Đừng để tháng Giêng là tháng... đốt tiền!

Đốt vàng mã là một tập tục của người Việt Nam vào các dịp lễ hội, cúng gia tiên. Đặc biệt trong tháng Giêng có rất nhiều ngày lễ mà người dân thường cúng bái và đốt vàng mã nhằm khấn cầu những điều tốt lành. Tuy nhiên, nếu lạm dụng thái quá thì không chỉ gây tốn kém mà còn gây ô nhiễm môi trường, phần nào làm mất đi ý nghĩa, nét đẹp của các lễ hội.

Phong tục đốt vàng mã trong tháng Giêng vẫn còn phổ biến. Ảnh: N.T

Hiện nay, vàng mã không chỉ là những vật phẩm quen thuộc như trước đây mà đã được “nâng cấp” với đủ chủng loại. Nhiều người quan niệm rằng “trần sao, âm vậy”, nên khi người sống sinh hoạt như thế nào, thì người chết dưới âm phủ cũng “ăn, xài” như thế. Từ các loại vật dụng đời thường như quần áo, tiền, đô-la, vàng… cho tới các phương tiện, thiết bị hiện đại như điện thoại thông minh, xe máy, ô tô, thậm chí cả nhà cao tầng, người giúp việc… đều được làm ra để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người sử dụng. Nhiều nhà khá giả sẵn sàng mua rất nhiều vàng mã cúng lễ, rồi đốt gửi sang “thế giới bên kia”. Duy trì phong tục thì không sai, tuy nhiên các gia đình đã phải chi một khoản tiền không nhỏ cho vàng mã mỗi năm, dùng tiền thật để hóa tro tàn.

Tập tục đốt vàng mã đã có từ lâu, nên khó có thể từ bỏ ngay tức thì. Tuy nhiên, hạn chế dần hành động này là cần thiết. Bởi lẽ, lòng thành kính với thần thánh, tổ tiên, người thân quá cố… là xuất phát từ tâm, đâu nhất thiết cúng nhiều, đốt nhiều mới là thành kính. “Việc cúng bái và đốt vàng mã mang ý nghĩa nhắc mình nhớ tới tổ tiên, ông bà. Vì vậy, theo cá nhân tôi nghĩ thì không cần đốt nhiều vàng mã đâu”, anh Thái Văn Long (Phường 1, TX. Giá Rai) chia sẻ. Còn chị Phùng Ngọc Tâm (Phường 5, TP. Bạc Liêu) thì tâm sự: “Tôi hay đi chùa, được nghe sư thầy giảng giải về sự lãng phí khi đốt vàng mã, nên tôi đã dần bỏ việc đốt vàng mã. Tôi chỉ đốt một ít vào các lễ cúng quan trọng như đưa ông Táo (23 tháng Chạp), đưa ông bà (25 tháng Chạp), chứ không phung phí như lúc trước nữa”.

Việc duy trì tín ngưỡng và lạm dụng tín ngưỡng dẫn đến nhiều hệ lụy là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau. Thiết nghĩ, chúng ta nên lược bớt những tập tục rườm rà (trong đó có tục đốt vàng mã), hướng đến lối sống văn minh và hiện đại nhằm tránh lãng phí và ngăn ngừa những tiêu cực không đáng có!

Ngọc Vũ