Dưới bóng tre xanh

Tôi sinh ra và lớn lên ở một xóm nhỏ, cái xóm nhìn đâu cũng gặp những hàng tre. Tôi gọi xóm mình là phố tre, đường tre, ngõ tre. Tre nhiều lắm, tre gai có, tre mỡ có. Tre như bức tường thành, bao bọc xóm thôn.
Tre có dáng thẳng, thân tròn, không mọc riêng lẻ mà chụm thành bụi, đứng thành hàng, giăng thành lũy. Tre tựa vào nhau cao vút như bức đại thành không gì xâm phạm nổi. Trong ký ức của mình, tôi chưa bao giờ quên con đường ngoằn ngoèo, thăm thẳm đổ đến sông mà hai bên đường là những hàng tre xanh rì, cao tít tắp. Bến sông mát rượi vì những cây tre tỏa rộng bóng trên mặt nước. Đi hết bãi cát to phía bên bồi lại gặp một hàng tre cao vút hình cánh cung, ôm trọn bờ cát. Tre bên đường, tre trước bến sông, tre bên bãi cát… còn nữa, tre ngạo nghễ giữa cánh đồng. Cánh đồng làng tôi bạt ngàn ngun ngút, một vựa lúa thênh thang chỉ hai, ba nóc nhà nhưng chúng không hề chơ vơ vì đã có những lùm tre bao bọc. Sau này lớn lên, nghĩ về tre, tôi nhớ ngay những ngôi nhà giữa đồng đó, và tôi nghĩ, nhờ tre mà người làng tôi bớt cô đơn. 
Vâng, tre với người keo sơn gắn bó. 

Tre không thể thiếu trong đời sống vật chất và tinh thần của người nông dân. Người xưa bảo “Tre già là bà gỗ lim”. Tre được dùng như gỗ. Tre làm nhà, làm võng, làm những đồ dùng không thể thiếu của nhà nông như: cuốc, gánh, nôm, vó, thúng, nia, rổ, rá… Tre làm đồ chơi trẻ em như lồng đèn, chong chóng, diều… Tre dựng lều dựng trại, tre làm cổng chào, hàng rào, tre còn làm củi chụm. Hàng tre bên sông là “kho báu” của lũ nhỏ chăn trâu chúng tôi. Mùa mưa, chúng tôi thường lùng dưới gốc tre những chú chim mắc cóng. Mùa hè, chúng tôi tụ tập dưới bóng mát chơi đủ thứ trò. Và khi phát hiện những búp măng mập mạp, chúng tôi vui vẻ vác về để mẹ nấu canh măng, xào măng, cả làm bánh xèo măng. 
Tre với người đồng hành bảo bọc, tre ôm ấp xóm làng, tre làm đẹp thêm vẻ đẹp cần cù, chất phác của người nông dân. Cái thời đường chưa bê-tông, lưới sắt, làm sao quên được những buổi trưa hè, trời chang chang nắng, dưới bóng mát của những rặng tre, con trâu cộ sau chuyến kéo lúa, kéo rơm nặng nề nằm thong thả nhai và thở phì phò. Ở góc khác, cũng dưới bóng tre xanh, các cô bác sau buổi làm đồng đã trải tấm cao su ra, bày bữa cơm trưa, vừa ăn vừa nói chuyện mùa màng, chuyện nhân sinh thế sự…
Có lẽ không phải riêng tôi, chỉ tôi mà người làng tôi, nước tôi, ai cũng có ký ức về bóng tre xanh. Và tôi nói: Tre là bạn, tre là quê hương…
Nguyễn Thị Bích Nhàn