Giữ tình làng, nghĩa xóm bền chặt

“Bà con xa không qua láng giềng gần” - câu thành ngữ là lời nhắc nhở, khuyên dạy của người xưa về cách sống trọng tình làng, nghĩa xóm. Và trong đời sống hiện đại ngày nay, cái tình, cái nghĩa ấy vẫn tiếp tục được gìn giữ ngày càng bền chặt như “sợi chỉ đỏ” để gắn kết cộng đồng, góp phần lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Người dân ở xã Vĩnh Lộc A (huyện Hồng Dân) vần công giúp chủ ruộng thu hoạch tôm càng xanh.

1. Đa phần người thành thị, nhất là các bạn trẻ 2K (sinh năm 2000 trở về sau) sẽ cảm thấy lạ lẫm khi nghe từ “vần công”. Song, đối với người dân nông thôn dù xưa hay nay thì vần công là một việc làm quen thuộc trong đời sống thường ngày. Vần công nghĩa là làm giúp công luân phiên cho nhau, điều này thường diễn ra khi nhà hàng xóm có cấy lúa, gặt lúa, thuốc cá vuông, cất nhà, đám tiệc…

Một sáng tháng 9, chúng tôi từ TP. Bạc Liêu về xã Vĩnh Lộc A (huyện Hồng Dân) để xem cảnh thu hoạch tôm càng xanh trên đất lúa. Xe đi bon bon trên con lộ nông thôn mới, cứ một đoạn chúng tôi lại bắt gặp cảnh bà con đang thu hoạch tôm càng xanh, với bầu không khí lao động vui tươi. Đến ruộng của anh Lâm Vũ Trường, đếm sơ sơ cũng có đến hơn 20 người, người phụ trách chạy máy sục bùn, người chuẩn bị bao nylon để bắt tôm, người phụ trách bơi xuồng chuyển tôm vào nhà…

Anh Trường bộc bạch: “Trong số những người đến thu hoạch tôm, một phần do mình thuê, phần còn lại bà con xung quanh hay tin đến giúp một tay. Ở quê là vậy, nhà nào đến kỳ thu hoạch lúa, tôm hay xây, sửa nhà thì hàng xóm đều tranh thủ đến phụ. Xong xuôi công việc, chủ nhà nấu bữa cơm gọi là chia vui cùng khách, có gì đãi nấy để cảm ơn hàng xóm, nhâm nhi mấy ly rượu để cái tình, cái nghĩa thêm sâu đậm”.

2. Tình làng, nghĩa xóm đâu chỉ có ở thôn quê mà cũng đầy ắp nơi phố thị nhộn nhịp. Tại một xóm nhỏ của phường Nhà Mát (TP. Bạc Liêu), anh Lâm Văn Kía làm nghề ngư phủ thường được chủ tàu cho nhiều loại hải sản, nào là mực, cá, tôm… sau mỗi chuyến ra khơi. Anh chừa lại một phần cho gia đình, một phần chia ra để tặng cho mấy nhà trong xóm. Ngược lại, hễ nhà nào trồng được mấy trái bí đao, khổ qua, đậu bắp… sẽ nhờ con cháu mang sang cho gia đình anh Kía.

Đợt mưa dông liên tiếp vào giữa tháng 7 vừa rồi, căn nhà của một hộ dân trong xóm bị tốc mái nhưng hoàn cảnh khó khăn nên không có khả năng sửa chữa. Thấy vậy, anh Kía bàn với vài nhà lân cận hùn tiền, mỗi người một ít để mua vật liệu về phụ gia đình sửa chữa giúp căn nhà được lành lặn, ấm cúng.

Một hộ dân ở ấp Đay Tà Ni (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) tặng nhu yếu phẩm cho hàng xóm bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19. Ảnh: H.T

3. Thời điểm nới lỏng giãn cách xã hội vào tháng 10/2021, ấp Đay Tà Ni (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) có nhiều lao động từ khu công nghiệp, khu chế xuất của các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương trở về quê tránh dịch. Mất thu nhập vì tạm thời thất nghiệp, đời sống của nhiều hộ dân nơi đây (hầu hết là đồng bào Khmer) vô cùng khốn khó.

Thương cho hoàn cảnh hàng xóm, một hộ trong ấp đã xuất tiền túi mấy chục triệu đồng mua gạo, mì và nhiều nhu yếu phẩm khác để hỗ trợ bà con. Trong buổi tặng quà, người cho đi cảm thấy rất vui, còn những người nhận thì vô cùng ấm lòng.

Kể ra những câu chuyện trên để thấy, nghĩa xóm, tình làng ở nơi nào, ở thời nào cũng có. Không phải là những điều to tát mà có khi chỉ đơn giản là sự sẻ chia lúc vui buồn, sự bảo bọc nhau lúc gặp khó khăn. Tình làng, nghĩa xóm đâu cần hô hào mà luôn âm thầm ngấm sâu vào đời sống, trở thành một nét đẹp bình dị mà quý giá của người dân từ thôn quê đến phố thị ở Bạc Liêu.

HỮU THỌ