Thứ sáu, 6-2-26 00:05:09
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Tết Thanh minh: Tổ chức gọn nhẹ, vẫn giữ văn hóa truyền thống

Báo Cà Mau

Cuối tháng 3 hàng năm, người dân một số tỉnh tỉnh miền Tây, trong đó có Bạc Liêu lại tổ chức tết Thanh minh - dịp để người còn sống tưởng nhớ người quá cố, phận cháu con làm trọn đạo hiếu với tổ tiên, ông bà. Diễn ra trong bối cảnh phòng chống dịch COVID-19, nên tập tục cúng mộ được mọi nhà tổ chức giản đơn, tiết kiệm hơn nhưng vẫn giữ được nét văn hóa độc đáo.

Người dân cúng Thanh minh tại nghĩa địa Phường 1 (TP. Bạc Liêu). Ảnh: H.T

NÉT ĐẸP TẾT HIẾU ĐẠO

Từ một lễ hội dân gian của cộng đồng người Hoa, tết Thanh minh dần trở thành nét đẹp văn hóa ăn sâu vào đời sống tinh thần các dân tộc anh em trên quê hương Bạc Liêu. Sau tết Nguyên đán, nhà nhà, người người lại có thêm một cái tết đặc biệt dành cho người đã khuất.

Trong cái nắng như thiêu như đốt của tháng 3, người dân tìm về các nghĩa địa, nghĩa trang để tảo mộ, dọn dẹp nơi yên nghỉ của người thân cho thật sạch đẹp. Sau khi tân trang “ngôi nhà” của người quá cố, mỗi nhà chọn một ngày thích hợp nhất, không nhất thiết phải là ngày chính để cả gia đình cùng đi cúng viếng. Với ý nghĩa là ngày bày tỏ sự nhớ thương, lòng biết ơn tổ tiên nên tết Thanh minh còn là cách để người lớn giáo dục cháu con trong gia đình. Bởi thế mà dịp này, thanh niên, trẻ em luôn được giao cho nhiệm vụ làm cỏ, đắp đất, sơn bia mộ, dán giấy ngũ sắc.

Lễ vật cúng viếng nhiều hay ít, thịnh soạn hay đơn sơ là tùy vào điều kiện mỗi nhà nhưng không thể thiếu bánh trái, trà hoa, miếng thịt quay. Song, điều quan trọng hơn vẫn là gia đình luôn vui vầy, yêu thương để hướng lòng về tổ tiên - đây cũng là giá trị cốt lõi của tết Thanh minh. Cho nên, dù ai có làm gì, đi đâu cũng sẽ thu xếp trở về cố hương để cùng người thân đón tết Thanh minh. “Khi tôi còn bé, bà và mẹ tôi vẫn thường răn dạy không bao giờ được quên tết Thanh minh. Giờ đây, tôi lại nhắc nhở con cháu mình phải giữ tết Thanh minh không chỉ là ngày làm tròn đạo hiếu, nhớ về nguồn cội mà còn là lúc để sum vầy, sẻ chia mọi điều trong cuộc sống và gắn kết tình thân”, bà Phạm Tuyết Thủy (Phường 5, TP. Bạc Liêu) chia sẻ.

VÌ MÙA TẾT AN TOÀN

Đây là năm thứ hai liên tiếp, tết Thanh minh diễn ra trong tâm thế phòng chống dịch COVID-19. Ý thức trách nhiệm vì cộng đồng, tinh thần “vui thôi đừng vui quá” một lần nữa được người dân phát huy, góp phần làm cho cái tết Thanh minh gọn nhẹ nhưng vẫn giữ nét văn hóa truyền thống.

Tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, không có những đoàn xe, đoàn người tấp nập đến cúng viếng như tết Thanh minh những năm trước. Thay vào đó, mỗi gia đình chỉ cử vài thành viên đại diện đến thắp hương, bày ít lễ vật, trà nước trước mộ rồi mời tổ tiên về nhà hưởng lộc cùng con cháu.

Năm nay, anh Trần Ngọc Linh (thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình) tiếp tục thay mặt gia đình đi cúng viếng người ông là liệt sĩ có mộ phần tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh. Khấn vái ông xong, anh nhanh chóng thu dọn đồ đạc trở về nhà. “Hầu hết mọi người đến nghĩa trang đều thực hiện thông điệp “5K” theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh. Vì vậy, tôi cũng cúng kiến thật gọn, chủ yếu vẫn là con cháu luôn giữ trong lòng sự thành kính với ông bà, tổ tiên”.

