Thứ sáu, 6-2-26 17:53:21
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tầm quan trọng của thiết chế văn hóa đối với đời sống xã hội hiện nay

Báo Cà Mau

Bạc Liêu hiện có 27 trung tâm văn hóa xã, 421 nhà văn hóa - khu thể thao ấp. Thời gian qua, bên cạnh mặt tích cực là góp phần phát triển mạnh mẽ phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao, phục vụ tích cực các nhiệm vụ chính trị tại địa phương và nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân thì các thiết chế văn hóa (TCVH) này đang tồn tại nhiều hạn chế, bất cập, đòi hỏi các cấp, các ngành cần có cơ chế, chính sách phù hợp để vừa nâng cao hiệu suất sử dụng, vừa hạn chế lãng phí ngân sách.

Nhà Văn hóa - Thể thao ấp Vĩnh Đông (xã Vĩnh Thanh, huyện Phước Long) được đầu tư khang trang, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Từ việc góp phần khẳng định giá trị truyền thống…

Thiết chế có thể hiểu là một tổ chức xã hội có kết cấu bên trong chặt chẽ, đã gắn kết với nhu cầu của con người nên tồn tại bền vững trong đời sống của họ. Trong đó, nhà văn hóa, các câu lạc bộ, bảo tàng, thư viện, rạp chiếu phim, công viên, vườn hoa… là các dạng hình thức tồn tại của TCVH. Hoạt động của các TCVH góp phần khẳng định những giá trị truyền thống của dân tộc, tiếp thu những giá trị văn hóa mới của nhân loại.

 TCVH là chỉnh thể văn hóa hội tụ đầy đủ các yếu tố: cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, hệ thống biện pháp hoạt động và kinh phí hoạt động cho các thiết chế đó. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là động lực, vừa là mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình phát triển. TCVH đóng một vai trò quan trọng, là nơi truyền tải những thông tin về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân; là cầu nối trực tiếp giữa Đảng bộ, chính quyền các cấp với quần chúng nhân dân.

Hệ thống TCVH là nơi để tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến các nhiệm vụ chính trị, xã hội của các tỉnh, thành trên cả nước nhằm giúp nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, đấu tranh với những luận điệu sai trái, chống phá Đảng, Nhà nước, âm mưu diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch. Nhà văn hóa, các câu lạc bộ, đài phát thanh… là những TCVH để nhân dân đóng góp ý kiến với các cấp ủy đảng, chính quyền về những vấn đề chính trị, văn hóa, xã hội đang diễn ra. Mặt khác, đây còn là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa phù hợp với phong tục, tập quán, lối sống của nhân dân, giáo dục về pháp luật để giảm thiểu các tệ nạn xã hội, từ đó phát huy, gìn giữ bản sắc văn hóa của các dân tộc trên cả nước.

Hệ thống TCVH đáp ứng nhu cầu sáng tạo, học tập, trao đổi, hưởng thụ, gìn giữ văn hóa, luyện tập thể dục - thể thao của các tầng lớp nhân dân; từ đó hỗ trợ điều phối, kiểm soát hành vi của các cá nhân bằng các chuẩn mực, thủ tục, quy trình, quy tắc, bằng dư luận do những thế hệ con người trong tổ chức hệ thống TCVH xây dựng lên. Hệ thống TCVH là điểm tựa tinh thần, giúp các cá nhân phát huy trí lực để có những quyết định, sự lựa chọn đúng đắn. Xây dựng một hệ thống TCVH tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều giá trị văn hóa quý báu của dân tộc được các thế hệ sau giữ gìn, nuôi dưỡng, phát huy.

Hệ thống TCVH giữ vai trò quan trọng trong tổ chức các hoạt động tuyên truyền nhiệm vụ chính trị, xã hội ở địa phương; đây chính là công cụ trực tiếp, đắc lực của cấp ủy, chính quyền trong lãnh đạo quần chúng thực hiện các nhiệm vụ chính trị. Các quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước có đến được với đại đa số quần chúng nhân dân hay không một phần quan trọng là nhờ ở hệ thống TCVH cơ sở.

