Cánh diều miền hạ

Hạ về, góc ngăn của ký ức xa xăm lại xôn xao nhớ những miền êm đềm thuở nhỏ. Nơi ấy có những tinh sương khi mặt trời chưa ngoi lên khỏi mặt biển là trẻ con cả xóm đã í ới gọi nhau lùa trâu ra đồng. Miền nhớ đó có những trưa hè bì bõm tắm mát dưới con sông quê xanh trong. Miền hạ đó còn là mùa của mải mê ngoài ruộng đồng bao la suốt ba tháng nắng khát, lấm lem để bắt cua, thả cá. Mùa những cánh diều vút lên trời cao giữa ráng chiều đỏ thẫm mà cả tôi và bạn sẽ nhớ thương vơi đầy giữa những ngày nắng hạ chói chang này. 

Ngày ấy, những đứa trẻ trong xóm tôi trưa trật cơm nước xong là ới nhau ra đầu xóm có lũy tre già tỏa bóng mát để tự tay làm lấy cánh diều cho mình. Chẳng mấy chốc bộ khung con diều được chúng tôi uốn dựng xong từ những que tre già đã được vót nhẵn, rồi tận dụng những sợi dây dù rút ra từ hai đầu miệng bao xi-măng để buộc các điểm nối lại với nhau. Công khó nhất là giai đoạn “khoác áo” cho thân diều. Nếu là những con diều nhỏ thì dễ dàng để dán những tờ giấy cũ lên đó. Còn diều to thì phải bố trí bộ sườn ngang, dọc níu chắc chắn lại với nhau hòng giữ được bề mặt giấy khi dán lên. Keo dán diều là những hạt cơm quê nghèo, dẫu rời rạc khó dán nhưng lọ mọ lâu cũng thành cánh diều chỉn chu, vừa ý. 
Có những đứa quên cả nắng khát giữa trưa, khi làm diều xong thì cầm lấy dây diều rồi chạy tới một mạch như bị ai đuổi vì quá mừng rỡ. Còn đa số trẻ con chúng tôi đều đợi chiều về gió mát mới mang diều ra thả. Bờ đê và những con đường đất giữa đồng là bãi bờ phục vụ thú vui đồng quê của chúng tôi hồi đó. Cứ đến buổi, trẻ con từ xóm trên làng dưới tụ tập lại vừa đọ diều vừa điều khiển diều mẹ, diều con bay lên dệt kín trời chiều để lại khung cảnh không thể nào yên bình hơn... 
Để diều mẹ bay lên được thì phải “chạy mồi”. Lúc này, người cầm dây và người cầm diều sẽ cùng nhau chạy một đoạn, khi người cầm dây hô to thả diều, thì đồng lúc người cầm diều phải thả diều ra. Cứ “mồi” như thế tới khi nào diều cất cánh mới thôi. Cũng có hôm những cánh diều không bay lên được, đứa nào đứa nấy ngồi buồn xo rồi đếm đo để tìm cách “hoàn thiện” sản phẩm hơn nữa mong hôm sau diều lại được no gió, lại tự bay trên vùng trời yêu thích…
Rồi một ngày ta bước ra khỏi lũy tre làng, ra khỏi vùng trời bay của cánh diều tuổi thơ để đến với những những miền đất xa lạ, đến với những bầu trời đầy thỏa ước mơ và không ít rủi ro. Có những chớm hạ phượng bắt đầu thay lá, ngồi trên giảng đường đại học dẫu biết mình không còn trẻ nữa để quay lại với đồng chiều, với những cánh diều bay lên giữa trời xanh cao vợi, nhưng lòng không khỏi bùi ngùi, muốn được mai sớm trở về để mải miết chạy theo những cánh diều phiêu lãng, để được những ngọn gió mát rượi quất mạnh vào góc ngăn ký ức, để ngã nhào xuống triền cỏ xanh mướt rồi nhắm mắt nghe sáo diều nỉ non.   
Cũng lắm lúc ta vấp ngã trên đường đời, cánh diều thơ bé như chực chờ để dang ra đỡ nâng. Nhờ thế mà ta đủ sức bay cao, bay xa như những ước vọng đã gửi gắm vào diều gió mỗi chiều thuở bé. Ai đó đã như tôi một lúc ngẩn người tự hỏi, sao chỉ mỗi cánh diều bé nhỏ chao nghiêng giữa trời chiều mà có thể níu giữ hồn ta với quê hương mãnh liệt đến thế? Giống như lời tự vấn giản dị mà suốt đời không thể hiểu thấu: “Quê hương là gì hở mẹ? Mà cô giáo dạy phải yêu”. Để rồi: “Chiều chiều lại nhớ chiều chiều/ Thương thương nhớ nhớ cánh diều trong mơ”.
Nguyễn Tiến Dũng