Lễ hội tháng Giêng: Đẹp và chưa đẹp

Trong và sau tết Nguyên đán Quý Mão 2023 cũng là thời điểm các cơ sở thờ tự trong tỉnh tổ chức nhiều lễ hội nhằm tôn vinh, bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của người Bạc Liêu.

Thế nhưng, đáng buồn là còn nhiều hình ảnh chưa đẹp tồn tại trong mỗi dịp lễ hội đầu năm.

Nghi thức diễu hành nghinh Ông tại Lăng Ông Duyên Hải được ngư dân tổ chức trang trọng để cầu cho mưa thuận gió hòa, vụ mùa bội thu. Ảnh: T.N

ĐẶC SẮC LỄ HỘI MÙA XUÂN

Nhắc đến những lễ hội tháng Giêng mang đậm nét đẹp văn hóa truyền thống của Bạc Liêu không thể không kể đến lễ hội Kỳ yên. Từ những ngày đầu xuân, các đình, chùa, miếu trong tỉnh đã chuẩn bị cho nghi thức cúng Thần và biểu diễn tuồng cổ. Với mong ước cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, người dân làm ăn phát đạt trong năm mới, lễ hội Kỳ yên thu hút đông đảo người dân tham gia. Từ nam thanh nữ tú, người lớn tuổi đến những em nhỏ đều hứng thú hòa mình vào lễ Kỳ yên để cầu phúc lộc và nghe hát đình.

Trong bức tranh lễ hội mùa xuân sinh động, vui tươi còn có lễ hội Nghinh Ông - một trong những lễ hội văn hóa dân gian truyền thống của người dân xứ biển. Xã Vĩnh Thịnh (huyện Hòa Bình) là địa phương “mở hàng” tổ chức lễ Nghinh Ông năm 2023. Các nghi thức trong dịp lễ như chuyến ra khơi đầu năm gồm: thượng kỳ, diễu hành trên bộ và trên biển để nghinh Ông, nghinh đón lộc biển, nguyện cầu những chuyến ra khơi mưa thuận gió hòa, thuyền về đầy ắp cá tôm.

Ông Trần Văn Linh - du khách đến từ tỉnh Đắk Lắk, chia sẻ: “Dịp tết này, tôi về Bạc Liêu thăm gia đình con gái và được nghe con nói về lễ hội Nghinh Ông vào mỗi dịp đầu năm của bà con miền biển. Tôi cảm nhận không khí của lễ hội năm nay rất nhộn nhịp, vui vẻ mà cũng không kém phần trang trọng. Bên cạnh đó, tôi cũng được theo dõi các nghi thức rước Ông, chiêm ngưỡng bộ xương cá Ông, đây thật sự là một trải nghiệm thú vị”.

Tổ chức trò chơi trúng thưởng trong lễ hội Kỳ yên năm 2023 tại một cơ sở thờ tự trên địa bàn TP. Bạc Liêu. Ảnh: H.T 

CẦN LOẠI BỎ HÌNH ẢNH CHƯA ĐẸP

Pha lẫn trong những giá trị truyền thống tốt đẹp, mỗi dịp lễ hội tháng Giêng vẫn còn những hình ảnh thiếu văn minh, gây phản cảm từ một bộ phận người đi dự lễ. Những hành vi này ít nhiều ảnh hưởng đến sự trang nghiêm, nét đẹp của các lễ hội.

Trong những ngày diễn ra lễ Kỳ yên, miếu Đại Bác (Phường 5, TP. Bạc Liêu) có rất đông người dân đến để tận hưởng chút dư âm còn sót lại của ngày Tết và tham gia các nghi thức cầu cho quê hương, gia đình được bình an trong năm mới. Điều đáng nói, từ ngày mở hội Kỳ yên, có nhiều người ngoài tỉnh đến đây để mở điểm bán ăn uống, tổ chức các trò chơi theo hình thức đỏ đen, trúng thưởng như: lô tô, phóng phi tiêu, thảy vòng, quay số đèn… Để thu hút nhiều khách tham gia trò chơi, những người chủ thi nhau mở loa phát nhạc với công suất lớn, chào mời rôm rả tạo nên những âm thanh hỗn tạp, đinh tai nhức óc. Có lúc, những âm thanh ấy lấn át cả phần biểu diễn của các nghệ sĩ tuồng cổ khiến người đi dự lễ cảm thấy khó chịu.

Ngoài cảnh mua bán bát nháo, một hành vi không đẹp trong các dịp lễ hội đầu năm là việc xả rác bừa bãi. Tại khoảng sân của Lăng Ông Duyên Hải (xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình), dù chưa chính thức diễn ra lễ Nghinh Ông nhưng hàng quán đã kéo về “đóng quân” chật kín. Chỉ sau đêm thứ nhất, đủ thứ loại rác nào là: vé chơi lô tô, bọc nylon, ly nhựa… do người đến dự lễ đã vứt bừa bãi đầy trong sân.

Được biết, với tinh thần tiết kiệm nhưng vẫn phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, Ban trị sự Lăng Ông chỉ tổ chức phần lễ Nghinh Ông chứ không mở hội như những năm trước. Tuy nhiên, hoạt động mua bán, các trò chơi “ăn theo” dịp lễ là do chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý. Trước đó, Ban trị sự Lăng Ông đã thông báo đề nghị người dân địa phương không tham gia các trò đỏ đen, cần ứng xử văn hóa khi tham gia lễ.

Có thể nói, việc tổ chức lễ hội thường niên đã góp phần tạo sinh khí phấn khởi trong dịp đầu năm mới, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tín ngưỡng đặc sắc của người dân Bạc Liêu và thúc đẩy phát triển du lịch lễ hội. Chính vì vậy, sớm loại bỏ những hành vi, hình ảnh không đẹp để giữ gìn giá trị của lễ hội là rất cần thiết.

HỮU TUYẾT