Giọt lành mùa cũ

Người dân quê tôi hay dùng lu sành để dự trữ nước mưa phục vụ ngày nắng hạn. Những chiếc lu sành tròn tròn, nguyên vẹn có, sứt mẻ cũng có, được kê thành một dãy bên hông nhà và thường được đậy bởi những chiếc nắp lợp bằng lá cau già vừa mới rụng từ thân cau xuống nhằm tránh việc nước mưa tự bốc hơi trong những ngày hè khô khốc. 

Những giọt nước mưa quý giá được kỳ công bắt dẫn từ mái nhà xuống chảy theo những máng nước được chống chế bằng mấy bẹ chuối hay nhà nào có điều kiện hơn thì đó là những cái máng làm bằng phân nửa ống nhựa. Dẫu thô sơ hay chắc chắn thì cuối máng hứng nước mưa bao giờ cũng được tráp một miếng vải mùng nhằm lọc bụi bặm, rác rưởi trước khi nước tuôn vào lu. Người nhà quê thường đúc kết rằng nước từ những cơn mưa giữa mùa, mà phải là những cơn mưa thật lớn, ấy mới là thứ nước “hiền lành” và ngon ngọt nhất.   

Với người quê ngày trước, nước mưa không khác gì một dạng tài sản dễ kiếm tìm mà lại rất quý giá. Bởi thế, có mưa là họ sẽ cất công hứng và tìm cách dự trữ càng nhiều càng tốt. Kể cả khi lu đã đầy nước thì họ vẫn cứ để dòng nước mới bồi thêm, thay thế, làm mới những giọt dòng xưa cũ. Nước mới hứng vào lu người dân chưa vội uống, chờ thêm vài ngày khi cặn đã lắng, nước trong vắt mới bắt đầu thưởng thức. Nước mưa để càng lâu thì độ tinh khiết càng cao, càng mát ngọt. Trên nắp lu nước mưa bao giờ cũng có cái ca hoặc gàu múc nước. Ấy là dụng cụ mà trẻ con hay dùng để múc nước tạt vào nhau hơn là dùng để uống như mục đích sử dụng ban đầu. Thức dậy trong mỗi sớm mai, việc đầu tiên cha làm là pha một bình trà thật đầy nước mưa. Trong những tinh sương lành lạnh, còn nằm trong chăn mà ngửi thấy mùi nước trà ngan ngát, bỗng chốc không gian như được ấm dậy, ngọt lây.
Nước mưa ngày cũ thích hợp cho những ngày hè oi ả, xua tan cái nắng bức bối và làm dịu đi cơn khát vì nắng nóng như thiêu đốt. Người lớn đi làm đồng về, trẻ con chân trần chạy nhảy hồi lâu giữa nắng hay bất cứ ai trong cơn khát chỉ cần múc một ca nước mưa, uống ừng ực một hơi chả thiết trời đất xung quanh, uống xong tưởng như sức bình sinh được lấy lại và mọi cơn khát nhanh chóng được giải tỏa, dư đầy. Mỗi bận đi học về mà mẹ chưa kịp nấu cơm, anh em tôi không ngần ngại tiến đến lu nước “lót bụng” bằng một ca nước mưa ngon lành. Thấy thế mẹ chỉ biết lặng im dõi nhìn dẫu có thương con đứt ruột. 
 Bon chen nơi đô hội phồn hoa, mỗi bận được nghỉ, tôi lại tức tốc trở về quê mẹ. Việc đầu tiên là chạy ra hàng lu sành bên nhà uống từng ngụm nước mưa mùa cũ. Thấy thế mẹ “chỉnh” luôn: “Con làm gì mà như thời thiếu thốn thế. Có nước mẹ nấu chín trong phích uống có phải đỡ sợ đau bụng hơn không?”. Tôi chỉ biết cười xòa, nhưng mẹ thừa hiểu lòng nhớ thương và nỗi mong chờ của tôi với những giọt lành mùa cũ này. 
Võ Thị Thu Hà