng đại của dân tộc; giáo dục ý thức cách mạng đối với thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước hiện nay trong tiến trình lịch sử dân tộc do Đảng ta lãnh đạo. Sách dày 214 trang, do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân xuất bản, ấn hành.
Kim Bạ