Đặc sắc Lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực

Lễ hội truyền thống kỷ niệm 155 năm Anh hùng dân tộc (AHDT) Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868 - 2023) đã và đang diễn ra tại TP. Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang (từ ngày 10 - 12/10/2023).

Năm nay, sự kiện được tổ chức trang trọng hơn khi “Lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực - Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang” đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia!

Lễ đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực - Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang”.

Bất hủ một tượng đài anh hùng

Cả nước nói chung và nói riêng tại Kiên Giang, hầu như ai cũng biết đến AHDT Nguyễn Trung Trực - một nhân vật đặc biệt trong lịch sử chống thực dân Pháp ở vùng đất Nam Bộ. Tại nhiều tỉnh, thành khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), người dân lập đền thờ và hằng năm cứ vào ngày 26 - 28/8 (âm lịch) lại tổ chức lễ hội tưởng nhớ người anh hùng này.

Nguyễn Trung Trực sinh năm 1838, tại làng Bình Nhựt, huyện Cửu An, phủ Tân An (nay thuộc xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Với lòng yêu nước nồng nàn, Nguyễn Trung Trực đã tham gia vào lực lượng nghĩa quân của Trương Định hoạt động ở vùng Gò Công.

Năm 1861, Nguyễn Trung Trực lãnh đạo nghĩa quân lập chiến công vang dội, đốt cháy và làm chìm tàu Espérance của quân Pháp trên sông Nhựt Tảo. Ngày 16/6/1868, Nguyễn Trung Trực tổ chức đánh úp và làm chủ một tuần lễ tại đồn Kiên Giang, diệt toàn bộ quân địch và tên chủ tỉnh. Chiến thắng hiển hách này làm bàng hoàng quân Pháp.

Do lực lượng quá chênh lệch, sau chiến thắng một số trận khác nghĩa quân cũng bị thất thủ. Nguyễn Trung Trực bị giặc bắt. Trước khi bị giặc hành hình, Nguyễn Trung Trực đã khảng khái nói: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”. Câu nói hun đúc thêm lòng yêu nước, ý chí quật khởi, kiên cường chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam!

Sau khi Nguyễn Trung Trực hy sinh, người dân nhiều nơi đã lập đền thờ, lớn nhất là Đình thần Nguyễn Trung Trực ở đường Nguyễn Công Trứ, phía Tây trung tâm TP. Rạch Giá. Ngôi đình đã được Bộ VH-TT&DL công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia, ngày 22/3/1998.

Lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực hằng năm luôn thu hút đông đảo người tham gia. Ảnh: Tây Hồ

Tôn vinh thành di sản quốc gia

Ngày 2/2/2023, Lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực đã được Bộ VH-TT&DL xếp vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Với ý nghĩa đặc biệt ấy, năm nay tỉnh Kiên Giang đã tổ chức chuỗi sự kiện đặc sắc với nhiều hoạt động phong phú, quy mô. Ngoài phần lễ được tổ chức theo nghi thức truyền thống (Lễ thắp hương Bia ghi dấu địa điểm AHDT Nguyễn Trung Trực bị giặc Pháp hành hình năm 1868, Lễ dâng hương tại Công viên tượng đài Nguyễn Trung Trực; cùng với các nghi lễ truyền thống thường niên...), điểm nhấn là chương trình nghệ thuật khai mạc lễ hội kết hợp Lễ đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tối 10/10.

Các hoạt động ở phần hội như: biểu diễn nghệ thuật “Đêm hội Áo dài Việt Nam 2023”, triển lãm ảnh “Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực ĐBSCL, lần thứ 38, năm 2023 tại tỉnh Kiên Giang”, tổ chức gian hàng giới thiệu quảng bá hình ảnh du lịch Kiên Giang và các tỉnh, thành Cụm phía Tây khu vực ĐBSCL gắn với chương trình khảo sát sản phẩm, dịch vụ du lịch...; là dịp để quảng bá hình ảnh tuyệt mỹ của Kiên Giang nói riêng, một góc ĐBSCL phù sa màu mỡ đầy tiềm năng thu hút  bạn bè trong nước và quốc tế đến với nơi này.

Lễ hội truyền thống AHDT Nguyễn Trung Trực với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, góp phần tích cực bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống gắn với việc phát triển kinh tế - xã hội,  giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm trong các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Tổ chức Lễ đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ hội Đình thần Nguyễn Trung Trực - Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang” còn hướng đến việc thu hút đầu tư, bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể gắn với tăng cường quảng bá hình ảnh đất và người Kiên Giang nói riêng, ĐBSCL nói chung đến du khách trong và ngoài nước.

Nhật Quỳnh