Mùa tát đìa ở quê

Không khó để nhận ra, hiện nay nhiều tua du lịch ở miền Tây hay tái hiện mô hình tát đìa bắt cá để du khách tự trải nghiệm hoạt động khá lý thú này. Lội sình, tát nước, tự tay bắt cá, đối với những nông dân ở vùng quê chỉ đơn giản là hoạt động mưu sinh, nhưng với du khách, đó là sự trải nghiệm được một lần “làm nông dân”.

… Nhà nội tôi có khá nhiều ao nằm xung quanh. Nó không chỉ tạo ra một khung cảnh quê thơ mộng bởi những bụi hoa súng mọc san sát từ bờ vươn dài ra giữa ao mà đó còn là “sân chơi” một thời cho tụi nhóc như tôi khi vào mùa tát đìa.

Là vào độ này, khi Tết sắp đến thì nhà nội cũng giống như nhiều nhà ở cạnh đó, bắt đầu thay nhau tát đìa bắt cá. Giờ thì có máy móc hiện đại, chú Út tôi chỉ việc mở máy bơm nước và ngồi canh tới khi nước cạn thì tới công đoạn bắt cá thôi. Chứ hồi xưa, người ta tát đìa bằng một chiếc gàu sòng đan bằng tre, hai người đàn ông nắm hai đầu dây cột vào mép của chiếc gàu ấy để tát nước. Tát kiểu thủ công này phải mất có khi hơn buổi đứng thì nước mới cạn. Thường người ta sẽ tát từ một cái đìa muốn thu hoạch cá sang một cái đìa kế bên được đắp bờ “chốt chặn” thật kỹ để nước không tràn ngược lại. Hoặc nếu ao gần bờ ruộng thì nước sẽ được đổ thẳng ra mảnh đất đó.

Ảnh minh họa: H.T

Những đứa trẻ lớn lên ở nội ô, thành thị sẽ không biết thế nào là cảm giác thích thú khi được tự tay bắt một con cá đang giẫy giụa trong đống sình lầy vì cạn nước. Đó là lúc tụi nhỏ được theo chân cha, chú mình đi tát đìa. Hễ nghe ngày mai tát đìa thì hôm nay tụi nó sẽ nôn nao hẹn nhau sẽ xuống đìa bắt cá “hôi”. Bọn nhóc tụi tôi chủ yếu xuống để “quậy” thôi, chứ những con cá bắt được chỉ là cá con. Những con cá lớn đã được người lớn bắt trước đó, rồi mới cho tụi nhỏ xuống. Nhất là những loại cá có vây nhọn và dễ gây độc khi bị đâm như cá trê, người lớn dặn trẻ nhỏ không được đụng tay tới.

Chính vì nắm bắt nhu cầu được trải nghiệm không gian đậm chất văn hóa sông nước miền Tây ấy mà mô hình tát đìa bắt cá cũng là “phát minh” của nhiều điểm du lịch Đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. Nhất là vào thời điểm người ta chộn rộn đón Tết. Khi tát cạn đìa bắt cá, phân loại ra, cá nào đem bán lấy tiền sắm tết, cá nào “rộng” lên để ăn dần, cá nào xẻ thịt làm khô, cá nào hủn hỉn thì bỏ vô hũ, khạp làm mắm. Khô lóc, khô phi, khô trê và bao nhiêu loại khô khác từ cá đồng, rồi thì món bún nước lèo nấu từ hũ mắm trong gian bếp phục vụ trong ba ngày Tết cũng là từ những buổi tát đìa chứ còn đâu.

Tôi đã hẹn với chú Út khi nào nhà nội tát đìa phải báo lịch trước để tôi “bố trí” cho tụi nhóc nhà mình được trải nghiệm thú tự tay bắt cá dưới ao. Một “tua” du lịch chẳng phải tốn tiền để tìm về với một nếp sinh hoạt quen thuộc ở quê, mà có thể, sẽ xa lạ và gây hứng thú đối với những đứa trẻ tối ngày chỉ loay hoay với dày đặc thời khóa biểu học, và vùi đầu vào chiếc điện thoại thông minh.

Và đó cũng là một mô hình “hot” mà nhiều điểm du lịch đang phát huy để làm mới cho không gian du lịch, bắt nguồn từ một nếp sinh hoạt tưởng chừng rất đỗi bình dị của nông dân quê tôi.

Nhật Anh