Thương mãi rau dền

Chẳng có thứ rau gì dân dã hơn rau dền. Rau mọc bên hông nhà, chen chúc trong những luống bắp, luống rau cải đang mơn mởn ra lá.

Hồi đó nhà tôi nghèo lắm, bữa ăn gia đình ít khi có cá, thịt. Lâu lâu má mới mua mớ cá mọn về nấu canh chua hoặc kho thật mặn. Má hái rau quanh nhà để nấu bữa chính và rau dền là món má hay chế biến nhất. Chẳng cần gieo hạt, cũng chẳng cần tưới tắm mà quanh năm đều có rau dền để hái ăn. Má nói rau dền là loài rau ân tình, rau cứu đói cho người dân quê nghèo. Một trong món rau dền má hay chế biến là món canh. Hái rổ rau vào rửa sạch, đợi nồi nước sôi thả vào thêm chút mắm, muối, bột ngọt là có nồi canh, nếu có thêm tôm tép vào thì càng ngon hơn. Nhớ những lần tát ao, ba tôi bắt được mớ tép đồng. Khi nồi canh sùng sục sôi, má thả mớ tép rửa sạch vào nồi. Khi đó khỏi phải nói, mấy chị em cứ thi nhau ăn cho đến nồi cơm vét sạch mới thôi. Nhìn má lúc đó cười mà mãi sau này mỗi khi nhớ lại lòng tôi buốt nhói. Má gượng cười vì thương đàn con thiếu ăn, lúc nào cũng phải ăn canh rau dền. Nhưng đó có hề hấn gì đối với những nhọc nhằn, khốn khó mà má đã trải qua để nuôi chúng tôi khôn lớn.

Rau dền có giá trị dinh dưỡng rất cao. Hồi đó, tôi gầy lắm, lại hay cảm cúm. Mỗi lần tôi bị cảm má lại ra vườn hái ít rau dền vào nấu canh cho tôi ăn. Ăn bát canh má nấu, người tôi đổ mồ hôi ướt sũng, rồi bệnh cảm cũng từ từ mà tan biến lúc nào không hay. Rau dền có nhiều loại. Rau dền cơm và rau dền đỏ là hai loại rau có giá trị dinh dưỡng cao nhất. Mãi sau này khi lớn lên có điều kiện tìm hiểu, tôi mới biết cả hai loại rau đó giàu vitamin, khoáng chất và chất đạm. Người ta còn ví von rằng dền cơm và dền đỏ là rau “trường thọ”. Tôi nói với má, má lại cười hết cỡ: “Hèn chi má sống được tới giờ này”.

Mấy chị em tôi theo ước nguyện của má thoát được cảnh ruộng đồng, lên phố ăn học rồi lập nghiệp ở phố. Mặc dù sống ở phố cũng khá lâu nhưng cái gốc gác nhà quê trong mấy chị em vẫn vẹn nguyên. Sau nhịp sống tấp nập vẫn có hình ảnh cánh diều ngày thơ no gió vi vu trên triền đê, tiếng trâu bò gọi nhau, mõ rung leng keng trong chiều tà và hơn hết có hình ảnh bát canh rau dền năm xưa mang hương vị ngọt ngào thân thương mãi không quên được.

Mai Hoàng