Thứ năm, 5-2-26 15:12:16
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Chơi cá lia thia mùa mưa

Báo Cà Mau

Tuổi thơ của trẻ con quê tôi thường gắn với những buổi chiều tan trường cùng tắm sông đánh trận giả dưới nước, những lần chọi gà trên bờ ruộng hay các trò chơi dân gian như trốn tìm, nhảy dây, ném lon… Nhưng có lẽ thú tiêu khiển mà bọn con nít xóm tôi thích nhất mỗi khi mùa mưa về là chơi cá lia thia.

Ảnh minh họa: Internet

Lia thia là loài cá nhỏ có vảy, màu sắc sặc sỡ, dài bằng ngón tay út trẻ con. Mỗi khi đe dọa đối thủ, con trống thường giương hai kỳ lên trông thật oai. Và nếu hai con trống gặp nhau thì nhất định sẽ xảy ra một trận “thư hùng” quyết liệt, phải có một con bỏ chạy mới thôi. Cũng giống như đá dế, hai con lia thia trống đối đầu với nhau thì được gọi là đá cá.

Ở quê tôi, sau những trận mưa to đến ngập cả những cánh đồng lúa, cá lia thia từ nhiều nơi nương theo con nước lên đồng nhiều vô kể. Để bắt được chúng, chúng tôi thường giậm chân vào các đám cỏ lác có đóng bọt trên đồng và lấy rổ chặn thì sẽ có ngay cá lia thia cả trống lẫn mái.

Đá cá lia thia cũng cần phải có “chiến thuật” hợp lý. Những đứa nào “sành” đá cá sẽ biết rõ nên theo phe nào, trận nào cần phải “chấp nước” hoặc “chấp xác”, nhất là khi cá lia thia đồng đá với cá lia thia lai. Mỗi lần xem đá cá lia thia là bọn trẻ con xóm tôi khoái chí hò reo đến khan cả cổ. Trận đấu sẽ bắt đầu khi cho hai con cá trống vào cùng một keo, chúng lập tức phùng mang, giương kỳ vờn nhau. Sẽ có một con xông lên cắn mạnh vào đối thủ và con kia cũng cắn đáp trả. Những con thiện chiến sẽ nhằm vào đầu địch thủ mà đá. Bọn trẻ chúng tôi khoái nhất là khi nhìn thấy cá nhà đớp được một mảng đuôi, kỳ hay vi của đối phương. Lúc đó, con cá bị dính đòn sẽ mất sức, không còn di chuyển linh hoạt và nhanh chóng bị rượt đuổi, chạy có cờ. Trận đấu kết thúc sau hơn 10 phút, con nào thua trận sẽ được bắt ra và thả xuống ao để dưỡng thương.

Để có được những con cá lia thia chiến đấu tốt đôi khi lũ trẻ phải chịu khó lặn lội tìm hết cánh đồng này đến cánh đồng khác. Có được cá tốt rồi còn phải chăm sóc, nuôi dưỡng. Bọn trẻ thường truyền nhau bí quyết nuôi cá chiến là cho cá ăn lăng quăng non, trùn chỉ và phải thay nước một tuần mấy lần. Ngoài ra còn phải thường xuyên cho cá trống “đá bóng” với nhau. Vất vả là thế nhưng đứa nào cũng vui với công việc chăm sóc cá này.

Dù bây giờ mỗi đứa đều đã trưởng thành, nhưng chúng tôi vẫn không quên được những trận đá cá lia thia hấp dẫn, đầy kịch tính của ngày xưa.

Lê Văn Xuân

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Tay súng, tay máy ghi ký ức một thời

Bà Nguyễn Thuý Liễu - nữ quay phim đầu tiên của Cà Mau, là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng nhiếp ảnh, quay phim miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến. Những hình ảnh, thước phim của bà khắc hoạ chân thực và xúc động nỗ lực phi thường của quân, dân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.