Phát huy tiềm năng Trung tâm Triển lãm VH-NT và Nhà hát Cao Văn Lầu

Bạc Liêu đang sở hữu một công trình văn hóa độc đáo mà ít nơi nào có được, đó là Trung tâm Triển lãm VH-NT và Nhà hát Cao Văn Lầu (còn gọi là Nhà hát ba nón lá). Công trình này đang trong tiến trình hoàn thiện để phát huy giá trị của mình trong việc phục vụ nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân và gắn với phát triển du lịch.

Sau thành công của Festival Đờn ca tài tử quốc gia lần thứ I - Bạc Liêu 2014, cái tên Nhà hát ba nón lá ngày càng được cộng đồng đón nhận bằng một tình cảm đặc biệt. Bỏ qua những gút mắc trong quá trình xây dựng, ở khuôn khổ bài viết này, tác giả chỉ muốn nhấn mạnh đến giá trị văn hóa của một công trình đã và đang là niềm tự hào của đất Bạc Liêu. Không tự hào sao được khi chưa hoàn thành, công trình đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) xác lập kỷ lục có “Hình dạng nón lá lớn nhất Việt Nam” vào năm 2014. Có thể nói thêm về ý nghĩa hình ảnh ba chiếc nón lá của nhà hát. Đó là sự pha trộn văn hóa trải dài suốt dải đất hình chữ S: ba miền Bắc - Trung - Nam gắn kết nên một non sông vẹn tròn; phản ánh nét văn hóa của vùng đất vốn sống chan hòa cùng ba dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa; ba chiếc nón nhìn từ trên cao sẽ là hình ảnh phóng tác từ 3 người nông dân đang cặm cụi trên đồng ruộng - nét văn hóa đậm chất của nền văn minh lúa nước. Một thiết kế thấm đẫm hồn dân tộc! 

Diễn viên Đoàn cải lương Cao Văn Lầu biểu diễn vở cải lương “Bóng biển” tại Nhà hát ba nón lá. Ảnh: N.V

Với sự độc đáo ấy, trong quần thể kiến trúc tại Quảng trường Hùng Vương, Nhà hát ba nón lá được xem là “trái tim” của quảng trường. Cuộc thi Nghệ thuật sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc - năm 2015 do Bạc Liêu đăng cai tổ chức như một “mốc son” để nhà hát khẳng định giá trị của mình. Nhiều người dân đã bày tỏ sự nuối tiếc khi 18 ngày diễn ra cuộc thi đã trôi qua quá nhanh. Trong suốt thời gian ấy, sân khấu trong nhà hát luôn sáng đèn chính là niềm mong mỏi của không chỉ giới mộ điệu cải lương, đờn ca tài tử, mà đó là bước đi khởi đầu đúng hướng cho sự nghiệp bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc sau này trên đất Bạc Liêu. Bà Lê Thị Ái Nam, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh đã từng nhận định: “Khi công trình hoàn chỉnh sẽ được đưa vào khai thác tổ chức biểu diễn những chương trình nghệ thuật mang ý nghĩa bảo tồn giá trị di sản văn hóa truyền thống của dân tộc”. Việc nhà hát mới bắt đầu chuyển mình, được xem là chậm so với sự phát triển của thời đại, nhưng thà “chậm mà chắc” nhằm đáp ứng tốt nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân, đặc biệt là góp phần gìn giữ nghệ thuật sân khấu cải lương, đờn ca tài tử - những loại hình vốn là thế mạnh của Bạc Liêu.
Sở VH-TT&DL sẽ là đơn vị chỉ đạo, điều hành hoạt động của Nhà hát ba nón lá. Nhà hát sẽ có chức năng xây dựng và biểu diễn các loại hình nghệ thuật gồm: cải lương, dù kê, ca múa nhạc tổng hợp truyền thống và đương đại… phù hợp với thị hiếu của nhân dân. Đồng thời, sưu tầm, bảo tồn, phát huy các giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc trong và ngoài nước; tiếp thu có chọn lọc và giới thiệu các hình thức biểu diễn nghệ thuật hiện đại. Thêm nữa, chức năng của nhà hát còn đào tạo, truyền nghề các loại hình nghệ thuật truyền thống và đương đại, nhằm xây dựng đội ngũ diễn viên trẻ làm công tác nghệ thuật truyền thống của dân tộc. 
Rồi đây, khi nhà hát sáng đèn thường xuyên, nơi đây sẽ là điểm du lịch hút du khách theo cách mới - một cách rất Bạc Liêu! Để cho du khách hiều tỏ tường hơn câu nói: “Đến Bạc Liêu mà không thưởng thức một câu vọng cổ, hay một làn điệu tài tử, thì xem như chưa đến!”. 
Ngọc Trân