Chờ nâng cấp, di tích tiếp tục xuống cấp

Các thành viên Ban trị sự Đình An Trạch (Phường 5, TP. Bạc Liêu) cảm thấy rất phấn khởi sau khi ngành chức năng đến khảo sát, lập phương án sửa chữa rồi xin chủ trương duy tu lại di tích cấp quốc gia này. Tuy nhiên, điều mà họ lo ngại là nếu không sớm bắt tay nâng cấp sẽ khiến ngôi đình tiếp tục xuống cấp do mưa và triều cường gây ra. Không riêng Đình An Trạch, nhiều di tích khác cũng rơi vào cảnh “đuối sức” trong thời gian nằm đợi… tu bổ.

Sân Đình An Trạch bị phủ sình lầy do triều cường.

MỪNG NHIỀU, LO KHÔNG ÍT

Đến Đình An Trạch, chúng tôi được ông Dương Văn Quốc - Phó Ban trị sự hồ hởi thuyết minh về nghệ thuật kiến trúc, lịch sử xây dựng hơn 140 năm của ngôi đình. Ông vui mừng cho hay, hồi tháng 2 năm nay, đoàn cán bộ gồm nhiều sở, ngành và thành phố đã đến khảo sát hiện trạng, đưa ra phương án trước mắt là cải tạo sân đình, hệ thống mương thoát nước và thay mới cổng, hàng rào.

Xen lẫn niềm vui đó, chúng tôi cảm nhận được nỗi lo của ông Quốc cũng như các thành viên trong Ban trị sự. “Mấy chú thấy đó, cứ mỗi lần triều cường rút là sân đình bị phủ đầy lớp sình lầy, nước mặn tràn vào làm hư hại các hạng mục khác. Khi chưa bị ngập nước, ngôi đình thường có khách đến chiêm bái và cúng dường, giờ thì chỉ còn Ban trị sự vào thắp hương nên kinh phí sửa chữa di tích rất eo hẹp. Vì vậy, chúng tôi rất mừng khi cơ quan chức năng đến khảo sát, đề xuất giải pháp bảo vệ, nhưng lo là nếu chậm triển khai sẽ làm cho di tích xuống cấp trầm trọng hơn”, ông Quốc chia sẻ.

Nỗi lo của ông Quốc cũng là tâm trạng chung của những người trực tiếp quản lý, bảo vệ di tích. Thực tế thời gian qua, nhiều di tích, nhất là các di tích giao cho địa phương quản lý, người dân bảo vệ, khi có dấu hiệu xuống cấp đều được kiến nghị nâng cấp. Ngành chức năng, trực tiếp là Sở VH-TT-TT&DL đã cử Ban Quản lý di tích tỉnh đến khảo sát, ghi nhận hiện trạng. Tuy nhiên, có di tích phải chờ đến vài tháng, thậm chí 1 - 2 năm mới được sửa chữa, trong đó có nhiều trường hợp chỉ sửa chữa nhỏ. Cũng vì vậy, việc di tích tiếp tục “già yếu” hơn trong lúc chờ tu bổ là điều khó tránh khỏi.

Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu được đưa vào kế hoạch nâng cấp năm 2022. Ảnh: H.T

CẦN RÚT NGẮN CÁC KHÂU TRONG BẢO VỆ DI TÍCH

Năm 2022, kế hoạch tu bổ, chống xuống cấp di tích quốc gia bổ sung thêm 3 di tích là: Đình An Trạch, Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu, Địa điểm trận Giồng Bốm. Trong đó, chỉ có di tích lịch sử địa điểm trận Giồng Bốm (xã Phong Thạnh Tây, TX. Giá Rai) được sửa chữa một phần để phục vụ lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia. Bên cạnh đó, một số di tích nằm trong kế hoạch nâng cấp năm 2021 được chuyển sang thực hiện trong năm 2022. Các di tích này đã có chủ trương thực hiện nhưng chưa có vốn triển khai.

Được biết năm 2022, Ban Quản lý di tích tỉnh được giao 200 triệu đồng thực hiện công tác tu bổ các di tích quốc gia nhằm phục vụ các dịp lễ, các đoàn đến viếng và tham quan. Tuy nhiên, chỉ ưu tiên cho các hạng mục công trình cần chi phí nhỏ, còn những hạng mục lớn thì phải xin chủ trương và kinh phí từ UBND tỉnh.

Không chỉ khó khăn về kinh phí, các khâu trong quá trình chống xuống cấp cho di tích, từ khảo sát, lập hồ sơ thiết kế, tổ chức đấu thầu, triển khai thi công… nhanh nhất phải mất 6 tháng mới bắt tay thực hiện, với điều kiện đã có vốn. Đặc biệt là với những di tích cấp quốc gia, muốn chống xuống cấp thì Sở VH-TT-TT&DL phải trình UBND tỉnh cho chủ trương, kinh phí và gửi văn bản xin ý kiến Bộ VH-TT&DL.

Dành nguồn lực cải tạo, bảo vệ di tích là việc làm ý nghĩa, thể hiện sự trân trọng và nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị độc đáo để di tích sống mãi với thời gian. Dẫu biết còn nhiều khó khăn nhưng công tác này cần được thực hiện kịp thời bằng cách rút ngắn các khâu hành chính, bởi sự chậm trễ đồng nghĩa với mức độ xuống cấp của di tích sẽ ngày càng nghiêm trọng. Khi đó, thời gian, công sức và kinh phí bỏ ra để nâng cấp sẽ càng lớn hơn.

NGỌC ANH