Nhớ hoài lời ru

Hát ru có thể nói là một sợi dây thiêng gắn kết tình mẫu tử. Mỗi vùng miền có lối hát ru riêng, nhưng đều có nét chung là mang các giá trị nhân văn thông qua tình yêu quê hương, đất nước, tình cảm gia đình, tinh thần đoàn kết… nhằm giáo dục đức tính của mỗi người con Việt.

… Ký ức tuổi thơ của tôi tắm đẫm trong những lời ru êm dịu, tha thiết của mẹ. Lời ru hòa vào hình ảnh con sông cùng bờ đất khô nứt nẻ, chiếc cầu nho nhỏ gắn liền với những hàng cây mắm, cây đước, có cả vài bụi năn nước mặn mọc liền kề phủ xanh hai bên bờ sông cạnh nhà tôi. Cảnh vật bình yên, ấm áp đến lạ thường.

Xóm tôi nhìn qua lại đúng được 5 căn nhà không cách xa nhau lắm, vì chỗ tôi ở không nằm trên đường lộ nên rất vắng vẻ. Mỗi khi nhà ai đó cất lên tiếng hát “ầu ơ…” thì cả xóm được nghe chung. Những lời ru, tiếng hát với các câu từ quen thuộc đã in đậm trong tâm trí tôi cho đến tận bây giờ.

Minh họa: Internet

Hát ru không chỉ đơn giản là hát với những âm thanh nhẹ nhàng, ngọt bùi để ru cho con trẻ được giấc ngủ ngon mà nó còn gắn liền với những giá trị văn hóa, ẩn sâu trong từng lời ru. Đó là tình cha, nghĩa mẹ, về công ơn trời biển đối với cha mẹ, từ đó giáo dục trẻ thơ biết kính cha, thương mẹ, làm tròn đạo hiếu lễ: “Ầu ơ… Khôn ngoan nhờ đức cha ông/ Làm nên phải đoái tổ tông, ông bà”, hay “Ầu ơ… Ví dầu cầu ván đóng đinh/ Cầu tre lắc lẻo gập ghềnh khó đi/ Khó đi mẹ dắt con đi/ Con đi trường học, mẹ đi trường đời”. Lời hát ru còn giáo dục con trẻ tình yêu quê hương, đất nước với ước vọng con lớn khôn thành người, mai sau sẽ là những tài năng cống hiến cho Tổ quốc, để mang lại vẻ vang cho gia đình: “Ngủ đi con, ngủ ngon lành/ Lớn lên nối nghiệp cha anh thuở nào/ Ngủ đi con, mẹ tự hào/ Có con có cả đồng bào của con”…

Ngày nay, trong cuộc sống hiện đại, nhiều luồng nhạc mới theo thị hiếu công chúng dần xuất hiện nên nhiều gia đình trẻ đã lãng quên đi hát ru. Trong khi hát ru chính là một phần cội nguồn, gốc rễ, là nét văn hóa truyền thống chứa đựng cốt cách, thuần phong và góp phần hình thành nên nhân cách của mỗi người con từ lúc sinh ra và đến khi lớn lên.

Mỗi lần thoáng nghe đâu đó câu hát ru, nhất là ở những miền quê, tôi lại nhớ về năm tháng ấu thơ và mong sao những thế hệ sau vẫn giữ gìn lời hát ru. Đó cũng là góp phần phát triển nhân phẩm và đạo đức của mỗi cá nhân, hướng đến việc giữ được bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc.

Kiều Duy