Thăm “Vườn ông Sáu Dân”

Vừa qua, trong chuyến công tác tại một số tỉnh miền Tây, ghé Vĩnh Long, chúng tôi được anh Nguyễn Hữu Khánh - Tổng Biên tập Báo Vĩnh Long giới thiệu tham quan khu lưu niệm cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Với người dân huyện Vũng Liêm (nơi cố Thủ tướng được sinh ra) và với những ai từng biết đến nơi này, thì “Vườn ông Sáu Dân” mới là cách gọi đúng nghĩa hơn cả. Bởi ở nơi gìn giữ những di sản vô giá về cuộc đời ông, vẫn mang nét bình dị như chính cuộc đời người lãnh tụ cách mạng vĩ đại luôn gần gũi, chan hòa với dân.

Bức ảnh ghép đầy đủ các thành viên trong gia đình cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt được trưng bày tại khu nhà nghỉ trong khuôn viên “Vườn ông Sáu Dân”.

Dấu ấn Võ Văn Kiệt

Khối đá khắc dòng chữ “Vườn ông Sáu Dân”, bức phù điêu cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt với các em thiếu nhi, và tảng đá lớn in câu nói nổi tiếng của ông “Không ai chọn cửa để sinh ra” là ấn tượng đầu tiên khi chúng tôi đặt chân đến nơi này. Theo chân và chăm chú nghe lời kể của thuyết minh viên, các thành viên đã nhiều lần không cầm được nước mắt vì những câu chuyện xoay quanh cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của vị cố Thủ tướng của lòng dân - bác Sáu Dân của chúng ta!

Trong gian thờ cố Thủ tướng, đoàn chúng tôi đã thành kính dâng hương, nghiêm trang dành phút mặc niệm trước bức tượng chân dung của ông! Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam tỉnh Bạc Liêu - Nguyễn Duy Hoàng đã nắn nót ghi vào sổ lưu niệm: “Kính thưa bác Võ Văn Kiệt! Hôm nay, ngày 25/6/2024, đoàn cán bộ, phóng viên, hội viên Hội Nhà báo tỉnh Bạc Liêu chúng con về đây thăm bác. Bác luôn là thần tượng của tuổi trẻ chúng con, bác là một nhà cách mạng vĩ đại, người con kiên trung của đất này, Vĩnh Long. Chúng con mãi mãi nhớ ơn bác!”.

Rời khu thờ, chúng tôi đến tham quan nhà trưng bày. Đó là một không gian mở, với những thiết bị kỹ thuật hiện đại đã cung cấp thông tin, hình ảnh (kể cả giọng nói) sinh động về cuộc đời, sự nghiệp, hoạt động cách mạng của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Từng tư liệu, hiện vật quý giá đã cho lớp người hôm nay tỏ tường hơn rằng: Trong gần 70 năm hoạt động cách mạng xuyên suốt, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã có những cống hiến xuất sắc không chỉ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc mà ở thời kỳ đổi mới, bác Sáu Dân của chúng ta với tư duy dám nghĩ, dám làm, bằng những cú “xé rào” đã đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, ổn định và vững bước trên con đường hội nhập, phát triển. Tên tuổi Võ Văn Kiệt được ghi nhận và tôn vinh là một trong những kiến trúc sư hàng đầu của công cuộc đổi mới ở Việt Nam.

Trên từng cương vị được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó, người con ưu tú của quê hương Vĩnh Long đã đề xuất, triển khai nhiều dự án táo bạo thời ấy như: chủ trương khai phá vùng Đồng Tháp Mười, khu tứ giác Long Xuyên và bán đảo Cà Mau; chương trình thoát lũ ra biển Tây, ngọt hóa Bán đảo Cà Mau, Nhà máy lọc dầu Dung Quất...; các công trình điện năng lớn tiêu biểu là đường dây tải điện 500KV Bắc - Nam… Dấu ấn Võ Văn Kiệt còn để lại trên các lĩnh vực dầu khí, viễn thông, hàng không. Chính vì vậy, nhắc đến ông, người ta còn gọi với những cái tên thân thương như: Bí thư “bung ra”, Thủ tướng điện, Anh Sáu của Nhân dân…

Chiếc tàu Thuận Phong được mô phỏng, trưng bày tại “Vườn ông Sáu Dân” đã gây xúc động với những câu chuyện liên quan.

...Và những câu chuyện xúc động

Theo lời dẫn chuyện, chúng tôi được biết khu lưu niệm được xây dựng năm 2010, khánh thành sau 2 năm, đặt trên mảnh đất thân yêu mang tên Vũng Liêm, nơi chốn nhau cắt rốn của bác Sáu Dân! Công trình đã được Bộ VH-TT&DL công nhận di tích quốc gia, ngay dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (23/11/1922 - 23/11/2022).

