Nắng ấm vào xuân

Những ngày tháng mùa đông nơi quê nhà, cái lạnh thấm vào da, vào thịt, vào chân tơ kẽ tóc. Sáng, con gà cũng dậy muộn hơn mọi ngày, lục cục trèo lên đống rơm, cất tiếng trầm khàn. Sương trắng giăng đầy ngõ xóm…

Ảnh minh họa: B.T

Những ngày mùa đông, lũ trẻ vẫn phải dậy sớm học bài. Sáu giờ rưỡi lóc cóc chiếc xe đạp tới trường. Trong người mang bao nhiêu lớp áo, mặc thêm vài cái quần, đi tất, đội nón len. Đường tới trường dày đặc sương muối. Đi tới đoạn nào thì sẽ thấy đường đoạn đó, tuyệt nhiên sẽ không thấy những mịt mùng phía trước. Lâu lâu những đứa trẻ sẽ dạt sang một bên bởi tiếng còi của những người đi buôn phía trước. Ánh đèn leo lét, rọi một hướng thẳng băng xuyên qua đám sương mù.

Thời điểm gần tết, những hạt lúa giống nứt mầm được gieo xuống, làm mạ để cấy. Có khi lạnh quá, mạ không lên nổi, cứ thế còi cọc rồi vàng dần. Mạ xuống ruộng vì thế khó phát triển hơn. Những năm khốn khó, lúa chẳng bao giờ đủ cho cả nhà ăn. Tới những ngày của tháng Chạp, mọi người vẫn lặng lẽ âm thầm bên mấy đám ruộng. "Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời". Chỉ chờ được rút chân lên bờ, sà vào mâm cỗ ba mươi, ngửi mùi thức ăn béo ngậy, thơm tho. 

Ông nội thường dậy rất sớm, mặc dù trời lạnh cỡ nào ông cũng lom khom chụm một bếp lửa rồi ngồi sưởi ấm lúc 5 giờ sáng. Bàn tay nhăn nheo huơ huơ trên ánh lửa hồng bập bùng. Những tiếng củi nổ lép bép, vui tai. Ba bưng nồi cám heo lên bếp, ông nội ngồi canh cho tới khi sôi ùng ục, ông lụi cụi xúc thêm một tô cám, bỏ vào rồi quấy cho nó nở ra. Trời lạnh căm căm, những con heo được ủ ấm trong đống rơm. Sáng sớm há cái mỏ ra kêu réo, khua khuấy như giục mọi người thức dậy. Mấy con gà mái nhảy từ trong tổ ra, trèo lên lưng heo đứng ỵ một phát rồi bay vù ra phía sau bới đất tìm thóc.

Khi chúng tôi ngồi yên vị trên ghế nhà trường cũng là lúc ba mẹ vác cuốc ra đồng. Ánh nắng héo hắt vắt ngang những cọng rơm khô rải rác đường đê. Cỏ hãy còn ướt đẫm sương mai. Tiếng bà con í ới gọi nhau. Dọc con đường tới ruộng, bầy trâu bò nối đuôi nhau đi cày. Tiếng lọc cọc bước chân đi, tiếng hò, tiếng ọ. Vẳng trong giá lạnh mùa đông là tiếng loa phát thanh của xã. Trạm Khuyến nông hướng dẫn cách gieo sạ lúa, tránh rét cho lúa; những loại phân cần bón lúc làm đất mới; quá trình chăm bón…

Thoảng trong gió tiếng ai đó hát trên loa phát thanh. Trời hửng nắng gọi những hơi ấm về với xóm làng. Những tia nắng vàng chiếu rọi lên tấm lưng người đi làm. Một chút ấm áp len lỏi vào lòng người. Xuân đang ngấp nghé ở đầu con đường… ấm áp… yêu thương.

Ngô Nữ Thùy Linh