Còn ở các nghĩa địa, không khí tết Thanh minh có phần náo nhiệt hơn nhưng người dân vẫn giữ ý thức phòng ngừa dịch bệnh. Nhiều nhà chỉ có người lớn đi cúng và tất nhiên không quên mang khẩu trang, hạn chế tập trung đông người để đảm bảo an toàn. Không chỉ vậy, các gia đình cũng không tổ chức ăn uống tại mồ mả, kéo loa hát hò và không mời xóm giềng, mà tiệc vui chỉ dành cho các thành viên trong nhà.

Có thể thấy, tết Thanh minh trong mùa dịch dù cho giản đơn, nhưng vẫn an toàn không mất đi nét đẹp, những giá trị nhân văn vốn có.

HỮU THỌ

Giữ bản sắc cải lương phương Nam

Không chỉ nổi tiếng bởi rừng đước, rừng tràm và con người hào sảng, Cà Mau còn là một trong những cái nôi của đờn ca tài tử, vùng đất thấm đẫm hơi thở cải lương Nam Bộ. Trải qua bao biến thiên, việc dựng lại các vở tuồng cổ cải lương tại Cà Mau hôm nay không đơn thuần là tái hiện một loại hình sân khấu, mà chính là hành trình gìn giữ “hồn cốt” văn hoá đã ăn sâu vào tâm thức người dân phương Nam.

Yêu miền cố đô

Là công chức, công tác tại Ðảng uỷ phường Tây Hoa Lư, tác giả Trường Huy (Nguyễn Xuân Trường) đến với nhiếp ảnh từ tình yêu và tâm huyết với quê hương Ninh Bình. Bằng hình ảnh, anh mong muốn lưu giữ những giá trị văn hoá, lịch sử của vùng đất cố đô.

Rộn ràng đường đua phim Tết 2026

Thị trường phim Việt Nam đang vào giai đoạn sôi động nhất khi mùa phim tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 chuẩn bị khởi chiếu. Những dự án mới nhất vừa được công bố với sự tham gia của các đạo diễn và diễn viên tên tuổi khiến khán giả háo hức chờ đợi.

Hương quê neo giữ ký ức

Trong ẩm thực Nam Bộ, có những món ăn dân dã, nhưng chỉ cần nhắc đến thôi là đủ gợi lên cả một miền ký ức, như món khoai mì hấp nước cốt dừa - món ăn tuổi thơ của rất nhiều người miền Tây.

Viện Phim Việt Nam chiếu phim hướng tới Đại hội Đảng XIV

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Viện Phim Việt Nam tổ chức Chương trình chiếu phim cách mạng từ ngày 14 - 17/1, tại Hà Nội.

Văn hoá - Thể thao - Du lịch: Động lực cho phát triển bền vững

Chiều 10/1, tại Hội nghị triển khai công tác văn hoá, thể thao và du lịch năm 2026; tổng kết Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh: “Văn hoá, Thể thao và Du lịch là sức mạnh nội sinh, là động lực tinh thần quan trọng cho sự phát triển bền vững của tỉnh”.

Lưu giữ khoảnh khắc đẹp

Thích chụp những khoảnh khắc đời thường, phong cảnh... trong quá trình đi du lịch khám phá, Trần Thanh Sang bén duyên với nhiếp ảnh qua kết nối với những tay máy trẻ cùng đam mê trong tỉnh.

Kể chuyện quê hương bằng thời trang

Dưới ánh đèn rực rỡ của sàn diễn thiết kế trang phục văn hoá cấp quốc gia, những thiết kế mang hình ảnh tre Việt, bánh phồng tôm, điện gió Bạc Liêu của Phạm Hoàng Bảo hiện lên mộc mạc mà đầy dụng ý. Ít ai ngờ, tác giả của các bộ trang phục ấy là học sinh sinh năm 2009, Trường THPT Ðiền Hải, xã Long Ðiền.

Bảo tồn nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước sự phát triển mạnh mẽ của nhiều loại hình giải trí hiện đại, việc tổ chức lớp dạy đờn ca tài tử (ÐCTT) và liên hoan ÐCTT được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả nhằm giữ gìn, lan toả và quảng bá giá trị của loại hình nghệ thuật truyền thống.

Tay súng, tay máy ghi ký ức một thời

Bà Nguyễn Thuý Liễu - nữ quay phim đầu tiên của Cà Mau, là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng nhiếp ảnh, quay phim miền Tây Nam Bộ trong kháng chiến. Những hình ảnh, thước phim của bà khắc hoạ chân thực và xúc động nỗ lực phi thường của quân, dân ta trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.