Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ: “Món ngon” cho du lịch

“Món ngon” của du lịch (DL) Bạc Liêu là cách nói ví von của nhà nghiên cứu âm nhạc Lê Đình Bích (giảng viên Trường đại học Cần Thơ) về nghệ thuật Đờn ca tài tử (ĐCTT) Nam Bộ khi gần đây có dịp thuyết trình về những tài nguyên DL của Bạc Liêu.

Dưới góc nhìn chuyên gia của người nghiên cứu âm nhạc ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long này, nếu đưa nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ từ phạm trù là tài nguyên trở thành sản phẩm thì DL Bạc Liêu có thêm điểm cộng cho mình.

Du khách thưởng thức biểu diễn ĐCTT tại Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu.

Từ tiềm năng dồi dào…

Chắc chắn ĐCTT phục vụ DL sẽ là điểm cộng cho Bạc Liêu. Vì từ lâu nay nhiều người vẫn luôn biết, ĐCTT thì 21 tỉnh, thành Nam Bộ đều có nhưng chỉ riêng Bạc Liêu là nơi ra đời bản “Dạ cổ hoài lang” trong quá khứ, và hiện tại còn là nơi duy nhất cả nước có cả một kho tàng về ĐCTT - Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu.

Câu chuyện ra đời bản “Dạ cổ hoài lang” luôn là sức hút đối với hầu hết du khách khi đặt chân đến Khu lưu niệm nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Trong một chuyến thực tế sáng tác tại Bạc Liêu, nhiều đạo diễn, nhà biên kịch trong đoàn công tác Hội Điện ảnh Việt Nam cũng đã và đang ôm ấp về những đề tài mới viết về Bạc Liêu, mà cận cảnh là câu chuyện gia đình bác Sáu Lầu. Bởi từ câu chuyện “tam niên vô tử bất thành thê” trong gia đình này chính là con đường để “Dạ cổ hoài lang” ra đời và vụt sáng giữa bầu trời âm nhạc Việt Nam. Bản nhạc lòng cũng đánh một dấu ấn đậm nét trên hành trình hình thành và phát triển ĐCTT chung của 20 tỉnh, thành Nam Bộ còn lại.

Câu chuyện trong quá khứ là thế, còn câu chuyện trong hiện tại về những người giữ lửa cho phong trào, giữ nhịp cho ĐCTT cũng đáng trân trọng và cũng chính là tài nguyên tiếp nối chuyện hơn trăm năm trước. Đó là những nghệ nhân ưu tú cả đời bám nghiệp đờn ca, đam mê gắn bó không màng danh lợi. Những liên hoan, hội thi về ĐCTT với những đội hình chuyên, từ những nghệ nhân tài tử cao tuổi đến những tài năng nhí, hay câu chuyện những người tham gia một lớp tập huấn về ĐCTT rồi về rủ nhau thành lập Câu lạc bộ ĐCTT tại Di tích lịch sử Nọc Nạng (TX. Giá Rai) để có nơi chốn sinh hoạt hẳn hoi..., cho thấy nguồn nhân lực giữ gìn ĐCTT không thiếu cả con người lẫn niềm đam mê.

Đó là những giá trị, tài nguyên độc đáo mà nếu không “bám víu” vào đó để khai thác nghệ thuật ĐCTT trong câu chuyện hình thành sản phẩm DL đặc thù thì sẽ rất phí phạm tài nguyên sẵn có.

Câu lạc bộ ĐCTT Hồ Nam biểu diễn phục vụ du khách. Ảnh: H.T

… Đến xây dựng sản phẩm đặc thù

ĐCTT làm DL như thế nào để hiệu quả khi giá trị của loại hình di sản văn hóa này đã được công nhận ở tầm quốc tế? Đây không chỉ là trăn trở của riêng Bạc Liêu lâu nay khi đi tìm lời giải đáp.

ĐCTT là “món ngon” cho DL Bạc Liêu với điều kiện phải xây dựng ĐCTT thành sản phẩm DL đặc thù cho nơi được mệnh danh là một trong những “cái nôi” quan trọng của ĐCTT! Định hướng DL năm 2023 của ngành chức năng có rất nhiều hoạt động tạo “địa dư” cho ĐCTT phát huy trong câu chuyện làm DL. Chẳng hạn việc mời gọi nhà đầu tư phát triển các dự án trọng tâm như khu nghỉ dưỡng Nhà Mát, khu DL sinh thái gắn với tham quan điện gió, điểm DL sinh thái vườn chim Lập Điền; phát động cộng đồng dân cư ở khu DL vườn nhãn phát triển các dịch vụ nghỉ dưỡng dân dã (homestay)... Những “địa bàn” này đều là “đất lành” để ĐCTT phát huy sở trường. Ngồi trên sông nước ngắm cảnh nghe ĐCTT thì quá hợp gu bởi khi người ta đi DL thì nhu cầu đơn giản là được khuây khỏa tâm hồn, tìm về bình yên và ghi lại những bức ảnh đẹp bên những nghệ nhân, tài tử trên sông nước - nơi bác Sáu Lầu viết bản “Dạ cổ hoài lang”! Trong kế hoạch năm mới còn có việc đầu tư các chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc trưng của Nam Bộ và quê hương Bạc Liêu để phục vụ du khách cũng như phục vụ Nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh Bạc Liêu đến với du khách, thì đây cũng chính là địa lợi cho ĐCTT!

Còn nữa, mở không gian hội quán DL Bạc Liêu, tổ chức các tua farmtrip cho các doanh nghiệp DL, lữ hành nhằm quảng bá hình ảnh DL địa phương... Tất cả những phần việc này nếu có bóng dáng của nghệ nhân, tài tử Bạc Liêu cùng với những kịch bản hay, mới, độc lạ về ĐCTT thì chắc chắn DL Bạc Liêu sẽ ghi điểm trong mắt bè bạn, du khách nhiều hơn.

NHẬT QUỲNH