Thơ tỏ tình trên báo

Trong nhiều câu chuyện tôi được nghe cô Út Trong kể về cái thời cô còn là thiếu nữ, tôi ấn tượng về một bài thơ tỏ tình in trên báo của một người chiến sĩ yêu thầm cô gái ở ngành quân trang có nước da bánh mật, đôi mắt đen lay láy và mái tóc dài suôn mượt phủ tấm lưng ong, nhưng không dám ngỏ lời, nên mượn trang báo để trải lòng qua những vần thơ.

Minh họa: B.T

Năm đó, cô 18 tuổi, công tác ở xưởng may quân trang, công việc của cô tiếp xúc với bộ đội nhiều lắm, trong đó có một chú bộ đội, cũng là phóng viên chiến trường, một cây bút văn thơ của báo địa phương. Lăn vùi, xông xáo ngoài mặt trận là vậy nhưng khi gặp cô, chú tỏ ra lúng túng, ngại ngùng, hay len lén nhìn cô và thường nấn ná mỗi lúc đơn vị rời đi. Dù không nói lời nào nhưng cô biết chú ấy có cảm tình đặc biệt với mình, bản thân cô cũng có thiện cảm nên mỗi khi bắt gặp cái nhìn len lén đó lòng cô cũng lâng lâng, xao xuyến. Vậy mà lần này qua lần khác, lời tỏ tình chú ấy không thể thốt ra.

Một hôm, cô nhận được tờ báo “Chiến Khu” từ cô giao liên đem tới và nói: “Có người tặng chị Út bài thơ đăng trong tờ báo này, chị đọc nhé!”. Tay nhận tờ báo, cô đang ngạc nhiên và bối rối chưa kịp nói lời cảm ơn và hỏi han câu nào thì cô ấy đã chống xuồng đi khuất.

Thập niên 60 thế kỷ trước ở tỉnh đã ra đời tờ báo Đảng lưu hành nội bộ, chủ yếu là đưa tin chiến sự, gương đồng bào, cán bộ, chiến sĩ có thành tích trong kháng chiến, lao động - sản xuất giỏi. Trang văn học có truyện ngắn, bút ký, thơ…, còn hình ảnh thì in bản kẽm làm rất công phu. Số lượng phát hành có hạn nên ai có được tờ báo trong tay là mừng lắm.

Hồi đó, tờ báo Kháng chiến như một biểu tượng của tinh thần bất khuất, là mệnh lệnh chiến đấu trên mặt trận chính trị, tư tưởng, cho nên trang Văn hóa - Nghệ thuật trên báo cũng mang tinh thần đó, không lê thê, ướt át, ủy mị. Bài thơ tỏ tình của chú bộ đội, vừa thay lời trái tim muốn nói với người mình yêu, vừa là lời tuyên thệ của một người lính “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, cũng như khéo léo bày tỏ ước mơ hạnh phúc khi đất nước thanh bình, chỉ có 2 câu cuối Út Trong mới biết người ấy viết cho riêng mình.

Cô đọc đi đọc lại đến thuộc lòng bài thơ của chú ấy, mộc mạc, chân tình nhưng không kém phần tha thiết. Dù chưa có lời hứa hẹn cùng nhau nhưng bài thơ ấy đã kết chặt tình cảm của hai người, vì vậy niềm tin của cô đối với người ấy ngày càng được nâng niu, hy vọng.

Nhưng, thời bom đạn thì những bất trắc, rủi ro làm sao lường được, mất mát đau thương là chuyện của chiến tranh mà!

Một năm sau, cô Út Trong đón nhận nỗi đau suýt làm cô ngã quỵ: chú ấy đã hy sinh!

Út Trong cất giấu nỗi buồn vào trong sâu thẳm tâm hồn để hoàn thành nhiệm vụ, mong cho hòa bình mau đến để thực hiện tâm nguyện của người yêu gửi gắm trong bài thơ. Đó là đón má về phụng dưỡng. Má chú một mình nuôi con, vừa tham gia công tác hậu cần nên mọi người gọi là “Má Sáu”. Lúc chồng hy sinh bà mới ngoài 20 tuổi. Sau đó con trai đi công tác thoát ly, bà thui thủi một mình. Thương má nhưng còn nhiệm vụ thiêng liêng, nên mong ước khi đất nước thanh bình, gia đình nhỏ của chú sẽ phụng dưỡng người mẹ kính yêu thật chu đáo.

Ngày đất nước thống nhất, niềm vui sum vầy tràn ngập quê hương và mỗi gia đình, riêng Má Sáu vẫn một mình, thế là cô Út Trong đón má về phụng dưỡng. 30 năm sau, Má Sáu ra đi trong sự tiếc thương của mọi người, con dâu chưa cưới của bà trở thành tấm gương hiếu đạo hiếm có thời bấy giờ.

Năm tháng trôi qua, giờ cô Út Trong đã 70 tuổi, nhưng vẫn còn khỏe và minh mẫn lắm, vẫn hay kể cho con cháu nghe những câu chuyện ngày xưa.

Năm nay có dịp về quê, ghé thăm cô Út, huyên thuyên biết bao chuyện vui buồn thế sự. Tôi thử hỏi cô về bài thơ tình năm cũ, cô gật đầu rồi mau mắn lấy chìa khóa mở cánh tủ thờ, lấy ra một chiếc cặp da, đây là nơi cô cất giữ những kỷ vật của đời mình, trong đó có tờ báo “Chiến Khu” đã ngả màu vàng sẫm của thời gian. Nhưng có lẽ bài thơ tỏ tình của người yêu dấu ngày xưa vẫn còn xanh mãi, dù hạnh phúc riêng tư không trọn vẹn nhưng hạnh phúc chung của dân tộc đã viên mãn, chan hòa.

Bút Ngọc