Sla Tho - Nét thiêng trong văn hoá Khmer

Trong các dịp lễ hội, cưới hỏi hay nghi thức tôn giáo của đồng bào Khmer Nam Bộ thường có những tháp hoa rực rỡ được tạo tác tỉ mỉ từ thân cây chuối và hoa, đặt trang trọng nơi bàn thờ. Đó chính là Sla Tho - vật phẩm cúng dường quan trọng bậc nhất, được xem là "linh hồn" trong đời sống tâm linh của người Khmer.

• Giữ lửa văn hoá Khmer giữa nhịp sống hiện đại
• Cà Mau tôn vinh văn hoá Khmer tại Lễ hội Ok Om Bok
• Phát huy giá trị văn hoá Khmer tại Cà Mau

Theo tiếng Khmer, "Sla" nghĩa là cây cau (hoặc trái cau), "Tho" nghĩa là tháp (được hiểu là bảo tháp). Hiểu một cách đơn giản, Sla Tho là "cây bông làm lễ".

Những Sla Tho được trang trí rất đẹp mắt trong các nghi thức tôn giáo của người Khmer.

Không chỉ là vật phẩm cúng dường, với người Khmer, Sla Tho còn tượng trưng cho núi Meru - trung tâm vũ trụ, nơi ngự trị của các vị thần theo quan niệm Phật giáo và Bà La Môn giáo cổ xưa.

Sla Tho là vật phẩm không thể thiếu trong hầu hết các nghi thức lễ của người Khmer, đặc biệt vào dịp cúng tổ.

Để làm nên một Sla Tho, nghệ nhân chọn thân cây chuối đẹp dùng làm trụ, tượng trưng cho sự vững chãi của đất mẹ; xung quanh cắm các nhánh hoa, lá trầu cuộn tròn, trái cau và gắn thêm nến, nhang... Ngày nay, Sla Tho được trang trí thêm các loại hoa rực rỡ như cúc, vạn thọ để tăng thêm phần lộng lẫy.

Mỗi chi tiết trang trí trên Sla Tho đều thể hiện lòng thành kính dâng lên Tam Bảo.

Mỗi chi tiết trên Sla Tho đều gửi gắm lòng thành kính dâng lên Tam Bảo (Phật - Pháp - Tăng), ông bà tổ tiên và các vị thần bảo hộ. Người Khmer tin rằng, Sla Tho là cầu nối giữa thế giới con người và thế giới thần linh. Khi nén nhang trên đỉnh Sla Tho được thắp lên, đó là lúc không gian và thời gian thiêng liêng của buổi lễ bắt đầu. Mọi lời khấn nguyện về sự bình an, mùa màng bội thu, hay hạnh phúc lứa đôi đều được gửi về cõi trên chứng giám, phù hộ.

Những Sla Tho được bày trí rực rỡ trong lễ cưới của người Khmer.

Dù trong bất cứ các nghi lễ nào của người Khmer, sự hiện diện của Sla Tho cũng là minh chứng cho lòng hiếu kính và niềm tin tôn giáo sâu sắc. Hiểu về Sla tho giúp chúng ta thêm trân trọng nét đẹp văn hoá vừa bình dị, gần gũi với thiên nhiên, vừa chứa đựng triết lý nhân sinh cao đẹp của đồng bào Khmer.

 Đờ Ni - Danh Điệp