Chuột đồng sa mưa

Vần vũ vài hôm rồi cũng mưa. Trưa nay mưa lớn kéo dài, mấy bà hàng xóm bảo “sáng ra chợ thế nào cũng có bán chuột”. Câu nói ấy đã nhanh chóng đưa tôi về miền ký ức tuổi thơ nơi quê nghèo…
Hồi đó, xóm tôi toàn là bà con trong họ, tụi con nít bằng lứa rất đông, nên làm gì cũng tham gia tập thể. Sa mưa là chuột đồng ngập hang, đám con nít chúng tôi hay theo mấy anh đi bắt chuột, đây là thú vui cực kỳ hấp dẫn. Ra đồng, chúng tôi hết sức hăng hái đánh hơi phát hiện “đối tượng” và lập tức mấy tay dá hăm hở đào bới, 1 con… 2 con… phóng lên, cả đám nhanh chân đuổi theo, tiếng reo hò vang cả cánh đồng. Những người bắt chuột biết rất rõ quy luật của mấy “anh tý” nên nhìn sơ thôi là tầm ra ngay hang, nhìn phần đất chúng bới ra từ hang biết được kích cỡ, số lượng chuột...

Bắt chuột đồng. Ảnh minh họa: B.T

So với những công việc, thú vui ngoài đồng thì bắt chuột là hào hứng nhất, bởi quy tụ đông người và sự đồng lòng trong việc bao vây, truy đuổi.
Ngoài bắt chuột trong hang, xóm tôi còn có cách khác cũng không kém hiệu quả đó là chất chà. Chọn vị trí trên bờ liếp, trong vườn chỗ đất ráo không bị ngập nước, gom đống cỏ hay rơm khô, dùng cọc đóng xuống rồi xếp củi mục, cành ngọn tràm, cây bình bát, trâm bầu… dựng đứng xung quanh thành đống chà có đường kính khoảng 3m, chuột sẽ vô đống chà trú ngụ và mang thức ăn chúng kiếm được tích trữ cho “cả nhà”, bầy đàn kéo nhau vô ngày càng đông. Khoảng nửa tháng thì dùng lưới bao quanh đống chà, sau đó dỡ chà đem ra ngoài, tấm lưới “xiết vòng vây” khiến lũ chuột bị bắt gọn. Một đống chà dỡ được nhiều lần tùy vào số lượng chuột, bắt chuột kiểu này ít tốn sức mà lại nhanh và nhiều. “Thu hoạch” xong, đem vô nhà thế nào cũng có trận nhậu, bởi mấy tay “sát thủ” này hầu như ai cũng biết làm mồi từ chuột.
Bà con mình thường tranh thủ lúc nông nhàn để đi bắt chuột đem bán vừa kiếm thêm thu nhập, vừa bảo vệ mùa màng. Dân săn chuột chuyên nghiệp có dụng cụ bắt chuột là những chiếc rập làm bằng lưới chì, mỗi nhà có cả trăm cái, chiều họ đem đi ra đồng, sáng thu về sản phẩm. Ở các chợ tự sản tự tiêu cũng hình thành hàng “chuột” chuyên cung cấp cho các hộ nuôi trăn và cho các quán nhậu, nên người bắt chuột bán được hàng quanh năm, nghề này hình thành khá lâu và kéo dài đến bây giờ.
...Ngoài trời, từng cơn gió làm tạt mưa ướt cả khoảng sân, tôi lại miên man nhớ về ngày xưa cũ. Nhớ hình ảnh nước đồng mới xăm xắp, bàn chân nhỏ chạy nhảy làm nước tung trắng xóa khi cả đám đuổi theo mấy con chuột vừa thoát khỏi hang; nhớ cảnh đám nhỏ ngồi "ngóc mỏ" chờ mẻ chuột khìa chín thế nào cũng được chia một dĩa, mạnh đứa nào nấy bốc vừa ăn, vừa chạy… 
LÊ NGỌC DIỄM