Cán bộ, đoàn viên và học sinh đọc sách tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao xã Định Thành (huyện Đông Hải). Ảnh: H.T

…Đến hội nhập, phát huy tốt trong đời sống văn hóa hiện đại

Các TCVH truyền thống, hiện đại đã và đang góp phần phát triển xã hội một cách bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống. Các TCVH trở thành nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh của nhân dân còn bảo tồn, phát huy những vốn văn hóa sống mang tính dân gian truyền thống, từ đó góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Khi tổ chức hoạt động của TCVH cần tạo ra những dư luận tích cực để hạn chế những nguy cơ mâu thuẫn, xung đột, biểu hiện tiêu cực trái với quy tắc, chuẩn mực thông thường của đạo đức; trong đó các TCVH truyền thống góp phần khắc phục, giải quyết xung đột trên nguyên tắc không để phá vỡ tính chỉnh thể.

 Hệ thống TCVH góp phần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, nhất là trong việc xây dựng nông thôn mới. Tiêu chí nhà văn hóa, khu thể thao xã đạt chuẩn là một trong 19 tiêu chí đã thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới, tạo điều kiện để người dân nông thôn nâng cao mức thụ hưởng văn hóa. Mặt khác, đối với các di sản văn hóa của dân tộc hiện nay có một đội ngũ vừa có tâm, vừa có tầm cùng với nhân dân địa phương là chủ thể, khách thể để xây dựng các TCVH.

Xây dựng, hoàn thiện các TCVH là góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để đáp ứng nhu cầu bức thiết, một đòi hỏi chính đáng của nhân dân. Bản sắc văn hóa này chỉ có thể hiện hữu, phát triển mạnh mẽ, trường tồn trong điều kiện TCVH đầy đủ, vững mạnh, hoạt động hiệu quả.

Đình, chùa, đền thờ, nhà thờ... cũng là những yếu tố của TCVH truyền thống, các giá trị đạo đức, giá trị truyền thống của dân tộc được TCVH này bảo tồn, phát huy, thậm chí qua các mô hình hoạt động sinh động thì TCVH truyền thống vẫn có thể hội nhập, phát huy tốt trong đời sống văn hóa hiện đại.

Công tác quản lý các TCVH phải được tiến hành tổ chức các hoạt động văn hóa một cách sáng tạo, hiệu quả cần một đội ngũ cán bộ giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ; mặt khác, mỗi địa phương, cơ sở cần bám sát vào chức năng, nhiệm vụ của hoạt động TCVH để đi sâu vào thực tiễn, nhằm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân, góp phần đa dạng hóa các loại hình hoạt động văn hóa, làm phong phú hơn đời sống tinh thần của người dân.

Hệ thống TCVH trên địa bàn toàn tỉnh hiện nay, đặc biệt là trung tâm văn hóa xã, nhà văn hóa - khu thể thao ấp đã có những chuyển biến tích cực, trở thành các trung tâm hoạt động văn hóa, thể thao, bồi dưỡng nghiệp vụ, hạt nhân cho phong trào văn hóa, thể thao ở cơ sở; là địa chỉ thu hút đông đảo nhân dân đến vui chơi, giải trí, hưởng thụ, sáng tạo văn hóa, rèn luyện thể lực, tuyên truyền, phục vụ tốt các nhiệm vụ chính trị. TCVH là một chỉnh thể hội tụ đầy đủ 4 yếu tố: cơ sở vật chất, bộ máy tổ chức, quy chế hoạt động, nguồn kinh phí. Xây dựng nội dung, tổ chức hoạt động, phương thức quản lý hoạt động như thế nào để các TCVH có thể phát huy tốt vai trò, ý nghĩa, làm phong phú, giữ gìn tốt hơn những giá trị văn hóa cộng đồng, bản địa, mang thêm những điều hay, điều mới đến với cộng đồng là các vấn đề cần quan tâm trong việc củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của các TCVH.

Duy Thanh

Nguyễn Ðặng Khã Trâm: Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025

Góp mặt trong Top 50 Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2025, Nguyễn Ðặng Khã Trâm (quê Cà Mau) không chỉ ghi dấu ấn cá nhân mà còn lan toả hình ảnh sinh viên vùng đất địa đầu cực Nam tự tin, năng động, sẵn sàng hội nhập và cống hiến.

Trải nghiệm cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Trương Văn Hùng đến với nhiếp ảnh từ tuổi thiếu niên khi chọn nghề chụp ảnh làm nghiệp mưu sinh, sau đó bén duyên ảnh nghệ thuật. Quá trình sáng tác, anh thích chụp thiên nhiên hoang dã, đời sống đồng bào các dân tộc trên mọi miền đất nước, cảnh sắc tươi đẹp của những vùng miền từng đi qua...

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.