Đỉnh điểm của sự xúc động là khi thuyết minh viên dẫn chúng tôi đến góc trưng bày mô phỏng chiếc tàu Thuận Phong và phía dưới là 3 mảnh ván tàu bị vỡ mà người ta đã trục vớt được. Nước mắt của nhiều người đã nhòe đi trong lời thuyết minh viên: “Cuối năm 1966, khi ấy bác Sáu Dân cùng 2 người con lớn là Võ Dũng và Hiếu Dân công tác xa nhà. Trung ương Cục cử liên lạc viên về Sài Gòn đón vợ và 2 con lên chiến khu thăm bác Sáu. Lúc này, Ánh Hồng 8 tuổi và riêng người con út tên Chí Tâm chưa đầy 1 tuổi thì bác Sáu chưa từng gặp mặt! Ba mẹ con đi trên chuyến tàu Thuận Phong chở hơn 200 người, trong đó có nhiều phụ nữ, trẻ em. Ngày 17/12/1966, tàu Thuận Phong vừa rời Sài Gòn được hơn tiếng đồng hồ thì bị một tốp trực thăng bắn xối xả khi quyết tâm của chúng là “thà giết nhầm hơn bỏ sót”. Chiếc tàu chìm dần, nhấn chìm toàn bộ hành khách trên tàu không còn ai sống sót! Đau đớn tột cùng nhưng bác Sáu vẫn dặn anh em, đừng cho 2 người con lớn biết tin này”.

... Phan Chí Dũng (tên thường gọi là Võ Dũng) - người con trai trưởng của Thủ tướng sau này cũng anh dũng hy sinh trong một trận chiến! Như vậy, Thủ tướng đã lần lượt chịu đựng nỗi đau mất mát tình thân: một người vợ và 3 người con! Bức ảnh ông ghép cho đủ đầy 6 thành viên của gia đình trong gian phòng nghỉ của ông tại “Vườn ông Sáu Dân” đã khiến người xem quặn thắt một nỗi đau! Thật ra bức ảnh gốc chỉ có vợ chồng bác Sáu đang bế con gái Ánh Hồng, rồi bác nhờ thợ ghép thêm Chí Dũng, Hiếu Dân và Chí Tâm vào để có đầy đủ các thành viên trong gia đình...

Ở góc mang chủ đề “Một đời người, một rừng cây”, một số thành viên trong đoàn mới hiểu thì ra bài hát cùng tựa đề ấy của nhạc sĩ Trần Long Ẩn là một sáng tác được ra đời sau khi nhạc sĩ tiếp xúc trực tiếp với Thủ tướng Võ Văn Kiệt! Thuyết minh viên kể, trong một lần đi thực tế với bác Sáu Dân ở khu rừng đước Cần Giờ, xúc động trước hình ảnh bác Sáu lặn lội trong rừng đước, nhạc sĩ Trần Long Ẩn đã nảy ra ý bài hát “Một đời người, một rừng cây”. “Con người phải sống chan hòa trong tập thể, như cây mọc sát nhau mới đứng thẳng”, là lời vị Thủ tướng của lòng dân!

Không chỉ được nghe nhiều mẩu chuyện về bác Sáu Dân, tại đây chúng tôi còn được Ban quản lý khu chiêu đãi tiệc bánh dân gian với những loại bánh mà khi sinh thời, bác Sáu rất thích ăn. Chúng tôi càng ngộ ra rằng, xung quanh ông, có những công trình, dự án mang đậm dấu ấn Võ Văn Kiệt làm nên tầm vóc cho đất nước, và cũng đầy câu chuyện xúc động, những mẩu chuyện bình dị, thân thương. Tại đây, chúng tôi cũng được thưởng thức cả những thước phim ngắn tái hiện tầm vóc, bản lĩnh, nhân cách Võ Văn Kiệt! 

Chủ đề “Một đời người, một rừng cây” là một trong những nội dung được trưng bày tại “Vườn ông Sáu Dân”. Ảnh: N.Q

Đối với đất và người Bạc Liêu, dấu ấn Võ Văn Kiệt cũng từng in đậm những năm tháng kháng chiến khốc liệt. Năm 1950, đồng chí được điều về tỉnh Bạc Liêu làm Phó Bí thư rồi Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu. Với năng lực hoạt động thực tiễn linh hoạt, sáng tạo, dấu chân của đồng chí Võ Văn Kiệt đã in khắp các chiến khu bưng biền, trực tiếp chỉ đạo cuộc chiến đấu của đồng bào Tây Nam Bộ, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt - một con người tài đức vẹn toàn, một kiến trúc sư của đổi mới, một nhà thi công tài ba của những quyết định và dự án tầm cỡ, một Thủ tướng của Nhân dân sẽ luôn sống mãi trong lòng dân tộc. Khu lưu niệm cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, “Vườn ông Sáu Dân” được Vĩnh Long xây dựng bằng tấm lòng tri ân sâu sắc, càng làm rõ hơn chân dung một con người vĩ đại!

CẨM THÚY