Đi qua cuộc chờ

Chiều nhập nhằng. Chiếc tàu đò cập lại bến sông. Đứa trẻ nhỏ lon ton chạy từ dưới bến lên nhà cất tiếng gọi: “Nội ơi. Con về rồi!”.

Ngoại ôm thằng nhỏ vào lòng. Dẫu chẳng phải máu mủ ruột rà, ngoại cũng chẳng nhìn rõ được mặt mũi thằng nhỏ ra thế nào, nhưng nó là niềm an ủi của ngoại. Cho nên ngoại thương nó như cháu ruột của mình. Có lúc ngoại bị lẫn chẳng còn nhớ ai. Nhưng ngoại vẫn ôm nó vào lòng, vỗ về đung đưa theo câu hát. Cậu Út mất gần 20 năm, dì Sáu mới đi lấy chồng. Ngày dì Sáu chưa lấy chồng, má tôi vẫn thường nói với dì Sáu: “Tuổi xuân con gái ngắn ngủi lắm. Đừng chờ nữa. Thằng Út thấy em vậy, nó cũng không an nghỉ được đâu”.
Dì lấy chồng xa với người đàn ông có một đời vợ. Trước hôm rước dâu, dì Sáu vẫn nắm bàn tay của ngoại, giọt nước mắt ấm nóng chảy tràn làm nhòa đi mọi thứ xung quanh. Từng tiếng nói như đứt quãng của dì Sáu cứ vang lên giữa màn đêm tĩnh mịch: “Con mãi là con dâu của má”.
Cho nên dăm ba tháng, dì Sáu và thằng con nhỏ lại về thăm ngoại. Thằng nhỏ thì cứ ríu ra ríu rít quanh ngoại. Nhiều lần dì Sáu đứng nhìn di ảnh của cậu Út thật lâu, đứng đến khi nào thằng nhỏ lay lay gọi mẹ, dì Sáu mới thôi không nhìn nữa. Đốt cho cậu nén nhang, rồi dì cùng mẹ tôi nấu mâm cơm cúng cậu. Chẳng biết cậu hy sinh vào ngày nào, giờ nào, nên má đành chọn ngày tiễn cậu ra chiến trường để làm đám giỗ cậu.

***
Mẹ con dì Sáu về. Ngoại ngồi lặng lẽ bên song cửa. Từng cơn gió rít vào từng thớ thịt. Lạnh buốt. Tấm ảnh trên tay trôi theo lời ru rưng rức. Ngoại vẫn chờ cậu Út trở về sum họp. Nhưng không biết bao lần những buổi chiều buồn cứ đi qua cuộc đời ngoại. Mà cậu thì vẫn bặt vô âm tín. Cậu đã ở lại đâu đó trên đoạn đường hành quân xa ngái. Cậu hóa thành bất tử, mãi mãi với tuổi 20 căng tràn sức trẻ, với giấc mơ ngày đất nước hoàn toàn giải phóng. Cậu sẽ trở về lợp lại cho ngoại một mái nhà tranh, sửa cái cửa bị sút bản lề, cho ngoại một đứa cháu để ẵm bồng. Cho người thương khỏi chờ, khỏi đợi. Nhưng ngày cả trời miền Nam rợp cờ chiến thắng, ngoại chen vào dòng người đổ xô trở về. Ngoại gọi lạc cả giọng vẫn không tìm được cậu. Ngoại gục xuống bên đường. Nước mắt ngoại không còn vì những cuộc chia ly. Đôi mắt ngoại dần chìm trong bóng tối. Với những bóng người cứ nhạt dần nhưng hình ảnh của chồng và đứa con trai Út cứ lớn dần lên trong lòng ngoại, như chưa từng có sự đứt đoạn nào.
Má kể, có những đêm mưa tầm tã, ngoại một mình dò dẫm trong đêm đi tìm cậu Út. Mặc màn đêm đặc quánh, mặc gió giông, mặc đôi mắt không còn thấy được gì, dù chỉ là một vệt sáng nhỏ nhoi. Ngoại vẫn bước đi trong bóng đen, tiếng gọi con da diết cả một góc trời quê. Từng tháng năm qua không thể xóa nhòa vết thương trong lòng ngoại. Má cố gắng bù đắp bao nhiêu thì lời hứa một ngày trở về của cậu vẫn âm thầm đi qua đời ngoại. Kho nồi cá lóc, má không dám kho ngon. Má sợ ngoại lại nhắc, mình ăn ngon vầy, hổng biết lúc ở đâu đó nó có ăn được như vầy không. Đêm giao thừa má không dám nhắc cho ngoại biết, má sợ ngoại sụt sùi nhớ ra thêm một năm nữa cậu Út không về. Má nuốt nước mắt, chặt cây ổi già mà ông ngoại trồng hồi còn sống đi, chỉ vì mùa ổi chín nào ngoại cũng nhắc: “Út ơi! Ổi chín rồi con”.
 “Út ơi…”. Bên chiếc võng ngày nào, ngoại ngồi ru lại từng giấc mơ ngày xưa. Hồi còn bé, ngoại vẫn ru tôi ngủ và kể cho tôi nghe về những lần tiễn ông ngoại, cậu Út ra chiến trường. Ngày ông ngoại không về hoa nở trắng cả một triền sông. Cậu Út xếp lại bút nghiên. Gác lại mối tình cậu chưa kịp cầm tay. Chỉ có ánh mắt thôi cũng đủ chờ nhau đến cả đời. Cầm tờ giấy báo tử của ông ngoại trên tay. Cậu đi để trả thù nhà, đòi nợ máu của non sông. Ngoại nuốt nước mắt vào trong, từng cái vẫy tay cứ mờ dần và trôi vào hun hút. Đôi tay ngoại cứ rời những người thân yêu của mình. Trong chới với và đơn lạnh. Ngày cậu đi, ngoại bơi xuồng chở cậu ra thị xã. Nhịp chèo của má như nặng nề thêm. Cậu dúi vào tay ngoại cây lược mù u, cậu tự tay làm tặng ngoại. Cậu hôn lên tóc ngoại, cậu muốn ngửi hương bồ kết nồng nàn trên tóc ngoại. Đâu ai biết được rằng đó là lần cuối cùng cậu được vùi vào mái tóc bông lau của ngoại, được chạm từng đốt chai sần trên đôi tay ngoại. 
***
Đêm về trong hoang hoải nhớ thương. Má cời lên bếp lửa. Gian nhà vắng, từng ánh lửa soi trên đôi mắt đầy dấu chân chim của má. Tôi gối đầu vào lòng má. 
Ngoài mé sông, từng ngọn gió đuổi dồn trên hàng cây đứng tuổi, tiếng gió lay xạc xào bờ lá. Ngoại lại thẫn thờ.
“Bây về với má đó hả, Út ơi…”.
Nguyễn Chí Ngoan