Thứ hai, 9-2-26 06:58:47
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Sen Đôn Ta: Tôn vinh hiếu đạo của đồng bào dân tộc Khmer

Báo Cà Mau

Sau Chôl Chnăm Thmây, Sen Đôn Ta được xem là một lễ lớn trong năm của đồng bào dân tộc Khmer Nam bộ. Sen Đôn Ta được dịch là cúng ông bà. Với ý nghĩa là dịp để con cháu cúng kiến tưởng nhớ tổ tiên, những người có công dưỡng dục sinh thành, giáo dưỡng mình nên người (giống lễ Vu lan của người Kinh), Sen Đôn Ta thể hiện nét đẹp văn hóa, đời sống tinh thần, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Khnmer Nam bộ - nét đẹp toát lên từ chữ “Hiếu”!

Chùa Chót (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) trong những ngày này thật đông đúc. Bà con trong các phum sóc tề tựu về đây để đón mùa Sen Đôn Ta. Nhiều cụ bà không chỉ mang thức ăn đến để cúng dường, hồi hướng tổ tiên mà theo nghi thức, phong tục của người xưa để lại, họ còn đến ở hẳn trong chùa từ ngày 16/8 âm lịch, đợi đến hết mùa Sen Đôn Ta mới quay về nhà (tức đến hết mùng 1/9 âm lịch).

A-cha Thạch Nhiên (ấp Đay Tà Ni, xã Hưng Hội) đã nhiều năm gắn bó với chùa Chót, nhất là vào mỗi dịp lễ lộc như thế này. Bà con luôn nhờ đến a-cha như một người chỉ dẫn để hoàn thành các nghi thức cúng dường. A-cha luôn có mặt ở những buổi cúng kiến để hướng dẫn bà con làm đúng nghi thức, từ phong tục đặt cơm vắt đến lễ cúng ông bà, lễ tiễn ông bà…

Đồng bào Khmer Bạc Liêu đến chùa cúng dường vào mùa Sen Đôn Ta. Ảnh: H.T

Hòa vào những dòng người đến chùa đón Sen Đôn Ta, chúng tôi chứng kiến những sinh hoạt tín ngưỡng đậm đà bản sắc của đồng bào dân tộc, và điều đọng lại là nét đẹp hiếu đạo của đồng bào đối với tổ tiên, ông bà. Theo Thượng tọa Tăng Sa Vong, Trụ trì chùa Chót thì Sen Đôn Ta có nghĩa là cúng ông bà. Đã là con người được sinh ra trên đời, ai cũng có tổ tiên, ông bà. Kinh Phật truyền rằng, cha mẹ có 5 điều pháp nuôi dưỡng con mình nên người, đó là hướng dẫn con điều lành, tránh điều ác, cho con ăn học, cho con lập gia đình và cuối cùng là chia tài sản. Ngược lại, con cũng có 5 điều pháp báo đáp cha mẹ mình: nuôi cha mẹ, việc nặng hay nhẹ gì cũng biết phụ giúp cha mẹ, tôn kính dòng tộc bên cha cũng như bên mẹ bằng nhau, tài sản cha mẹ cho phải biết chi xài chừng mực, cha mẹ lìa đời phải tổ chức lễ tang để hồi hướng phước báo cho cha mẹ. Và Sen Đôn Ta cũng bắt nguồn từ những điển tích khác nhau trong kinh Phật, dù từ nguồn gốc nào thì ý nghĩa cuối cùng vẫn là nhắc nhở con cháu không phải đợi ông bà, cha mẹ mất đi mới tổ chức cúng dường, hồi hướng để ghi công đức mà phải biết tri ân ngay khi họ còn sống và không quên nghĩa vụ thiêng liêng là cầu siêu khi họ đã không còn.

Ngày nay, Sen Đôn Ta thường được đồng bào dân tộc đón trong 3 ngày chính, từ 29/8 - 1/9 âm lịch, gói ghém trong các nghi lễ như tập hợp thân tộc nấu những mâm cơm cúng ông bà tại gia, mang đồ ăn thức uống và một số lễ vật đến chùa để cầu an, cầu siêu, nghe đọc kinh hồi hướng, cúng tiễn ông bà… Tuy nhiên, ở một số chùa Khmer Bạc Liêu vẫn còn duy trì nghi thức bà con đến chùa ở hẳn từ ngày 16/8 âm lịch như phong tục ngày xưa để lại.

Dù xuất phát từ nguồn gốc nào, dù qua bao thăng trầm đổi thay, những phong tục tập quán của Sen Đôn Ta vẫn luôn đẹp với ý nghĩa tôn vinh đạo Hiếu và chữ Nhân - lòng thương yêu con người. Mùa Sen Đôn Ta đang về rộn ràng trên các phum sóc, thơm thảo trên những mâm cơm cúng ông bà, lắng đọng trong từng lời kinh tụng niệm vang xa từ những ngôi chùa, rồi rôm rả trong những câu chuyện kể về kinh nghiệm làm ăn, trồng lúa, nuôi gia súc, gia cầm... Đó cũng là lúc để đồng bào dân tộc Khmer cùng nhau gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa, phong tục tín ngưỡng đẹp đẽ có từ ngàn xưa, vẫn vẹn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay.

CẨM THÚY

Yêu vẻ đẹp đất nước

Là kỹ sư ngành công nghiệp điện, công tác tại Tổng công ty Ðiện lực - TKV, từ chỗ xem chụp ảnh như thói quen, một phần công việc, thường chụp ảnh máy móc, thiết bị..., Nguyễn Việt Hoàng Long dần đam mê nhiếp ảnh, muốn giữ lại thật nhiều khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, để chia sẻ rộng rãi đến mọi người.

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.