Cửa sau

Quê tôi nhà nào cũng có cửa sau. Cửa sau nhà tôi là nơi bà hay ngồi bó chổi. Là nơi bà thường tựa lưng kéo chéo chiếc khăn rằn trên cổ chùi khóe miệng thắm trầu thơm. Cửa sau cũng là nơi bà nheo đôi mắt mờ mờ nhìn ra phía có chòm cây xanh mịt mù mà bà nói nơi ấy là nơi nằm nghỉ của ông và các chú khi tuổi đời còn rất trẻ.

Cửa sau là nơi chiều nào má tôi cũng ngồi lặt rổ rau vườn chuẩn bị cho buổi cơm chiều. Má vừa coi nồi cơm gần sôi trên bếp, vừa trông mấy đứa cháu đang cởi truồng nhảy lạch chạch trong thau nước. Là nơi có dáng chị mảnh mai ngồi se chỉ vá áo cho đàn em nhỏ mặc đến trường. Là nơi có tiếng chổi loạt soạt gom từng mảnh lá cuối mùa để sẵn trong bếp cho má nhóm lửa nấu cơm. Chiều buông, dáng chị ngã dài trên nền trời đỏ thẳm.

Cửa sau là nơi ba cởi trần kêu thằng cháu lấy cây bàn chải chà lưng cho sạch bùn đất. Là những giọt nước tung tóe khi ba tắm sau những bận đi đồng về. Là nơi có đứa trẻ đang ngồi chồm hổm cạo sột sột miếng cơm cháy sau bữa cơm nghèo, đít nồi nhem lọ dính bệt lên mặt như một chú hề, mấy đứa khác cười rân.

Đêm đêm, hương cau, hương bưởi len lỏi vào ngạch cửa sau bay vào nhà, chui vào tận trong mùng thơm phức, muốn vén mùng ra để hít hà mùi hương ấy nhưng chợt nghe tiếng chim cú mèo kêu, rợn người nên úp mặt vào lòng má rồi chập chờn ngủ tiếp với mùi hương thoang thoảng.

Cửa sau ở quê chỉ có thế, vậy mà hễ đứa con gái nào lấy chồng xa thì không ai không nhớ. Có nhiều khi “chiều chiều ra đứng ngõ sau, trông về quê mẹ ruột đau chín chiều”.

Giờ đây, nếp sống thị thành lan tỏa, nhiều ngôi nhà cao tầng che khuất mấy mái nhà có cái cửa sau bung tỏa khói lam chiều. Mà hai tiếng cửa sau bây giờ cũng nghe buồn buồn hơn trước, bởi nó được bỏ vô trong ngoặc kép mất rồi. Giờ người ta hiểu hai từ “cửa sau” là những tính toan, luồng lách… khác hẳn cái cửa sau bình dị, mộc mạc của quê nghèo.

Cuộc sống là thế, nhưng đâu đó vẫn có những bước chân lang bạt xứ người và cứ mỗi bận chiều buông lại thả hồn mình về với cái cửa sau nhà má. Bởi nơi ấy là nơi chứa đựng và vun bồi cho những yêu thương đầm ấm.

NGUYỄN CẨM THE