Sen Đôn Ta: Tôn vinh hiếu đạo của đồng bào dân tộc Khmer

Sau Chôl Chnăm Thmây, Sen Đôn Ta được xem là một lễ lớn trong năm của đồng bào dân tộc Khmer Nam bộ. Sen Đôn Ta được dịch là cúng ông bà. Với ý nghĩa là dịp để con cháu cúng kiến tưởng nhớ tổ tiên, những người có công dưỡng dục sinh thành, giáo dưỡng mình nên người (giống lễ Vu lan của người Kinh), Sen Đôn Ta thể hiện nét đẹp văn hóa, đời sống tinh thần, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Khnmer Nam bộ - nét đẹp toát lên từ chữ “Hiếu”!

Chùa Chót (xã Hưng Hội, huyện Vĩnh Lợi) trong những ngày này thật đông đúc. Bà con trong các phum sóc tề tựu về đây để đón mùa Sen Đôn Ta. Nhiều cụ bà không chỉ mang thức ăn đến để cúng dường, hồi hướng tổ tiên mà theo nghi thức, phong tục của người xưa để lại, họ còn đến ở hẳn trong chùa từ ngày 16/8 âm lịch, đợi đến hết mùa Sen Đôn Ta mới quay về nhà (tức đến hết mùng 1/9 âm lịch).

A-cha Thạch Nhiên (ấp Đay Tà Ni, xã Hưng Hội) đã nhiều năm gắn bó với chùa Chót, nhất là vào mỗi dịp lễ lộc như thế này. Bà con luôn nhờ đến a-cha như một người chỉ dẫn để hoàn thành các nghi thức cúng dường. A-cha luôn có mặt ở những buổi cúng kiến để hướng dẫn bà con làm đúng nghi thức, từ phong tục đặt cơm vắt đến lễ cúng ông bà, lễ tiễn ông bà…

Đồng bào Khmer Bạc Liêu đến chùa cúng dường vào mùa Sen Đôn Ta. Ảnh: H.T

Ngày nay, Sen Đôn Ta thường được đồng bào dân tộc đón trong 3 ngày chính, từ 29/8 - 1/9 âm lịch, gói ghém trong các nghi lễ như tập hợp thân tộc nấu những mâm cơm cúng ông bà tại gia, mang đồ ăn thức uống và một số lễ vật đến chùa để cầu an, cầu siêu, nghe đọc kinh hồi hướng, cúng tiễn ông bà… Tuy nhiên, ở một số chùa Khmer Bạc Liêu vẫn còn duy trì nghi thức bà con đến chùa ở hẳn từ ngày 16/8 âm lịch như phong tục ngày xưa để lại.

Dù xuất phát từ nguồn gốc nào, dù qua bao thăng trầm đổi thay, những phong tục tập quán của Sen Đôn Ta vẫn luôn đẹp với ý nghĩa tôn vinh đạo Hiếu và chữ Nhân - lòng thương yêu con người. Mùa Sen Đôn Ta đang về rộn ràng trên các phum sóc, thơm thảo trên những mâm cơm cúng ông bà, lắng đọng trong từng lời kinh tụng niệm vang xa từ những ngôi chùa, rồi rôm rả trong những câu chuyện kể về kinh nghiệm làm ăn, trồng lúa, nuôi gia súc, gia cầm... Đó cũng là lúc để đồng bào dân tộc Khmer cùng nhau gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa, phong tục tín ngưỡng đẹp đẽ có từ ngàn xưa, vẫn vẹn nguyên giá trị trong cuộc sống hôm nay.

CẨM THÚY