TP. Bạc Liêu: Điểm du xuân hấp dẫn của du khách

Đối với du khách trong, ngoài nước, TP. Bạc Liêu là một trong những địa điểm du xuân hấp dẫn. Bởi đến với TP. Bạc Liêu, du khách sẽ được đắm mình trong các lễ hội dân gian truyền thống, những mỹ tục chào đón năm mới và cả thưởng thức các món ngon đậm chất Bạc Liêu.

Chợ hoa tết ở TP. Bạc Liêu.

Đón tết viên mãn

Cứ mỗi dịp tết đến, xuân về là TP. Bạc Liêu tràn ngập sắc xuân từ các công trình, tiểu cảnh trang trí tết. Ngoài các khu mua sắm hiện đại, chợ tết truyền thống gần như sôi động nhất, đặc biệt là khu chợ hoa luôn thu hút đông du khách đến tham quan, mua sắm và chụp ảnh lưu niệm.

Song, một trong những thú vui được du khách thích khám phá chính là làm bánh, mứt để đón Tết. Nếu như người Kinh vào dịp Tết thích gói bánh tét, nướng bánh bông lan, làm mứt dừa… thì cộng đồng người Hoa Bạc Liêu lại thích nấu món chè ỷ (chè trôi nước), hoặc chè bát bửu để cúng tổ tiên hay đón giao thừa. Nếu như ngày thường chè ỷ được làm bằng bột trắng, nhân đậu xanh màu vàng, thì khi nấu cúng đón giao thừa lại được trộn màu đỏ. Viên ỷ có vỏ ngoài đỏ, nằm trong là nhân vàng mang ý nghĩa may mắn, bên cạnh đó, trong tiếng Triều Châu từ ỷ đồng âm với từ “ỳ múa” mang ý nghĩa viên mãn hay đoàn viên. Chính ý nghĩa này mà cộng đồng người hoa hay tổ chức ăn ỷ hoặc dùng ỷ mừng thọ vào ngày mùng một Tết cho cha mẹ với ý nghĩa chúc trường thọ. Ngoài ỷ được vò thành viên, trong đêm giao thừa, cộng đồng người Hoa Bạc Liêu còn tổ chức luộc ỷ và nấu ỷ với khoai gừng. Đó là những viên bánh màu đỏ nhỏ bằng hạt đậu được đem luộc chính rồi nấu với đường cát mà người Hoa hay nấu dùng trong việc hỷ.

Không chỉ nấu bánh ỷ, luộc ỷ thì nhiều gia đình người Hoa hiện nay còn làm bánh tổ để cúng ông bà với ý nghĩa nhớ về nguồn cội. Bánh tổ của người Hoa được làm bằng bột nếp với đường, trên mặt bánh có rắc mè và được dán bằng giấy đỏ với chữ Phước, chữ Lộc hoặc chữ Thọ... Ngoài làm một số bánh mang tính truyền thống như: bánh củ cải, bánh bột, bánh hẹ, bánh àn cúi... nhiều gia đình người Hoa hiện nay cũng tổ chức gói bánh tét, làm mứt cà, mứt dừa, mứt khóm...

Cùng với phong tục làm bánh thì cộng đồng 3 dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa ở TP. Bạc Liêu nói chung còn có tục trang trí nhà cửa, tặng liễn xuân, múa lân… trong dịp Tết.

 Người dân vui chơi và xem hát bội tại lễ Kỳ yên ở miếu Tam Sơn Quốc Vương.

Đầu năm cầu phúc, lộc

Có thể nói, một trong những thú vui thu hút du khách đến TP. Bạc Liêu đông trong những ngày Tết chính là thành phố vốn là trung tâm của các lễ hội dân gian diễn ra trong suốt tháng Giêng.

Với ý nghĩa đầu năm cầu phúc, lộc nên ngay từ những ngày đầu của tháng Giêng, các nơi thờ tự trên địa bàn TP. Bạc Liêu đã tổ chức khai hội Kỳ yên. Ý nghĩa chính của lễ Kỳ yên là cầu cho một năm “mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an” và cũng là thời gian để mọi người cùng vui xuân sau những ngày lao động vất vả.

