Hương bưởi thơm cho lòng bối rối…

Tôi đang đi giữa mùa xuân, giữa những con đường được trang trí muôn hoa tươi màu rực rỡ ở một thành phố đông vui nhộn nhịp. Trong hương xuân bảng lảng và bạt ngàn những mùi hương hoa cỏ, tôi chợt nhớ một loài hoa mà mỗi độ xuân về lại tỏa hương ngát vườn của ngoại.

Hương thơm ấy lan trong những mái nhà, quyện trên mái tóc dài của bao người con gái quê tôi và lan vào những vần thơ “Mỗi mùa xuân thơm lừng hoa bưởi/ Rắc trắng vườn nhà những cánh hoa vương...” (Mùa hoa bưởi - Tô Hùng), tỏa vào trong những câu hát ngọt ngào “Nào ai đã một lần dám nói/ Hương bưởi thơm cho lòng bối rối/ Cô bé như chùm hoa lặng lẽ/ Nhờ hương thơm nói hộ tình yêu...” (Hương thầm - thơ Phan Thị Thanh Nhàn). Để rồi, mỗi bận xuân về lòng tôi lại xốn xang nhớ về hoa bưởi.

Tuổi thơ tôi đã được gắn liền với những cây bưởi sau nhà ngoại. Bưởi là cây ăn trái dễ trồng, nên ở quê tôi ngày ấy nhà nào cũng có mấy cây bưởi. Mỗi mùa xuân sang cũng là lúc những cánh hoa bưởi trắng ngần, mềm như nhung bung ra để lộ cái nhụy vàng ươm cho đầu làng, cuối xóm một hương thơm ngào ngạt. Có lẽ, hoa bưởi là loài hoa âm thầm đến lạ, sắc hoa không rực rỡ, kiêu sa như hoa hồng, hoa cúc, hương thơm không gay gắt, say nồng như mẫu đơn, thược dược… Hoa bưởi chỉ có năm cánh cong cong trắng muốt, cánh hoa uốn về phía cuống, nhụy hoa vàng vàng. Vậy mà, hễ khách đến nhà chưa thấy bóng hoa nhưng đã ngất ngây với hương hoa, đến khi khách về, hương bưởi còn thoang thoảng bay theo như tiễn đưa cho lòng người vương vấn. Hoa bưởi giản dị lắm, giản dị như những người con gái quê tôi nhưng có nét duyên ngầm. Hoa bưởi đơn sơ trong những câu chuyện tình yêu đôi lứa. Hoa bưởi dịu dàng như cuộc sống yên ả, thanh bình ở những làng quê mộc mạc, để rồi cánh hoa ấy đã sống trong những vần thơ chất đầy thương nhớ của người ở lại đối với người đi xa: Em lại nhớ ngày xưa anh ra trận/ Cũng giữa mùa hoa bưởi ngát hương... (Mùa hoa bưởi - Tô Hùng), hay: “Chả phải vô tình em nhớ tháng Ba/ Nhớ về anh, nhớ mùa hoa bưởi... Nhớ tuổi thơ em nhặt bông bưởi trắng/ Tháng Ba này mẹ giã bánh trôi/ Anh lớn lên đi vào quân ngũ/ Chúng mình mỗi đứa mỗi nơi/ Em về làng giữa mùa hoa bưởi/ Hương hoa thơm ướp nước gội đầu/ Mẹ bảo anh mùa này nơi biên giới/ Hai đứa mày có nhận tin nhau?/ Chẳng thể nào giấu mẹ được đâu/ Chúng mình yêu nhau từ mùa hoa bưởi” (Mùa hoa bưởi - Nghiêm Thị Hằng).

Tôi nhớ hoa bưởi trong những tách trà thơm phức của ông. Nhớ dáng gầy gầy của bà hay ra vườn sau hái hoa bưởi đem ướp với mía lùi làm quà ngon cho đám cháu nheo nhóc. Nhớ những ngày hè nóng nực, chị em tôi thường có những bát chè đậu đen hương bưởi ngọt mát, thơm lừng của má. Hay những bận chiều buông, tôi lại thấy chị nhặt những cánh hoa đặt trong chiếc khăn vuông vắn như gói quà muốn trao gửi cho ai, chợt nhớ mấy dòng thơ “Giấu một chùm hoa trong chiếc khăn tay/ Cô bé ngập ngừng sang nhà hàng xóm/ Bên ấy có người ngày mai ra trận/ Bên ấy có người ngày mai đi xa…” (Hương thầm).

Và tôi lại da diết nhớ những đóa hoa trắng tươi được xâu chỉ kết thành những chiếc vòng tay, vòng cổ, vòng nguyệt quế xinh xắn đội lên đầu khi đám con nít chúng tôi chơi trò cô dâu chú rể. Để rồi, những chàng trai và cô gái năm xưa đã lớn lên với bao kỷ niệm ngọt ngào từ những mùa hoa bưởi. Để rồi, có ai đó xa quê trong những ngày nắng gió mùa xuân khẽ gọi thì lại bồi hồi nhớ hoa bưởi ngày xưa và bỗng dưng muốn chạy về với góc vườn trắng tinh màu hoa bưởi sau nhà để một lần được nhặt những cánh hoa thơm nấu nước gội đầu cho thơm mãi mùi hương…

NGUYỄN CẨM THE