Kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam (12/8 âm lịch): Tri ân Tổ nghiệp

Tiết mục “Tằm vương tơ” trong đêm giỗ Tổ cổ nhạc tại Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu. Ảnh: Đ.K.C

Hàng năm, cứ vào ngày 11 và 12/ 8 âm lịch, Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu lại long trọng tổ chức lễ giỗ Tổ cổ nhạc nhân kỷ niệm Ngày Sân khấu Việt Nam (12/8 âm lịch). Trong 2 ngày này, các anh, chị em văn nghệ sĩ dù đang “kiếp tằm trả nợ dâu xanh” ở nơi nào cũng vội vã trở về thắp nén nhang tri ân Tổ nghiệp. Đặc biệt, lễ giỗ Tổ sân khấu năm nay nằm trong chuỗi sự kiện hoạt động của lễ hội “Dạ cổ hoài lang” Bạc Liêu 2016 nên không khí càng thêm trọng thể.

Để tưởng nhớ các bậc tiền hiền trong ngành Sân khấu, tập thể diễn viên Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu đã mang đến những tiết mục đặc sắc, ấn tượng, lắng đọng qua từng cung bậc cảm xúc. Đó là các tiết mục: “Niềm vui ngày sân khấu Việt Nam”, “Tâm tình dạ cổ”, “Tằm vương tơ” giúp khán giả mộ điệu hiểu và trân trọng hơn những đóng góp thầm lặng của người nghệ sĩ. Lời ca, tiếng hát mà họ cất lên trên sân khấu cũng chính là tâm tư, là tiếng lòng thổn thức của những kiếp người trót mang vào mình cái nghiệp cầm ca.
Hàng trăm năm qua, truyền thuyết của ông Tổ sân khấu vẫn còn in đậm trong hoạt động nghệ thuật của người nghệ sĩ, của gánh hát, đoàn hát. Và ngày giỗ Tổ là ngày lễ thiêng liêng của người nghệ sĩ - ngày tri ân Tổ nghiệp - để nhìn lại những đóng góp của bản thân cho nghệ thuật, cũng như nhìn nhận lại những khuyết điểm mà bản thân cần khắc phục nhằm hoàn thiện chính mình trên con đường nghệ thuật chân chính.
Năm 2010, ngày giỗ Tổ sân khấu được Nhà nước ta vinh danh thành Ngày Sân khấu Việt Nam, đánh dấu bước phát triển mới của loại hình nghệ thuật này. Sân khấu Việt Nam đã có hàng trăm năm lịch sử tồn tại và sức lan tỏa hiếm thấy vào đời sống xã hội, chuyện về ngày giỗ và ông Tổ của giới sân khấu Việt Nam đã trải qua biết bao thăng trầm với nhiều thế thái nhân tình đẫm nụ cười và nước mắt… Theo các nhà nghiên cứu, có thể xem lễ giỗ Tổ xuất phát từ hát Bội. Bởi vậy, mấy trăm năm mở cõi vào Nam, khởi đầu từ các chúa Nguyễn, ngành Sân khấu với hát Bội ban đầu và cải lương sau này gần như là phương tiện giải trí độc tôn của cả vùng đất phía Nam nên ngày lễ giỗ Tổ và ông Tổ sân khấu được nhiều người dân quan tâm.
Trong không khí trang nghiêm hướng về nguồn cội nền sân khấu Việt Nam, nghệ sĩ ưu tú Minh Chiến - Trưởng Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu đã gióng lên những hồi trống giục giã mở đầu phần lễ giỗ. Hương, đăng, trà, quả, phù lưu… được các cháu con nghệ sĩ thành kính dâng lên Tổ nghiệp. Công đức các bậc tiền hiền có công khai sáng nghệ thuật sân khấu cải lương đã được các cháu con nhắc nhớ trong văn tế đầy thành kính như: Nhạc Khị, Tứ Bình, Mộng Vân, Giáo Lý, Hai Thơm, Năm Nghĩa, Năm Nhỏ, Sáu Lầu… Và chính bản Dạ cổ hoài lang của bác Sáu Lầu đã mở đường cho “kỷ nguyên vọng cổ”.
Những nén hương thành kính của các thế hệ hậu duệ hôm nay thắp lên bàn thờ Tổ như lời hứa sắt son sẽ kế tục sự nghiệp của tiền nhân làm hưng vượng nền sân khấu cải lương Bạc Liêu nói riêng, nước nhà nói chung; tiếp tục trau dồi đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp của người nghệ sĩ trong thời đại mới.
Vinh dự được dự lễ giỗ Tổ cổ nhạc, soạn giả Thanh Quang rưng rưng bày tỏ: “Tôi là dân sáng tác, nên mỗi lần dự lễ giỗ Tổ trong tôi lại có những cảm xúc rất riêng. Tôi thật sự ấn tượng với lễ giỗ Tổ tại Đoàn Cải lương Cao Văn Lầu bởi sự trang nghiêm, trọng thể, hoành tráng và cũng thật ấm cúng, thân tình! Khán giả đến dự rất đông và đặc biệt hơn là sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh đến lễ giỗ Tổ nghiệp của giới nghệ sĩ. Bản thân tôi cho rằng ngày giỗ Tổ là ngày nhắc lại cho những người hoạt động nghệ thuật phải cống hiến nhiều hơn, thao thức nhiều hơn để điểm tô cho đời bằng những sản phẩm nghệ thuật chất lượng, giàu tính nhân văn”.
Tri ân Tổ nghiệp cũng là ngày các thế hệ nghệ sĩ tự soi rọi lại chính mình để có hướng đi đúng, để cống hiến cho đời những hình mẫu lý tưởng về chân - thiện - mỹ!
Kim Trúc