Những cao niên đam mê đờn ca tài tử

Khi ở cái tuổi “xế chiều”, những cán bộ, công chức về hưu, bác nông dân, bà nội trợ… lại tìm cho mình những niềm vui riêng để sống khỏe, sống có ích. Trong số đó có không ít người tìm đến đờn ca tài tử (ĐCTT) như một “món ăn tinh thần” bổ ích và âm thầm bảo tồn, phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Từ niềm đam mê ĐCTT…

Theo thời gian, ĐCTT - loại hình nghệ thuật không kén người chơi, người nghe - đã chinh phục hàng triệu trái tim người dân Bạc Liêu qua các thế hệ. Ngay cả những cô chú cao niên cũng dành tình cảm đặc biệt cho loại hình âm nhạc này.

Các cô trong CLB Người cao tuổi trình bày bản “Dạ cổ hoài lang”. Ảnh: H.T

Năm 2014, Bạc Liêu đăng cai tổ chức Festival ĐCTT quốc gia lần I cũng là lúc phong trào ĐCTT tỉnh nhà phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cùng với các thành phần khác thì những người cao tuổi cũng có nhiều đóng góp, tạo sức lan tỏa rộng khắp cho ĐCTT. Điển hình là CLB Người cao tuổi (Trung tâm Văn hóa tỉnh) đã tích cực tham gia các lớp tập huấn ĐCTT, tìm hiểu hoàn cảnh ra đời bản Dạ cổ hoài lang, thân thế và sự nghiệp nghệ nhân Cao Văn Lầu... Từ hiểu, rồi yêu và trao gửi đam mê đối với ĐCTT. Tại các cuộc sinh hoạt, giao lưu, những “tài tử” U60, U70 sẵn sàng cháy hết mình cùng tiếng đờn, lời ca. Ông Nguyễn Đức Ninh, Phó Chủ nhiệm CLB Người cao tuổi cho biết: “Đối với những người cao niên, âm nhạc nói chung và ĐCTT nói riêng có ý nghĩa hết sức đặc biệt trong đời sống tinh thần. Ban đầu, việc tiếp cận với ĐCTT còn đôi chút bỡ ngỡ, nhưng ở họ luôn có một niềm đam mê rất lớn dành cho ĐCTT, nên nhanh chóng bắt nhịp với loại hình nghệ thuật này”.

Ở cái tuổi 53, tiếng đờn của tài tử Bùi Văn Liếu (xã Lộc Ninh, huyện Hồng Dân) luôn làm người nghe phải nức lòng. Từ những ngày còn là thanh niên, Văn Liếu đã được cha truyền niềm đam mê cùng những ngón đờn điêu luyện. Không những chơi giỏi cả đờn sến lẫn đờn kìm, người tài tử này còn sở hữu giọng ca truyền cảm. Biết bao lần, tài tử Ba Liếu cùng các thành viên trong CLB ĐCTT xã đoạt giải cao tại các cuộc thi, liên hoan ĐCTT do huyện tổ chức.

… Đến truyền “lửa” cho thế hệ trẻ

Xét về độ nhạy bén, khả năng cảm thụ âm nhạc, chất giọng, có thể họ không bằng những người trẻ tuổi. Song niềm đam mê, sự nhiệt huyết của các cô chú cao niên đối với ĐCTT rất đáng để các bạn trẻ noi theo.

Nhiều năm gắn bó với quê hương Bạc Liêu, cô Thanh Hải (quê gốc Ninh Bình, thành viên CLB Hưu trí TP. Bạc Liêu) ngày càng thêm yêu mến vùng đất và con người nơi đây. Cũng chính quê hương thứ hai đã giúp cô biết và đam mê ĐCTT. Những câu hát, tiếng đờn chan chứa tình đất, tình người như giúp cô vơi đi phần nào nỗi nhớ quê. Xem mình là một phần của quê hương bản Dạ cổ hoài lang, nên cô nhận thấy mình cần làm điều gì đó để gìn giữ và phát huy giá trị nghệ thuật ĐCTT. Tuy sự hiểu biết và khả năng hát tài tử còn hạn chế, nhưng cô đã truyền “lửa” đam mê, niềm tự hào về loại hình âm nhạc dân tộc cho con cháu, bạn bè. Mỗi khi có dịp về Ninh Bình, cô lại đem Dạ cổ hoài lang, Chợ mới… ra “chiêu đãi” bạn bè, người thân như thể mình là “con ruột” của Bạc Liêu.

Với những tài tử miệt vườn, việc bảo tồn ĐCTT chủ yếu qua hình thức “người biết dạy cho người chưa biết”. Về chất lượng, bài bản thì cách làm này ít mang hiệu quả và bền vững. Song cái tinh thần chung tay bảo tồn ĐCTT thì rất đáng trân trọng. Cũng chính cái tinh thần ấy mà hễ bạn trẻ nào có đam mê, muốn học hát, học đờn là tài tử Ba Liếu sẵn sàng chỉ dạy hết mình. Và nhiệt huyết của người tài tử già cũng đang được các con ông gìn giữ như một thứ “tài sản” vô giá.

Mong rằng, các cô chú cao niên sẽ tiếp tục giữ trọn niềm đam mê, tinh thần hết mình vì ĐCTT. Và thế hệ trẻ Bạc Liêu hôm nay hãy xem đó là tấm gương để soi rọi mình, để thêm yêu quý và chung sức bảo tồn, phát huy âm nhạc tài tử.

HỮU THỌ