Viết liễn xuân trang trí Tết tại TP. Bạc Liêu. Ảnh: L.D

Theo các công trình nghiên cứu văn hóa dân gian, việc tổ chức lễ Kỳ yên bắt nguồn từ văn minh lúa nước. Do sản xuất nông nghiệp là ngành kinh tế chủ yếu nên người dân mong muốn luôn được “mưa thuận gió hòa”. Ngày nay, với sự phát triển mạnh của thương mại, dịch vụ nên lễ Kỳ yên không dừng ở việc cầu cho một năm được “mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an”, mà còn là mua mai bán đắt, tấn tài, tấn lộc, tấn bình an…

Với những ý nghĩa quan trọng đó, nhiều đình, miếu trên địa bàn TP. Bạc Liêu đã long trọng tổ chức lễ Kỳ yên và kéo dài cho đến hết tháng Giêng, như miếu Tam Sơn Quốc Vương, miếu Địa mẫu, chùa Ông Tề, đình An Trạch (Phường 5), miếu Vạn ban ngũ hành (Phường 2)… Đặc biệt, trong lễ Kỳ yên có tổ chức hát bội với nhiều tuồng cổ mang nội dung đề cao tiết nghĩa, hiếu hạnh, trung quân, ái quốc như: Bao Công, San hậu, Thần nữ dâng ngũ linh kỳ, Tiết Đinh San... thu hút hàng trăm lượt người tham gia vui lễ.

Việc tổ chức hát bội trong lễ Kỳ yên cũng khá công phu với nhiều lễ tế gắn với những phong tục, khát vọng hạnh phúc và an khang như: lễ xây chầu, tứ thiên vương, tam tinh chúc thọ, nhật - nguyệt khai quang, gia quan tấn tước… Ở mỗi lễ này đều gắn với những điển tích dân gian và được người dân gửi gắm khát vọng vào đó. Chẳng hạn như lễ nhật - nguyệt là những điệu múa  giao giữa mặt trăng và mặt trời do một nam và một nữ cùng diễn thể hiện sự “giao hợp” giữa âm và dương vốn là nguồn gốc của sự phát triển; lễ tam tài là hình ảnh của 3 ông Phúc, Lộc, Thọ chúc phúc đầu năm; lễ tứ thiên vương là hình ảnh 4 vị tướng với cờ ngũ sắc lộng lẫy đeo sau lưng tượng trưng cho mưa, gió, sấm, sét cùng dâng liễn với các câu như: phong điền vũ thuận, quốc thái dân an, thiên hạ thái bình…

Với những giá trị và phong tục đặc sắc từ các lễ hội dân gian truyền thống trong dịp tết Nguyên đán nói riêng và các lễ hội văn hóa khác nói chung, trong định hướng phát triển các sản phẩm du lịch từ nay đến năm 2025, TP. Bạc Liêu sẽ tập trung khai thác, phát huy giá trị của du lịch văn hóa tâm linh. Theo đó, mục tiêu đặt ra là “khai thác các giá trị văn hóa tâm linh để hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch có tính độc đáo và hấp dẫn, đặc biệt là tại các cơ sở tôn giáo có sức ảnh hưởng và tạo thành thương hiệu trong khu vực và cả nước như: Quán âm Phật đài, chùa Xiêm Cán, Thiền viện Trúc Lâm… Đồng thời, phát triển du lịch gắn với công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, các di sản văn hóa - nghệ thuật, các lễ hội truyền thống, văn hóa ẩm thực độc đáo của cộng đồng dân tộc Kinh - Khmer - Hoa. Trong đó, mục tiêu quan trọng là tập trung công tác bảo tồn, phát huy và khai thác phát triển du lịch tại di tích lịch sử cấp quốc gia, các lễ hội truyền thống như: lễ hội Dạ cổ hoài lang, lễ hội Quán âm Nam Hải…”.

KIM TRUNG