Nhà tình nghĩa

Nằm ở cuối ấp, nhà ông Tám không vì thế mà đìu hiu, vắng vẻ, dẫu cái ấp này ruộng lúa thênh thang, xa xa mới có 1 - 2 nóc nhà. Nhà ông Tám có treo cái bảng “nhà tình nghĩa”, đúng như tên gọi - căn nhà ấm cúng bởi cái nghĩa, cái tình người ta mang đến nơi đây.

Đoàn viên - thanh niên sơn sửa nhà tình nghĩa. Ảnh: H.T

Trong 3 người con của ông Tám, người con trai duy nhất trong nhà là liệt sĩ khi anh chưa kịp có mái ấm riêng tư. Bàn thờ của anh giờ đây mỗi ngày người đầu bạc phải thắp nhang kẻ đầu xanh. Hai người con gái còn lại đều lấy chồng xa, để lại cha mẹ già trong ngôi nhà trống trải. Thế nhưng, những ngày lễ tết thì ông bà Tám thấy vui lắm. Vui vì con cháu tề tựu về nhà, chính quyền địa phương cũng dành tặng cho ông bà những phần quà tình nghĩa để tri ân gia đình có công với cách mạng! Những vật dụng mang tên tình nghĩa đâu chỉ có mái nhà che mưa che nắng, đó còn là cái mền, cái mùng, bộ tách trà, bình đun nước… mà mỗi đợt viếng thăm, các tổ chức, đoàn thể, chính quyền xã đã gửi tặng gia đình. Trị giá vật chất có thể không bao nhiêu, nhưng giá trị tinh thần thì lớn lắm! Hôm xây cất căn nhà, những chiếc áo xanh tình nguyện nhiệt tình như những chú ong thợ cần mẫn với công việc của mình, là các bạn đoàn viên trong xã đã đem sức trẻ để góp phần tri ân những gia đình có công như nhà ông Tám. Mỗi dịp như thế, ông bà Tám lại chạnh nhớ đứa con trai đã hy sinh vì Tổ quốc. 
Tôi thường bắt gặp những ngôi nhà mang tên “nhà tình nghĩa” ở những vùng nông thôn như nhà ông Tám. Hình như, càng ở miệt nông thôn thì nhà tình nghĩa càng nhiều, nhất là ở những xã mang tên xã - anh - hùng. Đó là những vùng đất khi xưa đạn bom oanh tạc dữ dội nhất, xóm ấp trở thành những địa bàn “nóng” để giặc điên cuồng đốt phá, bắn giết. Nhưng càng đánh phá thì lòng dân càng ngoan cường, người dân càng anh dũng hơn. Những chiếc hầm bí mật được các mẹ, các chị đào ngay trong vườn nhà để chở che bộ đội, những đứa con, những người chồng hăng hái cầm súng chiến đấu… Để cho hôm nay, xóm làng mọc lên những mái ấm nghĩa tình đầy ắp nghĩa tri ân, người hôm nay tưởng nhớ về công lao những người đi trước. Nhà tình nghĩa như những nét chấm phá độc đáo cho bức tranh nông thôn, đó là truyền thống cách mạng một thời còn ghi dấu lại…
Nhật Quỳnh