Tiếp “lửa” cho các đội, nhóm văn nghệ Khmer

Từ niềm tự hào với văn hóa truyền thống của dân tộc, nhiều bạn trẻ đã tích cực tham gia vào các đội, nhóm văn nghệ của các chùa Khmer để có một sân chơi thỏa mãn niềm đam mê và góp sức phục vụ các dịp lễ hội của phum sóc. Dẫu vậy, hoạt động của các đội, nhóm này gặp nhiều khó khăn do lực lượng không ổn định, thiếu kinh phí. Giải quyết khó khăn đó rất cần sự tiếp “lửa” về vật chất lẫn tinh thần để chung tay bảo tồn, phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Khmer.

Thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật dân gian Khmer chùa Giá Rai mới biểu diễn nhạc ngũ âm.

NGƯỜI TRẺ MÊ NGHỆ THUẬT TRUYỀN THỐNG

Thời gian qua, phong trào văn nghệ trong đồng bào Khmer cho thấy nhiều tín hiệu vui khi ngày càng trẻ hóa về lực lượng. Thông thường, đội ngũ âm tại nhiều ngôi chùa đều là những nghệ nhân lớn tuổi thì nay đã thu hút được nhiều thanh niên, trong đó có cả các bạn nữ thuộc thế hệ Gen Z. Điển hình như đội nhạc ngũ âm chùa Dì Quán (huyện Hồng Dân) với thành viên là những thiếu nữ tuổi đôi mươi. Điều đó cho thấy, hiện có rất nhiều người trẻ đam mê, mong muốn được gìn giữ và phát huy nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Mới đây, Hội Văn nghệ dân gian Bạc Liêu (trực thuộc Liên hiệp các Hội VH-NT tỉnh) ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Nghệ thuật dân gian Khmer tại chùa Giá Rai mới (TX. Giá Rai). CLB có gần 40 thành viên tham gia, phục vụ văn nghệ cho đồng bào Khmer. Trên cơ sở tập hợp các thành viên của đội nhạc ngũ âm, đội múa rô-băm và đội trống chhay-dăm sẵn có của chùa, do đó CLB  không chỉ đông về quân số mà còn có chất lượng hoạt động tốt. Đặc biệt, với đội ngũ thuộc 2 thế hệ lớn tuổi và trẻ tuổi, CLB được kỳ vọng có thể phát triển lâu dài nhờ việc tạo dựng được lớp kế thừa.

Biểu diễn nhảy khỉ ngựa trong lễ dâng y của đồng bào Khmer. Ảnh: H.T

CẦN GIẢI PHÁP DÀI HƠI

Mặc dù phong trào diễn ra khá sôi nổi nhưng nhiều đội, nhóm văn nghệ Khmer hiện đang gặp khó khăn do còn hoạt động theo hình thức hợp - tan. Bên cạnh đó, lực lượng thiếu sự ổn định vì nhiều bạn trẻ phải lo kiếm sống nên việc tham gia tập luyện, trình diễn không đều đặn.

Em Thạch Anh Tài - Đội nhảy khỉ ngựa tại xã Vĩnh Trạch Đông (TP. Bạc Liêu), bày tỏ: “Em rất thích nhảy khỉ ngựa vì những động tác thể hiện sự linh hoạt, dí dỏm và mang ý nghĩa xua tan đi chuyện chẳng lành, cầu chúc may mắn. Tuy nhiên, vì cuộc sống mưu sinh nên chỉ những lúc rảnh rỗi thì em mới tập luyện với đội. Không chỉ có em mà nhiều bạn trong đội dù rất thích thú loại hình nghệ thuật này, song ít có điều kiện nuôi dưỡng đam mê”.

Thiếu kinh phí duy trì tập luyện, mua sắm trang phục, đạo cụ phục vụ trình diễn cũng là một trong những bất cập mà các đội, nhóm văn nghệ Khmer đã và đang gặp phải. Đây cũng là một trong nhiều nguyên nhân khiến phong trào văn nghệ Khmer tại một số nơi hoạt động cầm chừng, hiệu quả chưa cao.

Ông Thạch Đờ Ni - Trưởng Ban chủ nhiệm CLB Nghệ thuật dân gian Khmer chùa Giá Rai mới, cho biết: “Chúng ta phải khẳng định rằng, giới trẻ Khmer không quay lưng lại với nghệ thuật dân tộc, chỉ là cách tập hợp, đào tạo chưa phù hợp. Để giải quyết khó khăn về kinh phí, các đội có thể xã hội hóa bằng việc thu tiền biểu diễn phục vụ lễ hội nhằm duy trì hoạt động, bảo dưỡng nhạc cụ cũng như bồi dưỡng cho những người đào tạo và các thành viên. Từ đó, từng bước đưa nghệ thuật truyền thống thành một dạng dịch vụ cho các lễ hội Khmer. Ngoài ra, đề nghị chính quyền các cấp hỗ trợ thêm nhạc cụ, trang phục, mở lớp tập huấn để các đội phục vụ tốt các sự kiện chính trị - xã hội, lễ hội của đồng bào Khmer trong tỉnh”.

Phát triển phong trào văn nghệ trong đồng bào Khmer có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu hưởng thụ đời sống tinh thần của người dân, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Muốn vậy cần làm tốt các giải pháp dài hơi để tiếp “lửa” cho các đội, nhóm văn nghệ Khmer có thêm điều kiện, động lực hoạt động sôi nổi và hiệu quả hơn.

HỮU THỌ