Nâng cao trách nhiệm quản lý và tổ chức lễ hội

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 110/2018/NĐ-CP quy định về quản lý và tổ chức lễ hội (gọi tắt là Nghị định). Nghị định ra đời nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của xã hội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các lễ hội văn hóa - lịch sử truyền thống của dân tộc. Cũng như các tỉnh, thành phố trong cả nước, Bạc Liêu cần sớm triển khai thực hiện những quy định này để chung tay quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam, góp phần thu hút du khách và phát triển lĩnh vực du lịch.

Là vùng đất cộng cư của 3 dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa, nên Bạc Liêu có nhiều lễ hội mang sắc màu văn hóa độc đáo. Điển hình là các lễ hội như: Quan âm Nam Hải, Nghinh Ông, Dạ cổ hoài lang, Kỳ yên, Chôl-chnăm-thmây... thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách gần xa. Thời gian qua, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo các ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với lễ hội trên địa bàn. Dù đã mang lại kết quả tích cực, song quá trình tổ chức vẫn còn tồn tại những vấn đề bất cập khiến lễ hội chưa thể phát huy tối đa giá trị. Không chỉ ở Bạc Liêu, đây cũng là thực trạng chung mà nhiều tỉnh, thành phố trong nước đang đối mặt.

Lễ hội Dạ cổ hoài lang tại Bạc Liêu. Ảnh: H.T

Chính vì vậy, Chính phủ đã ban hành Nghị định để giúp các địa phương tháo gỡ khó khăn trong quản lý và tổ chức lễ hội. Về nguyên tắc, việc tổ chức lễ hội phải hướng đến mục đích chính là giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tôn vinh công lao của các bậc tiền nhân có nhiều đóng góp trong quá trình hình thành và phát triển đất nước. Đặc biệt là đảm bảo sự trang trọng, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với quy mô, nội dung và đúng bản chất truyền thống của lễ hội. Các nghi lễ phải trang nghiêm, không mang tính bạo lực, phản cảm, trái với truyền thống yêu hòa bình, nhân đạo của dân tộc Việt Nam; không lợi dụng lễ hội để trục lợi cá nhân, phục vụ lợi ích nhóm; không ép buộc tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp kinh phí tổ chức, hạn chế sử dụng ngân sách Nhà nước, đẩy mạnh xã hội hóa các nguồn lực trong việc tổ chức lễ hội, khuyến khích thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Nghị định cũng quy định cụ thể quyền và trách nhiệm của người tham gia lễ hội. Đó là thể hiện mong muốn điều tốt đẹp, may mắn đến với cá nhân, gia đình, quê hương và đất nước; được giao lưu, tham gia các hoạt động văn hóa và hưởng thụ những giá trị văn hóa tinh thần. Đồng thời, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, ứng xử văn hóa trong thời gian tham gia lễ hội; trang phục cần đảm bảo lịch sự, phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc; không tổ chức hoặc tham gia các hoạt động mê tín dị đoan, cờ bạc và các hành vi phạm pháp. 
Với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động không được đi lễ hội trong giờ hành chính; không dùng xe công hoặc thuê phương tiện tham gia lễ hội (trừ trường hợp thuộc thành phần tham gia tổ chức lễ hội hoặc được giao thực thi nhiệm vụ). Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tạm ngưng tổ chức đối với lễ hội sai lệch nội dung, gây mất an ninh trật tự, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung bịa đặt giá trị di sản, truyền thống gây hoang mang trong nhân dân. Còn Ban tổ chức lễ hội không được bán vé, thu tiền người tham dự; quản lý và sử dụng nguồn thu hiệu quả, công khai, minh bạch. Ngoài ra, chú trọng bảo đảm các vấn đề về an ninh trật tự, an toàn xã hội, phòng chống cháy nổ, an toàn giao thông và vệ sinh môi trường…
Nghị định lần này quy định rất chi tiết về nguyên tắc, quyền và trách nhiệm của cơ quan hữu quan, tổ chức và cá nhân trong việc quản lý, tổ chức, tham gia lễ hội. Do đó, ngành chức năng, chính quyền địa phương các cấp trong tỉnh cần đẩy mạnh tuyên truyền nội dung này để nâng cao nhận thức, vai trò và trách nhiệm của toàn xã hội để từng bước xây dựng nếp sống văn minh, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội trong đời sống hiện đại.
HỮU THỌ