Sáng tác VH-NT và đường đến với công chúng

Công việc sáng tác văn học - nghệ thuật (VH-NT) và các tác phẩm VH-NT chân chính luôn thể hiện khát vọng chân - thiện - mỹ, có tác dụng đặc biệt trong việc bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, nhân cách, đạo đức cho con người. Cho nên, VH-NT mục đích sau cùng vẫn là hướng về công chúng. Việc tổ chức, định hướng và tạo điều kiện để văn nghệ sĩ, hội viên các hội, chi hội VH-NT nói chung là nhằm tạo ra ngày càng nhiều tác phẩm, sáng tác đạt chất lượng cao, nhưng vấn đề cần quan tâm hơn cả là tìm đường để tác phẩm đến với công chúng!
Lực lượng đông, thành tích nhiều
Liên hiệp các Hội VH-NT tỉnh (gọi tắt là Liên hiệp hội) được xem như “mái nhà chung” để anh em văn nghệ sĩ và hội viên được giao lưu, học hỏi và nâng cao tay nghề trên lĩnh vực chuyên môn của mình. Có lẽ sẽ cực đoan khi nói rằng, đây là nơi để “đãi cát tìm vàng”, thế nhưng ở một góc độ nào đó, ở “mái nhà chung” này, trong hàng trăm anh em hội viên, thật sự đã có những người mang về thành tích vàng đáng trân trọng cho VH-NT Bạc Liêu! Theo báo cáo tổng kết của Liên hiệp hội, chỉ tính riêng năm 2016 vừa qua có trên 400 tác phẩm mới được sáng tác thuộc các loại hình VH-NT, trong đó nhiều tác phẩm đoạt giải quốc gia, quốc tế. Những tác phẩm nhiếp ảnh đoạt huy chương quốc tế, những kịch bản sân khấu đoạt giải cao tại các liên hoan phát thanh toàn quốc, những tác phẩm được xét giải thưởng và xét hỗ trợ tác phẩm VH-NT Trung ương ở các chuyên ngành khác… là những thành tựu đáng tự hào của VH-NT Bạc Liêu.
Ngoài 2 hội (Sân khấu và Nhiếp ảnh) và 11 chi hội chuyên ngành, Liên hiệp hội hiện còn có những bộ phận trực thuộc khác như: Câu lạc bộ (CLB) Văn nghệ sĩ, CLB Đờn ca tài tử, CLB Sân khấu Dạ cổ hoài lang, Hội đồng lý luận - phê bình văn học, Hội đồng nghệ thuật. Những nhiệm vụ thường niên mà Liên hiệp hội thực hiện là tổ chức cho hội viên đi thực tế sáng tác trong và ngoài tỉnh, hỗ trợ đầu tư sáng tác tác phẩm chất lượng, liên kết với Hội VH-NT các tỉnh mở hoặc tham gia các cuộc thi liên tỉnh, khu vực, tổ chức triển lãm, trưng bày, giới thiệu tác giả - tác phẩm… đã tạo cơ hội để văn nghệ sĩ, hội viên hăng say sáng tác, biểu diễn và nâng cao số lượng lẫn chất lượng tác phẩm VH-NT của địa phương. Điều còn lại là, làm sao để những thành phẩm được ra đời từ sự quan tâm chỉ đạo, tinh thần lao động đầy tâm huyết và trách nhiệm ấy đến được công chúng, được công chúng đón nhận để VH-NT thực hiện được sứ mệnh “bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, nhân cách, đạo đức cho con người”.

Hội viên Chi hội Văn học (trực thuộc Liên hiệp các Hội VH-NT tỉnh) trong chuyến đi thực tế sáng tác tại huyện Phước Long. Ảnh: C.T

Đường đến với công chúng
Hoạt động VH-NT Bạc Liêu không quá rầm rộ nhưng cũng không đến nỗi lặng lẽ! Khởi đầu một năm phải kể đến hoạt động của Ngày thơ Việt Nam (diễn ra vào Rằm tháng Giêng), Chi hội Nhiếp ảnh - Điện ảnh thì có Ngày Nhiếp ảnh - Điện ảnh Việt Nam (15/3), Chi hội Văn học có Ngày Nhà văn Việt Nam (1/4), Chi hội Sân khấu có Ngày Sâu khấu Việt Nam (12/8 âm lịch), Chi hội Âm nhạc có Ngày Âm nhạc Việt Nam (3/9)… đó là các dịp để từng chuyên ngành có… ngày để giới thiệu với công chúng những sáng tác của mình. Ngoài ra, hàng năm cũng có những tập sách ảnh, bút ký, thơ văn, ca khúc… được Liên hiệp hội hỗ trợ xuất bản, hoặc tự các hội viên đầu tư giới thiệu sáng tác của mình; hoặc các đợt triển lãm tranh ảnh nhân các ngày lễ lớn của đất nước; các hội thi, hội diễn, liên hoan, chương trình giới thiệu tác giả - tác phẩm… Đó là những con đường để tác phẩm VH-NT đến với công chúng!
Thế nhưng, phải thẳng thắn nhìn nhận rằng công chúng chưa mặn mà với việc tiếp nhận các tác phẩm VH-NT của địa phương. Có nhiều nguyên nhân để lý giải. Khách quan mà nói, hiện nay, có quá nhiều hình thức vui chơi giải trí hiện đại, trong khi quỹ thời gian của nhiều người không nhiều, nên thay vì đọc một tác phẩm trong sách hay xem một vở cải lương thì họ chỉ cần lướt mạng để theo dõi những thông tin cần thiết, hoặc chọn lọc những bộ phim hay, những vở tuồng kinh điển để xem, họ không có nhiều thời gian để khám phá những sáng tác mới. Trong khi đó, hình thức để ra mắt những sáng tác mới hiện nay ở Bạc Liêu lại chưa hợp “gu” thưởng thức của công chúng. Những liên hoan đờn ca tài tử được chuẩn bị công phu, hoặc hội diễn cải lương, chương trình giới thiệu tác giả - tác phẩm… vẫn chưa thu hút đông đảo khán giả. Thật phí sức sáng tạo của người sáng tác, nếu tác phẩm họ tạo ra chưa đến được công chúng! Những sáng tác VH-NT khác dù đoạt giải cao nhưng chưa có đường đến với công chúng thì những sáng tác ấy thực chất vẫn chưa làm tròn sứ mệnh của mình.
Sự quan tâm sâu sắc của các cấp lãnh đạo, sự tham mưu trách nhiệm của ngành chức năng và lòng tâm huyết của văn nghệ sĩ đối với những "đứa con tinh thần" của mình để tạo dấu ấn trong lòng khán giả thời hiện đại; sự cộng đồng trách nhiệm ấy mới cần và đủ để tính toán việc mở con đường cho VH-NT đến được với công chúng, làm tròn trọng trách và phát huy hiệu quả, tác dụng đặc biệt của VH-NT trong việc bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm, nhân cách, đạo đức cho con người; góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Trung ương 9 về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước”.
Cẩm Thúy