Những hiện vật lịch sử, văn hóa bị bỏ quên

Sau một thời gian dài nằm phơi nắng, phơi sương, chiếc máy bay mang số hiệu MiG 21F94-6110 nằm trong khuôn viên do Tập đoàn Nguyễn Kim quản lý (trước đây là Trung tâm GDTX tỉnh), vẫn chưa phát huy công năng của mình. Đây là một trong những hiện vật trưng bày thuộc sự quản lý của Bảo tàng tỉnh, với mục đích trưng bày, giới thiệu hiện vật về chiến tranh nhằm giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Song, câu chuyện này vẫn chưa trọn vẹn!

Bạc Liêu được đánh giá là địa phương có nhiều di tích, hiện vật mang ý nghĩa lịch sử, chính trị, văn hóa và có tính giáo dục cao. Đây có thể xem là những địa chỉ, hiện vật tham quan lý tưởng, thu hút du khách trong và ngoài tỉnh, kể cả du khách nước ngoài. Tuy nhiên, hiện tại vài hiện vật mang tính lịch sử dường như bị lãng quên, chưa phát huy được giá trị vốn có.
Trong khuôn viên hoang tàn, lau sậy mọc um tùm của Trung tâm GDTX tỉnh cũ được bao quanh bằng lớp lưới B40, chiếc máy bay MiG 21F94-6110 vẫn nằm đó ngày này qua tháng nọ. Chiếc máy bay này có một tiểu sử, ý nghĩa lịch sử đáng để giới thiệu và thuyết minh đến du khách. Thế nhưng, nhìn vào thực trạng mà chiếc máy bay “bị đối xử” khiến nhiều người không khỏi chạnh lòng. Không một dòng chú thích, không bảng hiệu, phía ngoài là vô số túi nylon, kim tiêm cùng các loại rác thải khác. Có nhiều ý kiến cho rằng, cùng loại với chiếc máy bay này, nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước đã trưng bày trong khuôn viên xứng tầm, còn chiếc MiG 21F94-6110 lại bị bỏ quên một cách đáng tiếc như vậy!?

Chiếc máy bay mang số hiệu MiG 21F94-6110 nằm trong khuôn viên do Tập đoàn Nguyễn Kim quản lý gần như bị bỏ quên. Ảnh: N.V
Theo tài liệu ghi chép, chiếc máy bay MiG 21F94-6110 được đưa sang Việt Nam năm 1979, là loại máy bay lập nhiều chiến công nhất trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. So với các loại máy bay khác trong công cuộc bảo vệ bầu trời Việt Nam, MiG là loại máy bay phản lực có tính năng tiêm kích mặt trận, đánh trận. Máy bay có một chỗ ngồi, được trang bị các thiết bị máy móc hiện đại, đảm bảo hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết cả ban ngày lẫn ban đêm. MiG còn được trang bị hệ thống hỏa lực mạnh có thể tiêu diệt các mục tiêu trên không, trên biển và trên mặt đất. 
Năm 2014, Bạc Liêu xin được từ Bộ Tư lệnh Phòng không không quân chiếc MiG và di dời từ Nha Trang về đây. Thế nhưng, do dự án xây dựng Bảo tàng tỉnh không hoàn thành dù đã có bản thiết kế, nên việc trưng bày và phát huy ý nghĩa lịch sử của chiếc MiG đã không thể thành hiện thực. Cho nên đã 4 năm trôi qua, chiếc MiG vẫn nằm đó… chờ đợi trong một không gian không hề đẹp mắt! 
Hiện tại, Tỉnh ủy, UBND tỉnh vừa có chủ trương lập lại dự án trưng bày nội thất và ngoài trời Bảo tàng tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2017 - 2020 do Công ty TNHH Lê Phan (tỉnh Đồng Nai) phụ trách, và công ty này đã hoàn thiện phần khái toán đầu tư. Ngành chức năng cho rằng, chiếc máy bay MiG không phải bị lãng quên, bởi đã có phương án di dời về khu đất phù hợp cho việc trưng bày. Ông Lê Thanh Tự, Giám đốc Bảo tàng tỉnh, cho biết: “Ngành Văn hóa đang hoàn thiện các bước để có nơi trưng bày những hiện vật lịch sử, văn hóa, trong đó có việc di dời chiếc MiG 21F94-6110 về khu đất phía sau Trung tâm triển lãm VH-NT và Nhà hát Cao Văn Lầu. Chúng tôi đang nóng lòng để công việc này sớm được thực hiện, nhằm phát huy giá trị, ý nghĩa của các hiện vật”. Theo đó, danh mục trưng bày ngoài trời của Bảo tàng tỉnh đã được thông qua gồm 3 hạng mục, cụ thể là: các loại vũ khí phục vụ chiến tranh của ta và địch (chiếc máy bay MiG 21F94-6110, xe thiết giáp, xe zeep, máy bay trực thăng, pháo 105, pháo 75, pháo cao xạ, hỏa tiễn ĐKB, ĐKZ và vỏ các loại bom, mìn nặng từ 500kg đến 1 tấn); các loại phương tiện giao thông thủy, bộ (xuồng ba lá, ghe tam bản, vỏ lãi, ghe lường, ghe Ngo, xe kéo thời Pháp thuộc, xe lôi, xe xích lô); và nhà ở truyền thống của ba dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa. 
Ngoài chiếc MiG 21F94-6110 bị bỏ quên bao năm qua, một di sản có-một-không-hai của Việt Nam là chiếc đồng hồ đá Thái Dương cũng đang cùng chung cảnh đìu hiu như thế. Theo ý kiến của nhiều người, ai sống lâu năm ở Bạc Liêu mới biết nơi đây có chiếc đồng hồ đá độc đáo này. Bây giờ, đơn vị chủ quản làm rào chắn xung quanh, thì di tích lịch sử - văn hóa này gần như ở trong tình trạng… có cũng như không. Du khách có muốn vào tham quan phải được hướng dẫn mới biết vị trí của chiếc đồng hồ. 
Để hiện vật, di tích lịch sử, văn hóa không còn chịu cảnh “đìu hiu như chợ chiều”, rất cần ngành chức năng vào cuộc một cách khẩn trương.
Ngọc Trân