Đờn ca tài tử: Khơi nguồn sáng tạo của văn nghệ sĩ

Loại hình âm nhạc độc đáo của vùng đất Nam bộ - đờn ca tài tử (ĐCTT) được xem là chủ đề hấp dẫn, khơi gợi nguồn cảm hứng trong sáng tác văn học - nghệ thuật. Cũng vì thế, không ít văn nghệ sĩ đã bị “hớp hồn” bởi môn nghệ thuật này, để từ đó cho ra đời nhiều tác phẩm độc đáo thuộc các thể loại: nhiếp ảnh, thư pháp, mỹ thuật, múa…

Từ sau khi ĐCTT Nam bộ được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, phong trào sáng tác về loại hình nghệ thuật này ngày càng phát triển sôi nổi. Không chỉ hiện hữu dày đặc trong âm nhạc, ĐCTT còn xuất hiện trong thơ, nhiếp ảnh, thư pháp, mỹ thuật, múa… Tuy góc nhìn, chất liệu phản ánh khác nhau nhưng tựu trung lại, các tác giả đều đã lột tả được “linh hồn”, giá trị nghệ thuật của ĐCTT.

Tác phẩm “Giao lưu đờn ca tài tử” của họa sĩ Phùng Quốc Hưng.

Với chất liệu thể hiện chủ đạo là màu sắc, đường nét, nghệ thuật hội họa cũng tạo được dấu ấn riêng khi sáng tác về ĐCTT. Tại Triển lãm Mỹ thuật ĐBSCL năm 2015 vừa được tổ chức ở Bạc Liêu, tác phẩm “Giao lưu ĐCTT” của họa sĩ Phùng Quốc Hưng (Bạc Liêu) được Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá cao và giành giải B cho hội viên Trung ương, giải Nhất cho hội viên Bạc Liêu. Trong tác phẩm, Phùng Quốc Hưng đã khắc họa buổi giao lưu ĐCTT với sự góp mặt của những nghệ nhân thuộc ba thế hệ. Tác phẩm đã thể hiện sinh động sức sống, tình yêu mãnh liệt của người Bạc Liêu dành cho bộ môn nghệ thuật này.

Không chỉ có giới văn nghệ sĩ Bạc Liêu, nhiều tác giả trong nước cũng dành những tình cảm đặc biệt cho ĐCTT. Có lẽ, nhiều người vẫn còn nhớ như in hình ảnh ông đồ già Hồ Viết Sanh (TP. Đà Nẵng) trong những ngày diễn ra Festival ĐCTT quốc gia lần thứ I - Bạc Liêu 2014. Trong số những bức thư pháp của ông thì mọi người thích nhất là bức “Dạ cổ hoài lang”. Ông đồ Hồ Viết Sanh bộc bạch: “Tôi viết các bức thư pháp “Dạ cổ hoài lang” là để tri ân cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu và dành tặng cho quê hương giàu truyền thống về ĐCTT. Thật bất ngờ vì mọi người đều rất thích thú thưởng thức tác phẩm này. Đây cũng có thể là cái duyên, điều thú vị nhất mà tôi có được với vùng đất Bạc Liêu, với nghệ thuật ĐCTT”.

Trong dòng chảy văn học - nghệ thuật tỉnh nhà, những sáng tác về ĐCTT đang tạo được những dấu ấn hết sức độc đáo. Không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của xã hội, các tác phẩm này còn góp phần kêu gọi cộng đồng chung tay bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT Nam bộ.

HỮU THỌ