Cổng chào ấp văn hóa: Những điều trông thấy…

Cổng chào ấp văn hóa không chỉ là công trình để ghi nhận những nỗ lực của địa phương, mà còn được xem là “bộ mặt” văn hóa, thẩm mỹ của ấp. Thế nhưng, xung quanh những cổng chào này đang tồn tại nhiều bất cập…

Mỗi nơi mỗi kiểu

Toàn tỉnh hiện có 511 ấp văn hóa (trong tổng số 518 ấp) đã xây dựng cổng chào vừa để ghi nhận thành quả đạt được, vừa góp phần tô đẹp thêm diện mạo mới cho địa phương. Tuy nhiên, bởi chưa có văn bản nào quy định rõ ràng tiêu chuẩn ấp văn hóa phải xây dựng cổng chào, cho nên mỗi ấp tự làm một kiểu. Hơn nữa, cũng vì không có quy định rõ ràng về tên gọi hay cách trang trí cổng chào, nên đã nảy sinh không ít bất cập.

Cổng chào của ấp Nhà Việc (xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi) có tên gọi “khác” với quy định của Nhà nước. Ảnh: N.V

Theo ghi nhận của chúng tôi, hiện nay các cổng chào ấp văn hóa được xây dựng theo kiểu “mạnh ai nấy làm”, chưa có một thiết kế thống nhất. Một số cổng chào ở các huyện Hòa Bình, Vĩnh Lợi, TP. Bạc Liêu… trở thành chướng ngại vật, vi phạm hành lang an toàn giao thông, làm khuất tầm nhìn. Hay có vài cổng chào xây dựng quá thấp, quá hẹp khiến người dân địa phương khó khăn trong việc vận chuyển hàng hóa, vật liệu. Thêm vào đó, việc trang trí ở cổng chào cũng mỗi nơi một kiểu, nơi thì chỉ cắm 1 lá cờ Tổ quốc; nơi thì vừa cắm cờ Tổ quốc vừa cắm cờ phướn. Có nơi còn “sáng kiến” làm cổng chào thật lạ mắt khi xây bít luôn phần bên dưới bảng cổng, nhìn xa rất giống… tấm bia mộ (một ấp ở xã Vĩnh Bình, huyện Hòa Bình).

Tên “khác” quy định

Không chỉ mỗi nơi xây dựng một kiểu, có những địa phương tự đặt cho cổng chào danh hiệu chưa có trong quy định của Nhà nước, cụ thể là “Ấp văn hóa nông thôn mới”. Điển hình như huyện Vĩnh Lợi có đến 8 cổng chào (trong tổng số 77 cổng chào ấp văn hóa) đặt tên gọi “khác” với quy định.

Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và Gia đình (Sở VH-TT&DL) - Nguyễn Tố Quyên, cho biết: “Theo Thông tư số 12 của Bộ VH-TT&DL thì hiện nay chỉ có 5 danh hiệu công nhận cho các đơn vị, địa phương đạt chuẩn, đó là: phường, thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị; xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới; gia đình văn hóa; ấp đạt chuẩn văn hóa; cơ quan, trường học đạt chuẩn văn hóa. Không có danh hiệu nào gọi là “ấp văn hóa nông thôn mới”.

Lý giải về vấn đề cổng chào của nhiều ấp trên địa bàn huyện Vĩnh Lợi có tên gọi “khác” với quy định, ông Phạm Thanh Liêm, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Lợi, cho biết: “Đó là vì các ấp đang tích cực thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, nên Ban chỉ đạo phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa muốn để tên cổng chào như thế để đánh dấu sự tiến bộ, đạt chuẩn nông thôn mới của ấp”.

Thực tế, có những cổng chào xây dựng rất đẹp (như cổng chào ấp Nhà Việc, xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi), phản ánh được sự quan tâm của địa phương dành cho phong trào xây dựng đời sống văn hóa. Nhưng việc đặt không đúng quy định cho dù là có ý nghĩa tốt đẹp thì cũng vẫn là… sai quy định.

Người ta nói rằng: nhìn vào cổng nhà có thể đoán được nét văn hóa và thẩm mỹ của chủ nhà. Điều này cũng đúng đối với cổng chào ấp văn hóa. Quả thật, nhìn vào kiểu cách xây dựng cổng chào, có thể đoán được thẩm mỹ của nhà quản lý và phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở địa phương đó chất lượng đến đâu. Để cổng chào ấp văn hóa trở thành một nét đẹp của mỗi địa phương, thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần phải xây dựng quy chuẩn về: khuôn mẫu, địa điểm, cách trang trí… cho cổng chào. Đồng thời quản lý chặt chẽ, đôn đốc, nhắc nhở các địa phương chấn chỉnh, thay thế, sửa chữa kịp thời những cổng chào xuống cấp, thiếu thẩm mỹ… Đặc biệt, khi xây dựng cổng chào ấp văn hóa thì nên thực hiện đúng quy định về tên gọi, chứ không phải “muốn gọi sao cũng được”!

NGỌC VŨ