Thứ tư, 4-2-26 07:36:17
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Đồng hồ Thái Dương: Những bí ẩn hơn trăm năm

Báo Cà Mau

Bạc Liêu có nhiều di sản văn hóa hấp dẫn du khách bởi tính độc đáo và duy nhất. Chiếc đồng hồ đá (đồng hồ Thái Dương) tại trung tâm TP. Bạc Liêu là một trong những di sản tiêu biểu ấy.

Chiếc đồng hồ đá độc đáo ở TP. Bạc Liêu. Ảnh: H.Long

Công trình của kỹ sư đầu tiên của Việt Nam

Chiếc đồng hồ đá được kỹ sư Lưu Văn Lang (5/6/1880 - 3/6/1958), là người nhận được học bổng du học ở Pháp vào năm 1904 và tốt nghiệp kỹ sư đứng hàng thứ 8/250. Khi về nước, ông tham gia nhiều công trình nổi tiếng ở trong nước cũng như khu vực Đông Dương. Ông đã thiết kế chiếc đồng hồ sử dụng ánh sáng mặt trời - đây có thể coi là “động cơ vĩnh cửu” .

Điều đặc biệt mà Bạc Liêu đã được thừa hưởng đó là có một sản phẩm đặc biệt hiếm, mà nó lại do một vị kỹ sư đầu tiên của Việt Nam, được gọi là “Bác vật Lang” làm ra. Chiếc đồng đá là một công trình trọn vẹn, duy nhất còn lại của vị kỹ sư đầu tiên, tài giỏi của nước ta. Trên thế giới này chỉ có hai chiếc đồng hồ đá tồn tại hàng nhiều thế kỷ, một chiếc ở Anh và một chiếc ở Bạc Liêu - Việt Nam. Chỉ mới điều này thôi thì ai là người Việt Nam cũng đều muốn tìm hiểu và đến chiêm ngưỡng rồi!

Với sự tính toán của Bác vật Lang, đến nay chiếc đồng hồ vẫn “chạy” chính xác! Chính xác đến không tưởng sau 110 năm! Nếu không có biến cố lớn của hệ mặt trời thì chiếc đồng hồ này sẽ “chạy” đến hàng ngàn năm sau. Chúng ta có thể dựa vào mặt trời và một điểm tựa nào đó để canh thời gian, nhưng nó chỉ chính xác vài ngày, vài tháng, sau đó lệch rất xa nếu canh theo mùa. Vậy nên độ cao của chiếc đồng hồ đá đặt ở tọa độ đó là một điều bí ẩn. Bí ẩn ấy là một điều kỳ thú cần được các nhà khoa học nghiên cứu.

Điều thứ hai chúng tôi muốn nói đến sự đặc biệt của chiếc đồng hồ đá này là mặt đồng hồ. Trên mặt đồng hồ được làm bằng gạch tàu. Điều này thì có thể dễ giải thích, để phân biệt mặt đồng và có màu sắc so với thân đồng hồ, thì ngày xưa chỉ có loại tàu và gạch bông loại nhỏ. Nếu dùng gạch bông để ngoài trời thì thời gian ngắn sẽ bong màu. Còn sử dụng gạch tàu thì màu của nó là “vĩnh cửu”.

Nhưng điều đặc biệt trên mặt đồng hồ đó là sự kết hợp 4 miếng gạch tàu cho mỗi bên mặt đồng hồ. Và mỗi bên kích thước của 4 viên gạch tàu không giống nhau và cách sắp xếp cũng khác nhau. Đây rõ ràng là chủ đích của Bác vật Lang muốn thể hiện điều gì đó trên mặt đồng hồ. Đây vẫn còn là điều bí ẩn mà chỉ có những người đương thời, nhất là Bác vật Lang mới là người biết chính xác nhất.

Du khách tham quan, tìm hiểu di tích Đồng hồ Thái Dương (Phường 3, TP. Bạc Liêu). Ảnh: H.T

Để di sản làm du lịch

Hiện nay và hướng tới, Bạc Liêu đưa ra định hướng phát triển du lịch dựa trên những di sản văn hóa địa phương, thì việc trùng tu các di tích là cần thiết. Tuy nhiên, quan trọng nhất là làm sao các di sản này phải thật sự hấp dẫn được du khách và phát huy, nâng tầm giá trị của các di tích văn hóa.

Trong vấn đề này, đối với đồng hồ Thái Dương phải giải quyết được hai điều: Chúng ta phải cho mọi người thấy được hiện trạng độ cao mà Bác vật Lang đặt đồng hồ và lý giải được tại sao chiếc đồng hồ lại đặt ở tọa độ đó; lý giải ý nghĩa của những viên gạch tàu trên bề mặt đồng hồ.

Bên cạnh đó, tôn tạo công trình ý nghĩa liên quan đến người Bạc Liêu xưa, khuôn viên đẹp để mọi người muốn check-in, trải nghiệm…, cộng với sự thổi hồn vào di tích bằng một bài thuyết minh đặc sắc, hấp dẫn với chất giọng thuyết minh mang phong cách chân tình, phóng khoáng của con người Bạc Liêu, chắc hẳn di tích này sẽ giúp ghi điểm cho ngành Du lịch Bạc Liêu.

Hữu Long

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Tay súng, tay máy ghi ký ức một thời

Bà Nguyễn Thuý Liễu - nữ quay phim đầu tiên của Cà Mau, là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng nhiếp ảnh, quay phim miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến. Những hình ảnh, thước phim của bà khắc hoạ chân thực và xúc động nỗ lực phi thường của quân, dân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.