Lục bình sông quê

Lục bình gắn bó với dòng sông quê cũng như ký ức tuổi thơ gắn bó với cuộc đời mỗi con người. So sánh hai vế gần như chẳng có gì dính líu với nhau, chủ yếu là để thấy cái sự gắn bó nó bền chặt, vậy thôi. Ký ức tuổi thơ của ta, dù đẹp hay nhiều buồn đau thì vẫn luôn in sâu trong tâm khảm mỗi người. Giống như lục bình trên sông, dù đẹp hay chưa đẹp vẫn bám lấy sông quê.

“Về phương Nam ngắm sông ngậm ngùi/ Thương những đời như lục bình trôi...”. Người nhạc sĩ xứ Quảng Nam - Vũ Đức Sao Biển đã từng cảm tác thân phận con người từ những giề lục bình trôi như thế. Nghe man mác buồn! Thì thường nói về những thân phận nổi trôi, lận đận mà không ví von với lục bình thì còn gán ghép vào đâu để thấy được sự dạt trôi vô định đó... Những giề lục bình trôi trên sông, trên kênh rạch khi con nước lớn đã để lại những cảm xúc như vậy.

Cũng là lục bình, nhưng lại còn là nỗi ám ảnh của tàu ghe. Sinh sôi phát triển quá nhiều, chúng chiếm ngự những khúc sông, tàu đò qua lại khó khăn, chân vịt luôn vướng xác lục bình và... rác. Những dòng kênh đặc sánh lục bình và rác rưởi cứ sống mòn và chết lâm thời như thế. Có đoạn kênh nọ, người ta xử lý lục bình bằng hóa chất, nên nó chết tức tưởi rồi chuyển thành những giề lục bình mang sắc chết xám vàng dạt trôi lênh đênh.

Lục bình dày đặc trên một nhánh sông quê. Ảnh: C.T

Cũng là lục bình, không ai phủ nhận được, màu tím phơn phớt mang vẻ mong manh của bông lục bình lại đẹp đến nên thơ! Bông lục bình chưa thấy ai đem cắm vào lọ để chưng bày vẻ đẹp. Vẻ đẹp nó bình dị, đơn sơ chỉ gắn liền với dòng trôi lặng lẽ của những dòng kênh, những con sông quê. Hoa lục bình, lại còn là một món ăn ngon dân dã trong những bữa cơm với tô mắm kho thơm lừng mùi mắm quyện mùi sả, mùi cá đồng.

Cũng là lục bình, người ta còn sử dụng cho nghề đan đát. Sản phẩm đồ mỹ nghệ của người nội trợ chế tác từ thân lục bình phơi khô mang vẻ đẹp nghệ thuật đơn sơ nhưng vô cùng độc đáo. Có thời, đó là kế sinh nhai của bao gia đình ở thôn quê.

Lục bình cứ tự nhiên sống, tự nhiên trôi như thế trên những nhánh sông quê. Lục bình được người ta tận dụng làm nghề, chế biến thành món ăn hay gây phiền toái cho con người bởi sự sinh sôi “mất kiểm soát” thì cũng phụ thuộc vào con người thôi.

Chỉ biết rằng, màu xanh tươi mát, sắc tím nên thơ của hoa lục bình cũng chính là một góc hồn cốt của sông quê...

NHẬT QUỲNH