Thứ hai, 9-2-26 06:58:48
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nghề làm lồng đèn truyền thống: Giữ gìn nét văn hóa Việt

Báo Cà Mau

Những ngày tháng Tám âm lịch, dạo quanh các tuyến đường trong nội ô TP. Bạc Liêu, ngoài những gian hàng bán bánh Trung thu, ta còn dễ dàng trông thấy những gian hàng bày bán lồng đèn thủ công với đủ kích cỡ, hình dáng đẹp mắt. Đây là tín hiệu đáng mừng khi người dân đã dần nhận thức được ý nghĩa và giá trị văn hóa của chiếc lồng đèn truyền thống trong ngày hội trăng rằm…

Cô Nguyễn Thị Lệ Thu hướng dẫn các cháu vẽ hình ảnh để tạo nên những chiếc lồng đèn truyền thống đầy màu sắc. Ảnh: M.H

Để tạo nên những chiếc lồng đen truyền thống ngộ nghĩnh, dễ thương là cả quá trình thực hiện rất công phu của những người thợ làm lồng đèn. Chúng tôi tìm đến nhà cô Nguyễn Thị Lệ Thu (54 tuổi), người làm lồng đèn lâu năm ở khóm 8 (phường 3, TP. Bạc Liêu). Cô Thu kể rằng, lúc 6 tuổi, cô đã được ba mình dạy làm lồng đèn và đến nay thì gia đình cô đã có tới 3 đời gắn bó với cái nghề thủ công truyền thống này. Vừa nói, cô vừa thoăn thoắt cưa và chuốt những thanh tre thành từng que nhỏ trông thật điêu luyện. Để cho ra đời một chiếc lồng đèn, theo cô Thu phải trải qua ít nhất 10 công đoạn và người thợ phải hết sức tỉ mỉ, khéo tay. Đôi khi còn bỏ cả tâm tư, tình cảm của mình vào để tạo nên một tác phẩm đầy chất nghệ thuật. Công đoạn uốn nan là kỳ công và khó nhất, bởi đòi hỏi người thợ phải uốn thật đều tay cho chiếc nan tre được dẻo đều, từ đó mới cho ra nhiều kiểu mẫu đẹp, mới lạ. Tiếp đến là công đoạn dán giấy màu và tô vẽ, mỗi kiểu lồng đèn phải chọn màu sắc khác nhau, vẽ lên đó những họa tiết sao cho hài hòa, có ý nghĩa nhằm thu hút trẻ em. Lồng đèn cá chép thì được tô điểm bằng nhiều họa tiết nhỏ để tạo vẩy cá, vẽ thêm hàng ria mép để tăng tính tượng hình, độc đáo cho tác phẩm. Còn đèn ông Sao thì cắt dán, vẽ lên đó những họa tiết hoạt hình, cây, cỏ...

Hiện nay, gia đình cô Thu có đến 6 người theo nghề làm lồng đèn. Nhỏ nhất là Nguyễn Thủy Tiên, tuy mới 12 tuổi nhưng em đã thành thạo các khâu làm chiếc lồng đèn. Thủy Tiên cho biết: “Ngay từ nhỏ em đã được ông ngoại làm cho những chiếc lồng đèn rất đẹp. Càng tiếp xúc em càng thích thú, thêm yêu chiếc lồng đèn truyền thống. Giờ đây, em đã tự mình làm được lồng đèn và em sẽ cố gắng học hỏi nhiều hơn để giữ gìn nghề truyền thống của gia đình”.

Tất cả các công đoạn đòi hỏi người thợ phải thật tinh tế và khéo léo thì mới có thể tạo ra những chiếc lồng đèn đẹp mắt. Đó là chưa kể những chiếc lồng đèn như: thuyền buồm, rồng, phụng, thiên nga… thì sự khéo léo, tỉ mỉ tăng lên gấp bội. Anh Hoài Duy (phường 7, TP. Bạc Liêu) theo nghề làm lồng đèn đã hơn 6 năm. Nhờ có năng khiếu cộng thêm sự cần cù, chịu khó học hỏi mà bây giờ anh đã làm được những chiếc lồng đèn với kích thước lớn và rất tinh xảo. Khi chúng tôi đến cửa hàng của anh cũng là lúc anh đang sắp hoàn thành chiếc lồng đèn hình rồng uốn lượn dài gần 2m. Ngoài việc chế tác, dán giấy, vẽ hình ảnh, anh còn khéo léo lắp đặt hệ thống đèn ngũ sắc để làm cho sản phẩm trở nên lung linh, ấn tượng hơn. Phải nói đây là sự kết hợp thật hài hòa đan xen chất hiện đại nhưng vẫn giữ được nét đẹp vốn có của chiếc lồng đèn Việt truyền thống. “So với mọi năm thì năm nay lồng đèn thủ công bán chạy hơn. Nhiều phụ huynh đã có ý thức khi tìm mua những chiếc lồng đèn truyền thống cho con em của mình, điều này khiến tôi cảm thấy rất vui và thầm hy vọng nghề làm lồng đèn sẽ tồn tại lâu bền”, Hoài Duy chia sẻ.

Tết Trung thu không thể vắng bóng những chiếc lồng đèn ông Sao, cá chép truyền thống - những biểu tượng tạo nên những giá trị văn hóa không thể phai mờ. Những năm gần đây, nhiều người bắt đầu quay lại chiếc lồng đèn truyền thống và dần quên đi những chiếc lồng đèn điện tử ngoại lai. Nếu như người lớn ý thức được việc định hướng trẻ con biết nhìn về những giá trị văn hóa truyền thống thì sẽ góp phần rất lớn trong giữ gìn và phát triển văn hóa Việt. Không chỉ vậy, còn tiếp thêm sức mạnh vực dậy nghề làm lồng đèn thủ công, để không khí Tết Trung thu vẫn mãi rộn ràng, đáng mong đợi trong mỗi trái tim người Việt.

MINH HIẾU

Yêu vẻ đẹp đất nước

Là kỹ sư ngành công nghiệp điện, công tác tại Tổng công ty Ðiện lực - TKV, từ chỗ xem chụp ảnh như thói quen, một phần công việc, thường chụp ảnh máy móc, thiết bị..., Nguyễn Việt Hoàng Long dần đam mê nhiếp ảnh, muốn giữ lại thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, để chia sẻ rộng rãi đến mọi người.

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.