Nhớ gỏi đu đủ má làm

Thu về mang bao nỗi niềm khó tả, tiếng côn trùng nỉ non, tiếng bìm bịp gọi nhau xao động cả chiều tà. Nhìn những trái đu đủ mơn mởn quanh thân cây và dưới ao, tiếng tép trấu búng nghe tanh tách, tôi nhớ dáng hình của má lúc lom khom cùng tôi cất vó rồi hái trái đu đủ căng tròn chín mỏ vịt đem vào nhà bào sợi trộn gỏi.

Gỏi đu đủ là món ăn bình dân nhưng nó lại khiến cho bao người phải nhớ mãi. Thời chúng tôi còn đi học, nhà nghèo làm gì có tiền mua quà vặt như các bạn nhỏ bây giờ. Thương con, má tôi hay chế biến các món ăn từ cây trái vườn nhà cho chúng tôi đỡ tủi. Món nào của má cũng mang hương vị đặc trưng riêng, ngon tuyệt vời!

Gỏi đu đủ có nhiều kiểu cách chế biến khác nhau. Có người dùng tôm, da heo trộn chung với đu đủ bào; có người dùng khô bò nướng chín xé nhỏ trộn chung với đu đủ. Mỗi món đều có mùi vị riêng, ai thích gì ăn nấy. Nhưng ở vùng quê nghèo khó của tôi, trong các thứ trên thì tép trấu là phổ biến vì có sẵn dưới ao đìa.

Cách làm gỏi đu đủ tuy không tốn kém nhưng đòi hỏi phải công phu và tỉ mỉ. Đu đủ nên chọn trái già sắp chín - gọi là “mỏ vịt”, xẻ đôi ra bỏ hột rồi dùng dao bào thành sợi. Má tôi còn dạy đem ngâm nước đá khoảng vài ba phút để tăng độ dai, giòn. Sau đó vớt ra để cho ráo nước, má trộn đu đủ với chanh, đường, nước mắm cùng vài lá rau thơm, rau răm hái trong vườn nhà. Đĩa tép trấu vừa luộc dấm nóng hổi, thơm phức, má tỉ mỉ xếp tép quanh thau gỏi, chỉ nhìn thôi cũng bị màu sắc và mùi thơm của chúng mê hoặc. Má gắp ra dĩa rồi thêm vài sợi ớt sừng trâu đỏ au, vài hạt đậu phộng rang thơm phức vừa để trang trí vừa làm tăng thêm hương vị đậm đà.

Bí quyết của món gỏi đu đủ là nước chấm và rau thơm, rau răm. Đó là một loại nước chấm được pha chế kỳ công, vừa chua cay, mặn ngọt vừa thanh khiết, giúp cho người ăn có thể húp cả nước chấm mà không thấy mặn. Rau răm, rau thơm giúp cho đĩa gỏi tăng thêm phần đậm đà và kích thích tiêu hóa.

Gỏi đu đủ trộn tép trấu của má tuy là món ăn dân dã, rẻ tiền nhưng nhờ độ dai giòn của sợi gỏi hòa lẫn với vị chua, cay và ngọt của nước chấm khiến chúng tôi, những thực khách của má ăn rồi nhớ mãi.

Trần Thị Hoài Thương