Một tâm nguyện cháy bỏng…

Khi được hỏi về số tiền từ Giải thưởng Hồ Chí Minh, nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Võ An Khánh nhấn mạnh từng chữ một trong chất giọng run run: “Số tiền đó Tám (cách xưng hô thân mật của ông dành cho nhiều người) muốn dùng để xây nhà lưu niệm nghệ thuật nhiếp ảnh Võ An Khánh…”.

Tôi bỗng nhớ cách đây nhiều năm, tâm nguyện này đã được ông chia sẻ, khi ấy sức khỏe ông vẫn còn tốt…

NSNA Võ An Khánh đón lãnh đạo tỉnh đến xem phòng trưng bày ảnh tư liệu tại nhà mình. Ảnh: H.T

Nối dài phần thưởng cao quý

Xin nhắc lại ý nghĩa của Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn hóa - nghệ thuật (VH-NT): đây là phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với văn nghệ sĩ, trí thức có nhiều cống hiến, vì sự phát triển của nền VH-NT nước nhà, cụ thể là dành cho những tác phẩm đặc biệt xuất sắc, có giá trị cao về VH-NT, về nội dung tư tưởng. Năm 2022, trong tổng số 128 tác giả được xét trao giải thưởng, Bạc Liêu vinh dự có 3 cá nhân được nhận phần thưởng này. Cố soạn giả Trọng Nguyễn và NSNA Lâm Thanh Liêm được trao Giải thưởng Nhà nước, riêng với những đóng góp vô cùng đặc biệt của mình, bộ ảnh “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu -  Đảm đang” của NSNA Võ An Khánh vinh dự là một trong 16 tác giả, đồng tác giả được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Mặc dù sức khỏe yếu nhưng bác Tám (xin được gọi ông theo cách mọi người thường gọi) vẫn còn rất minh mẫn. Có lẽ vì, những hồi ức sâu đậm trong người nghệ sĩ, chiến sĩ trên chiến trường năm xưa đã khắc sâu đậm vào tâm trí ông! Gọi bác Tám là cán bộ văn hóa, NSNA hay nhà báo... cách nào cũng đúng. Đa năng là vậy, ở nhiệm vụ nào thì NSNA Võ An Khánh cũng đã đóng góp hết sức đặc biệt cho kho tàng ảnh Việt Nam những hình ảnh vô cùng quý giá. Rất nhiều báo chí, cả trong và ngoài nước, khi nhắc đến ông người ta thường dùng cụm từ “người chép sử bằng ảnh”. Những tuyển tập như “Việt Nam trong trái tim tôi”, hay “Quê tôi thời chiến” và còn hàng ngàn tấm ảnh trong kho tàng tư liệu của ông là những gạch nối từ quá khứ với khói lửa đạn bom, sự hy sinh sáng ngời khí chất anh hùng của dân tộc; đến hiện tại là những bức ảnh về một Việt Nam rạng ngời.

Lập nhà lưu niệm nghệ thuật nhiếp ảnh mang tên mình xuất phát từ tâm nguyện muốn kho tàng ảnh quý giá đó sống mãi với thời gian và là câu chuyện lịch sử để lại cho thế hệ hôm nay và mai sau bằng cả cuộc đời chiến đấu, lao động không ngừng nghỉ của mình...

Chủ tịch Hội NSNA Việt Nam - Trần Thị Thu Đông đến thăm hỏi sức khỏe NSNA Võ An Khánh tại nhà riêng. Ảnh: P.T.C

Ấm áp những chuyến thăm

Căn nhà số 41A, đường Lê Duẩn (Phường 1, TP. Bạc Liêu) những ngày cuối năm, và cả trước đó (khi bác Tám rời bệnh viện sau thời gian điều trị dài ngày trở về) thường xuyên đón nhiều đoàn khách. Những cái ôm, cái siết tay thật chặt giữa người đến và người nằm dưỡng bệnh gần như muốn dâng thành nước mắt! Xúc động vì ông vẫn ngoan cường chiến đấu với bệnh tật khi tuổi cao sức yếu, mà xúc động hơn nữa là vì trong những câu chuyện bác Tám kể trong làn hơi đứt quãng vì mệt, vẫn là những kỷ niệm chắp nhặt của cả đời vì sự nghiệp cầm máy. Khi nói về tâm nguyện cháy bỏng lâu nay của mình, bác Tám còn cặn kẽ giải thích: “Ngoài việc xây nhà lưu niệm, phải chừa tiền trả lương cho nhân viên nữa, có lương người ta mới trông coi cho mình được chứ...”. Chủ tịch Hội NSNA Việt Nam, NSNA Trần Thị Thu Đông trong chuyến công tác về các tỉnh phía Nam những ngày cuối năm, dù tất bật nhiều việc vẫn dành thời gian đến nhà riêng thăm hỏi và chúc mừng NSNA tiền bối Võ An Khánh với giải thưởng vừa nhận được. Chủ tịch Hội NSNA Việt Nam cho rằng tâm nguyện của bác Tám rất đáng trân trọng!

Cách đây không lâu, khi sức khỏe còn tốt, NSNA Võ An Khánh đã lấy phần đất phía sau nhà để “mở” một phòng ảnh tư liệu tại nhà riêng. Nhiều vị lãnh đạo tỉnh và những người hậu bối về nhiếp ảnh đã đến tham quan, đánh giá cao về kho tư liệu cá nhân này. Nay, tuổi cao sức yếu, phần thưởng cao quý mà Đảng và Nhà nước dành cho ông, ông vẫn muốn dùng số tiền ấy vào tâm nguyện về một nhà lưu niệm nhiếp ảnh mang tên mình.

Cẩm Thúy