Chợ quê

Năm nào cũng vậy, cứ cận tết là nhiều phiên chợ tết ở quê luôn tấp nập người. Ở đó, người ta mua bán, trao đổi những sản vật phục vụ tết như gạo nếp, thịt thà các loại cùng với hoa quả và đồ lễ. Do chợ cũng nghỉ tết nên nhu cầu mua sắm, tích trữ để có cái ăn trong ba ngày xuân là rất cao. “Mồng bốn chợ ma, mồng ba chợ người” là vậy.

“Muốn biết một đất nước, bạn hãy ghé vào chợ”. Đó là câu ngạn ngữ của phương Tây nhưng luôn đúng với mọi dân tộc, trong đó có Việt Nam. Đó là nơi còn lưu giữ những nét đẹp văn hóa rất xưa của ông cha. Nơi tìm lại bao nhiêu điều để nhớ, để thương.

Cũng ở đó, người ta có thể đoán biết được đời sống của cư dân nơi ấy ra sao. Từ những vật dụng nhỏ như lưỡi câu, cái đục, cái lờ, cho tới các mặt hàng tươi sống như rau quả, thịt thà; từ cách bài trí đơn sơ cho tới cách sắp đặt ngăn nắp để dễ thao tác trong buôn bán, không cần là nhà kinh tế học tài ba, người ta cũng khẳng định được làng quê ấy đã thoát nghèo, đã văn minh hiện đại hay chưa.

Đó cũng là nơi người ta tìm về với tâm linh qua những phẩm vật phục vụ lễ bái như hoa quả, nhang đèn. Đặt biệt là dưa hấu và các loại quả có tên na ná sự may mắn như mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, mà theo giọng đọc của người miền Nam là “Cầu vừa đủ xài”…

Tuổi thơ tôi không phải vì có quần áo mới, bao lì xì đo đỏ hay nhiều món quà giá trị khác do người lớn tặng cho khiến mình phải nao nức đợi mong khi tết đến xuân về. Điều mong mỏi trong tôi là sự sum vầy, vui vẻ ấm cúng của một gia đình khi mà người thân phải học hành hay lao động phương xa. 

Tuy giờ đã lớn, đã ít nhiều thành công trên đường đời nhưng mỗi khi về quê thăm cha mẹ, anh em, họ hàng trong dịp tết, bao giờ tôi cũng dành cho mình một thời gian để dạo chợ quê. Ở đó, tôi luôn được gặp lại thời thơ ấu của mình. Gặp lại mẹ bên rổ rau vườn đã bắt đầu héo rũ và tôi là đứa trẻ quần áo nhàu nát, chân tay cáu bẩn ngồi giữ chân đôi gà trong buổi chợ chiều cuối năm. Gặp lại “cô má thắm che môi cười lặng lẽ” hay “thằng cu áo đỏ chạy lon xon” và người mua bán thì vẫn tấp nập như bao đời.

Xuân đang về, cảnh vật đang dần thay đổi, con người cũng phải mạnh dạn cắt đứt với thói hư tật xấu và những quan niệm cũ kỹ lạc hậu để đón nhận những gì tốt đẹp nhất mà cuộc sống mới ưu ái trao tặng ta.

LÝ THỊ MINH CHÂU